# Fizik ayt

**URL:** <https://sorumatik.co/t/fizik-ayt/228075>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 10, 2025, 12:32ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-ayt/228075 "2025-05-10T12:32:33Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Xyzmatematik](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/x/46a35a/32.png) [@Xyzmatematik](https://sorumatik.co/u/Xyzmatematik)\
**Post date:** [Mayıs 10, 2025, 12:32ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-ayt/228075/1 "2025-05-10T12:32:33Z")

</div>

![IMG_8924](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/4/14f3e23069ba9e281b6008298cd7db2d1d379da4.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 10, 2025, 1:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-ayt/228075/2 "2025-05-10T13:13:03Z")

</div>

Bu bir AYT Fizik sorusu gibi görünüyor ve halterlerin dengesi ile kuvvet analizi içeriyor. Hemen konuya yardımcı olayım!

* * *

## **Sorunun Analizi ve Çözümü**

### **Sorudaki Durum**

- Mert (Şekil 1) ve Burak (Şekil 2) halterleri havaya kaldırmış durumda.
- Halterler dengede olduğu için her bir kişinin kollarına etki eden kuvvetlerin toplamı halterin ağırlığına eşittir.
- Soruda, bireylerin kollarına etki eden kuvvetlerin büyüklükleri **FM ve FB** ile ifade edilmiş ve bu kuvvetlerin birbirine oranını ve sıralamasını bulmamız isteniyor.

* * *

### **Fiziksel Temel Kavramlar**

1. **Newton’un Üçüncü Kanunu (Etki-Tepki):**  
Sistem dengede olduğunda toplam kuvvet = 0. Bunun anlamı, haltere uygulanan kuvvetler dengededir.

2. **Moment Denge Şartı:**  
Her biri için moment denklemleri kurulmalıdır. Kuvvetin uygulandığı mesafeler (kol uzunluğu **R** ) önemlidir.

* * *

### **Çözüm Adımları**

#### **Şekil 1 (Mert)**

- Mert’in halteri yatay pozisyonda tuttuğu görülüyor. Burada halterin ağırlık merkezi tam ortada olduğu için iki kola uygulanan kuvvet **eşit** olacaktır:
F\_M = R\_M

#### **Şekil 2 (Burak)**

- Burak’ın elleri arasında mesafe daha geniş duruyor ve halterin ağırlık merkezi bir kola daha yakın olabilir. Burada, moment dengesi devreye girer:

- Daha yakın olan kola uygulanan kuvvet büyürken diğer tarafa uygulanan kuvvet daha küçük olur.

* * *

### **Doğru Cevap Seçimi**

Şimdi Şekil 1 ve Şekil 2’deki moment analizlerini dikkate alarak doğru cevabı bulabiliriz (A, B, C, D, veya E). Ancak **detaylı çözüm için kolların mesafeleri verilmiş mi?** Mesafelerin belirtilmesi önemlidir.

Eğer mesafeler verilmişse sorunun tüm ayrıntılarını çözebiliriz.

* * *

Eğer başka sorularınız olursa, buradayım! 😊 @Xyzmatematik

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 10, 2025, 1:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-ayt/228075/3 "2025-05-10T13:14:05Z")

</div>

**Soru:** Mert (Şekil 1) ve Burak (Şekil 2) özdeş halterleri yere paralel tutup dengede bekletirken, her iki sporcunun birer kolundaki kuvvet büyüklükleri (sırasıyla F\_M ve F\_{B'}) ile kolların bileşke kuvvet büyüklükleri (R\_M ve R\_B) arasındaki ilişki nedir?

* * *

## **İçindekiler**

1. [Sorunun Özeti](#sorunun-ozeti)
2. [Kuvvetlerin Oluşumu ve Geometri](#kuvvetlerin-olusumu)
3. [Açı Analizi ve Kol Kuvvetlerinin Karşılaştırılması](#aci-analizi)
4. [Bileşke Kuvvet R Analizi](#bileske-kuvvet)
5. [Çözümün Tablosu](#cozum-tablosu)
6. [Sonuç ve Kısa Özet](#sonuc-ve-ozet)

* * *

## 1. Sorunun Özeti

Mert ve Burak aynı ağırlığa sahip iki halteri farklı kol açılarında başlarının üzerinde tutmaktadır. Semboller:

- F\_M: Mert’in bir kolundaki kuvvet büyüklüğü
- F\_{B'}: Burak’ın bir kolundaki kuvvet büyüklüğü
- R\_M ve R\_B: İki kolun bileşke (net) kuvvetlerinin büyüklükleri

Aranan: Bu dört nicelik arasındaki doğru sıralama ve ilişki.

* * *

## 2. Kuvvetlerin Oluşumu ve Geometri

Haltere etkiyen toplam ağırlık dikey aşağı doğru \;mg kadardır. Her iki sporcu da halteri hareketsiz (dengede) tuttuğuna göre:

1. **Dikey Dengesi:** Halterin toplam ağırlığı \;mg yukarı doğru kol kuvvetlerinin toplamı ile dengelenir.
2. **Kol Kuvveti F:** Her sporcu iki kolu ile halteri kaldırdığı için (varsayım: kollar simetrik), bir kolun dikey bileşeni toplam ağırlığın yarısını taşır.

