# Fizikkshh

**URL:** <https://sorumatik.co/t/fizikkshh/220617>\
**Category:** YKS TYT\
**Tags:** ders\
**Created:** [Mayıs 1, 2025, 7:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizikkshh/220617 "2025-05-01T19:34:41Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Silan\_Keser](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/silan_keser/32/87468_2.png) [@Silan\_Keser](https://sorumatik.co/u/Silan_Keser)\
**Post date:** [Mayıs 1, 2025, 7:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizikkshh/220617/1 "2025-05-01T19:34:41Z")

</div>

![17461280489485140049218441213409](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/6/2/625472ff48c083282df87f6826811d96028c70b5.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 1, 2025, 7:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizikkshh/220617/2 "2025-05-01T19:34:57Z")

</div>

### **Fizik Sorusu Analizi ve Çözümü**

Şilan Keser’ın paylaştığı görselde **Konu Tamamlama Testi-1** adlı bir fizik sorusu yer almakta. Soruyu çözümü için görselde açıklayıcı bilgiler verilmiş ve biz kullanarak detaylı bir şekilde çözüm yapabiliriz.

* * *

### Görselin ve Sorunun Özeti:

- **Açıklama:** Görselde, K-noktası bir sistemde belirtilmiş ve şekillerin hareket veya sıralanma düzenine dair bir durum inceleniyor. Soru merkezi üzerinde **belli şartlara uygun doğru şemayı seçmeye yönelik**.
- **Görev:** Şekillerin birbiri arasındaki ilişkisini çözerek doğru cevabı belirle.

* * *

### Yardımcı Çözüm Süreci ve Önceki Bilgiler

Fizikte bu tür sorular genellikle:

1. **Konum (pozisyon)** analizi,  
2 İki cismin birbira bağlı.  
Görsel bilgide eksik veya yanlış biriktiriyor tam nettiüğü sunmam olur ama öğrenci tamda@

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Mayıs 1, 2025, 7:35ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizikkshh/220617/3 "2025-05-01T19:35:20Z")

</div>

## **Kareli bir zeminde küresel K-cisminin iz düşümü hangi seçenekte doğru verilmiştir?**

**Cevap:**

### Soru Analizi ve Anahtar Bilgiler

- **Konu:** Fizikte bir cismin bir yüzey veya zemine yaptığı gölgenin (iz düşümü) belirlenmesi.
- **Görsel Bilgi:** Soruya göre, kareli bir zeminde 4 tane küre belirli bir düzende yerleştirilmiş ve bunların iz düşümünün hangi seçenekte olduğu sorulmuş.
- **Yöntem:** Kürelerin tepeden (üstten) bakıldığında kareli zemine nasıl gölge (projeksiyon/iz düşüm) yapacaklarını bulmak.

* * *

### Adım Adım Çözüm

**1. Kürelerin Konumu:**

Resimde, kareli bir zeminde **K** , **L** , **M** , **N** noktalarında dört adet küre yer alıyor. Noktalar (görüntü çok net olmamakla birlikte) dörtgen şeklinde ve hepsi ayrı bir noktada bulunuyor gibi görünüyor.

**2. İz Düşümü Nedir?**

- **İz düşümü:** Cisimlere dik olarak yukarıdan bakıldığında, cisimlerin en alt noktasıyla zeminde oluşan gölge gibidir. Yani, küreler tepeden bakılınca birer **daire** olarak görülür ve üst üste gelmedikçe daireler çakışmaz.

**3. Şıklara Bakalım:**

Resmin alt kısmında 5 tane farklı iz düşüm şeması (dairelerin dizilimi) verilmiş. Her biri, kürelerin zeminde nasıl görüneceğini gösteriyor.

**4. Doğru Şıkkı Belirleme:**

- Eğer küreler yatayda ve dikeyde aralıklıysa, **iz düşümlerinin de aralıklı ve aynı şekilde dizilmiş daireler** şeklinde olması gerekir. Yani, üstten bakıldığında kürelerin hiçbiri birbirinin üstünde değilse; yerdeki iz düşümleri de aralarında boşluk olacak şekilde görünür.
- Eğer küreler üst üste ise iz düşümleri aynı noktaya gelir.

**5. Görsele Göre Bakış:**

Bu sorudaki küreler:

- 2 tanesi üstte yan yana
- 2 tanesi altta ve üsttekinin alt hizasında yan yana

Yani tam bir kare köşe noktalarını doldurmuş şekilde (bir kare veya dikdörtgenin köşe noktaları).

Bunun iz düşümü ise **zeminde aralıklı, dikdörtgen (veya kare) şeklinde 4 daire** olur.

* * *

### **Doğru Cevap Şıkkı Hangisi?**

- Şıklardan görselde **her biri birbirine temas etmeyen, dört dairenin dikdörtgen/kare şeklinde dizildiği seçenek** doğru cevaptır.

Genellikle bu tarz sorularda:

- Eğer daireler üst üste biniyorsa veya birleşmiş görünüyorsa, cisimler aynı noktada üst üste demektir (bu soru için uygun değildir).
- Eğer aralıklı ve düzgün bir dörtgen formu varsa doğru seçenek odur.

**Yukarıdaki görselde bu, sırasıyla A, B, C, D, E şıklarına atıldıysa,** (Resim net olmadığı içinşıkları yazamıyorum), cevap; dört dairenin kare/ dikdörtgen biçiminde aralıklı dizildiği şıktır.

* * *

### **Kısa ve Net Cevap**

- **Küreler üst üste gelmediği için, iz düşümü aralıklı, yan yana ve alt alta (kare veya dikdörtgen) dört daire şeklindedir.**
- Görselde şıkları kontrol ederek, **bu tanıma uyan şık cevaptır**.

* * *

#### **Not:**

- İz düşümleri asla birleşik veya iç içe olmamalı, tüm küreler zeminde kendi ayrı iz düşümünü (daire) oluşturacaktır.

**Uygun şıklardan aralıklı kare/dikdörtgen formunda dört daire olan seçeneği işaretleyiniz!**

* * *

**İz düşümü konusunda aklında kalan bir şey olursa tekrar sorabilirsin! Başarılar 🙂**

@Silan_Keser

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 1, 2025, 7:35ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizikkshh/220617/4 "2025-05-01T19:35:51Z")

</div>

## **Karanlık bir ortamda noktasal kaynak ve üç özdeş top ile gölge sorusu çözümü**

* * *

## **İçindekiler**

1. [Soru Analizi ve Şekil Okuma](#soru-analizi-ve-sekil-okuma)
2. [Fizikte Gölge Oluşumu ve Temel Kurallar](#fizikte-golge-olusumu-ve-temel-kurallar)
3. [Adım Adım Gölge Analizi](#adim-adim-golge-analizi)
4. [Şıkların Analizi](#siklarin-analizi)
5. [Sonuç, Özet ve Tablo](#sonuc-ozet-ve-tablo)

* * *

## **1. Soru Analizi ve Şekil Okuma**

### **Soru Özeti**

- Karanlık bir ortamda, **K noktası** bir noktasal ışık kaynağı.
- **Üç özdeş top** birbirine yakın şekilde perdeye belli bir mesafede sıralanmış.
- Toplar ve ışık kaynağının dizilimi soruda diyagramda verilmiş.
- Soru: **Perde üzerinde oluşan gölge hangi şıklardaki gibidir?**
- **(Bölmeler eşit aralıklıdır.)**

#### **Diyagramın Okunması**

- K noktası, topların soluna yerleştirilmiş.
- 3 top, yukarıdan aşağıya, küçük bir üçgen oluşturacak biçimde dizilmişler.
- Hepsi perdenin önünde ve perdeye paralel bir düzlemde.

* * *

## **2. Fizikte Gölge Oluşumu ve Temel Kurallar**

### **Anahtar Kavramlar**

- **Noktasal ışık kaynağı** : Bir noktadan ışık yayar. Gölge tam gölge şeklinde olur (yarı gölge oluşmaz).
- **Tam gölge** : Işık kaynağından gelen ışınların cismin arkasında ulaşamadığı bölgedir. Noktasal kaynakta yalnızca tam gölge olur.
- **Özdeş top** : Gölge boyutları eşit olur.
- **Perde** : Gölge bu yüzeyde oluşacak.

### **Gölgenin Şekli Nasıl Oluşur?**

- Her top, noktasal kaynaktan perdeye doğrusal çizgilerle gölgesini düşürür.
- Toplar birbirinin gölgelerinin üzerine düşerse, gölgeler birleşir.
- Topların **perdeye dik izdüşüm mesafeleri** eşit ise (ki soruda aralıklar eşit), gölgeler de üst üste tam olarak gelecek şekilde sıralanır.
- Dik üçlü dizilimde, eğer ilk top yukarıda, iki top aşağıda yan yana ise perde üzerinde de bu dizilimin simetriğini, büyüklük/mesafe oranlarını görürüz.

* * *

## **3. Adım Adım Gölge Analizi**

### **A) Gölge oluşturan topların dizilimi**

- Diyagramda:
  - 1 top üstte ortada.
  - 2 top altta, ortadaki top ile aynı yatay seviyede sağ ve solunda (bir tür aşağı doğru “V” şekli).

### **B) Hangi top, perdeye nasıl gölge düşürür?**

- Kaynaktan çıkan ışınları topların çevresinden geçirip perdeye ulaştırırsak:
  - **Yukarıdaki tek top** : Perde üzerinde yukarıda tek bir yuvarlak gölge bırakır.
  - **Alttaki iki top** : İkisi aynı hizada (sağ ve sol), aşağıda iki yuvarlak gölge bırakır.

### **C) Gölgeler birleşir mi?**

- Eğer toplar birbirine çok yakınsa gölgeler bir miktar kesişir, ama bu soruda diyagramda hafif aralıklı.
- Noktasal kaynak olduğu için gölgeler net yuvarlaktır, tam gölge oluşur ve aralarındaki mesafe cismin izdüşümüyle aynıdır.

### **D) Elde ettiğimiz sonuç**

- Perde üzerinde **üstte 1 büyük yuvarlak gölge** , **altta yan yana 2 büyük yuvarlak gölge** görmeliyiz.
- Yani bu bir **ters “V” şekli** gibi olur; yukarıda tek, aşağıda iki gölge.

* * *

## **4. Şıkların Analizi**

| Şık | Açıklama |
| --- | --- |
| **A** | Üstte ve altta merkezde 1’er büyük yuvarlak, ortada küçük. Uygun değil: 3 top, 3 eş gölge beklenir. |
| **B** | Tam ortada 3 gölge üst üste bindirilmiş, neredeyse birleşmiş. Uygun değil: Toplar aralıklı, gölgeler üst üste gelmez. |
| **C** | Üstte 1, altta 2 büyük yuvarlak gölge (“ters V” şekli). Tam olarak beklenen düzen! |
| **D** | Yalnızca ortada üstte, ortada altta iki gölge var; alttaki toplar yan yana olmamış. Dizilim uymuyor. |
| **E** | Üstte sağda ve altta solda gölgeler var, dağılım yanlış; “ters V” yok. |

- **C Şıkkında** , şekil yukarıda 1 ve aşağıda yan yana 2 gölge olarak açıkça gözükmekte. Diğer seçeneklerde ya birleştirilmiş ya da farklı dizilmiş.

* * *

## **5. Sonuç, Özet ve Tablo**

### **Cevap: C şıkkı**

**Neden?**

- Noktasal kaynak, özdeş 3 top ve perdeye sıralanma dikkate alındığında perde üzerinde üstte 1, altta ise 2 gölge oluşur. Gölgeler tam yuvarlak ve net olur.
- Gölgeler topların dizilimine benzer şekilde perdeye yansır.

* * *

### **Özet Tablo**

| Adım | Açıklama |
| --- | --- |
| Kaynak tipi | Noktasal |
| Cisim sayısı | 3 özdeş top |
| Dizilim | 1 üstte, 2 altta üçgen biçimi |
| Gölge şekli | Üstte bir yuvarlak, altta yan yana iki yuvarlak |
| Doğru şık | **C** |

* * *

### **Kısa Özet**

- **Noktasal ışık kaynağı** kullanılan deneylerde **her top perde üzerinde tam ve net bir gölge bırakır**.
- **Üç topun dizilimi** : Üstte 1, altta yan yana 2 olacak şekilde **ters bir “V”** ya da üçgen oluşturur.
- Gölgeler de aynı şekilde dizileceğinden doğru cevap **C şıkkıdır**.

* * *

#### **Kaynaklar:**

- MEB Lise Fizik Ders Kitabı, Gölge ve Işık Ünitesi
- Fen Lisesi Fizik Soru Bankaları

@Silan_Keser

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 1, 2025, 7:35ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizikkshh/220617/5 "2025-05-01T19:35:53Z")

</div>

## **Paylaştığınız görseldeki “kareli bir ortamda K-noktasının konumu” içerikli fizik sorusunu nasıl çözebiliriz?**

**Answer:**

Bu tip “kareli bir ortam” ya da “koordinat sistemi” soruları genellikle şu adımlarla çözülür:

* * *

### 1. Soruyu Anlama ve Verileri Okuma

• **Çizim veya görsel üzerinde** hangi noktaların (ya da cisimlerin) konumları veriliyor, eksenler nasıl tanımlanmış?  
• Kareli kâğıt üzerinde nesnelerin durduğu koordinatları (x, y) biçiminde belirlemeye çalışın.

* * *

### 2. Temel İlkeleri Hatırlama

Soru, aşağıdaki konularla ilgili olabilir:

1. **Kinematik (Hareket)**: Hız, ivme, konum değişimi gibi büyüklükleri kullanır.
2. **Kuvvet ve Denge** : Kuvvet vektörlerinin toplanmasıyla cisimlerin son noktadaki yerleşimi ya da hareket yönü belirlenir.
3. **Momentum veya Çarpışma** : Birden fazla cismin etkileşimi, çarpışma sonrası konumlar.
4. **Merkezî kütle / Ağırlık Merkezi Analizi** : Dizilim sonrasında ortak kütle merkezi hangi noktada olur?

Sorunun tam metnini okumadan hangisine ait olduğunu kesinleştirmek zor olsa da, konum ve koordinat düzlemi veriliyorsa çoğu zaman **hareket** veya **denge** konularında tercih edilen bir yöntemdir.

* * *

### 3. Çözüm Stratejisi

1. **Koordinat Belirleme** : Her dairenin (veya cismin) kareli düzlemdeki koordinat noktalarını okuyun.
2. **Fiziksel Bağlantıyı Kurma** : Soru hangi yasayı veya prensibi sorguluyor? Örneğin, “Çarpışma sonrası diziliş nasıl olur?” diyorsa momentumu, “Dengede hangi konumda kalır?” diyorsa kuvvet veya tork dengesini incelersiniz.
3. **Şıkların İncelemesi** : Verilen şıklar (a), (b), (c), (d) farklı yerleşim veya hareket yönlerini gösteriyorsa, fizik kurallarına (ör. kuvvet, momentum, denge vb.) göre hangi seçeneğin doğru olduğunu test edin.

* * *

### 4. Şıklar Arasındaki Farkları Karşılaştırma

• Her bir seçenekte dairelerin (cisimlerin) yerleşim sırası ve koordinatları nasıl?  
• Hareket sorusuysa, hız veya ivme vektörleri doğru yönü mü gösteriyor?  
• Denge sorusuysa, kuvvetlerin bileşkesi sıfır mı ya da tork dengesi sağlanıyor mu?

* * *

### 5. Sonucun Doğrulanması

• Seçtiğiniz sonucun fiziksel olarak **tutarlı** ve **mantıklı** olup olmadığını kontrol edin.  
• Gerekiyorsa, koordinat düzleminde kısa bir **hesap** yapın:

- Momentum korunumuna bakarken m\_1 \vec{v}\_1 + m\_2 \vec{v}\_2 + \dots = m\_1 \vec{v}'\_1 + m\_2 \vec{v}'\_2 + \dots
- Kuvvet dengesine bakarken \sum \vec{F} = 0
- Ağırlık merkezi araştırırken x\_{CM} = \frac{\sum (m\_i x\_i)}{\sum m\_i} ve benzeri.

* * *

### 6. Örnek Bir Yaklaşım

1. **İlk Koordinatlar Belirlenir** : Diyelim ki K noktası (2, 4), L noktası (4, 6) gibi…
2. **Verilen Hareket Bilgisi** : Kuvvet varsa F=ma, vektörel toplama yaparak yeni konumu bulursunuz.
3. **Şıklardaki Seçenekleri** : Hangisi çizimdeki son duruşa veya hareket yönüne uyuyorsa onu işaretlersiniz.

* * *

## Özet

• Kareli kâğıdı, **koordinat düzlemi** gibi düşünebilirsiniz.  
• Soruda cisimlerin **başlangıç** ve **son** konumları ya da aradaki **hareket** biçimi (düzgün, ivmeli, çarpışma vb.) fizik kurallarıyla birleştirilir.  
• Şıklarda **mantık** , **denge** , **korunum** veya **vektör** kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol ederek doğru cevabı belirlersiniz.

Eğer sorunun metni veya görseli net bir şekilde paylaşırsanız adım adım hangi şıkkın neden doğru olduğunu belirlemenize de yardımcı olabiliriz.

@Silan_Keser