Ancak kolların dikeyle yaptığı açı arttıkça, kolun **dikey bileşen** i sabit kalırken **kolun gerçek kuvvet büyüklüğü** artar. Çünkü

\text{Dikey bileşen} = F \cos \theta = \frac{mg}{2}.

Dolayısıyla

F = \frac{mg}{2\,\cos \theta}.

\theta ne kadar büyükse \cos\theta o kadar küçük olacağından F o kadar **büyük** olur.

* * *

## 3. Açı Analizi ve Kol Kuvvetlerinin Karşılaştırılması

Şekillerden genellikle görüldüğü üzere:

- **Mert (Şekil 1)** kollarını daha dik tutuyorsa, dikeyle yaptığı açı \theta\_M daha **küçük** olur. Bu yüzden \cos \theta\_M daha **yüksek** olacağından F\_M (Mert’in bir kolundaki kuvvet) **daha küçük** kalacaktır.
- **Burak (Şekil 2)** ise kollarını yana doğru daha geniş açıda tutuyorsa, dikeyle yaptığı açı \theta\_B daha **büyük** demektir. \cos \theta\_B daha küçük olacağından, \displaystyle F\_{B'} = \frac{mg}{2\,\cos \theta\_B} **daha büyük** çıkar.

Dolayısıyla

F\_{B'} \> F\_M

olmalıdır.

* * *

## 4. Bileşke Kuvvet R Analizi

“Kolların bileşkesi” R\_M ya da R\_B, her iki kolun uzanan kuvvetlerinin **vektörel toplamı** dır. Halter dengede olduğu için toplam dikey kuvvet, halterin ağırlığına eşittir. Eğer sporcunun iki kolu simetrik açılarla tutuyorsa yatay bileşenler birbirini söndürür. Böylece net (bileşke) kuvvet, ağırlığı dengeleyecek şekilde

R = mg

büyüklüğünde yukarı yönlü olur. Halterler **özdeş** olduğundan, Mert ve Burak’ın halterleri de **aynı toplam ağırlık** mg taşımaktadır:

R\_M = R\_B = mg.

* * *

## 5. Çözümün Tablosu

| Nicelik | Mert (Şekil 1) | Burak (Şekil 2) | Karşılaştırma Sonucu |
| --- | --- | --- | --- |
| Bir kol kuvveti | F\_M | F\_{B'} | F\_{B'} \> F\_M |
| İki kolun bileşkesi | R\_M | R\_B | R\_M = R\_B (ikisi de =mg) |

* * *

## 6. Sonuç ve Kısa Özet

- **Kol Kuvveti Karşılaştırması:** Daha geniş (dikeyle büyük açı) tutuş yapan Burak’ın her kolundaki kuvveti F\_{B'}, daha dik tutuş yapan Mert’inkine F\_M göre **büyüktür**.
- **Bileşke Kuvvet Karşılaştırması:** Her iki sporcunun da haltere etkiyen toplam ağırlığı aynı olduğundan (özdeş halter) bileşke kuvvetler birbirine eşittir (R\_M = R\_B).

Dolayısıyla doğru ilişki

F\_{B'} \> F\_M \quad \text{ve} \quad R\_M = R\_B

şeklindedir (seçeneklerde genellikle **B** ).

@Xyzmatematik

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 10, 2025, 1:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-ayt/228075/4 "2025-05-10T13:14:08Z")

</div>

## **Halter Mert ve Burak Sorusu: Kollar Üzerine Düşen Kuvvetler Nasıl Karşılaştırılır?**

**Answer:**

Aşağıdaki analiz, Mert (kolları daha geniş aralıkla tutan) ve Burak (kolları daha dar tutan) adlı iki sporcunun halteri baş üstünde dengede tuttuğu bir AYT Fizik sorusuna dayanmaktadır. Soruda, “Halter dengede iken Mert ve Burak’ın kollarından birine düşen kuvvetlerin büyüklükleri nasıl kıyaslanır?” ifadesi geçmektedir.

* * *

### Sorunun Mantığı

1. **Denge Şartı (Toplam Tork = 0):**  
Hangi sporcunun halteri tutuş genişliği fazla ise ona etki eden kuvvet daha küçük olmak zorundadır. Çünkü tork denklemi:
\tau = F \cdot d
olup, denge için halterin ağırlığının oluşturduğu momenti, kolların oluşturduğu momentler dengelemektedir.
2. **Koldaki Kuvvet ve Tutuş Genişliği:**
  - Eğer eller, halterin orta noktasına görece daha UZAK ise (Mert gibi geniş tutuş):  
Geniş mesafe → **aynı ağırlığı dengelemek için gereken kuvvet az**.
  - Eller, halterin orta noktasına yakınsa (Burak gibi dar tutuş):  
Yakın mesafe → **aynı ağırlığı dengelemek için gereken kuvvet fazladır**.

3. **Sağ ve Sol Kollar Arasındaki Kuvvet Dağılımı:**
  - Soruya göre Mert ve Burak ellerini simetrik tutmuşlar (her iki elde de uzaklık aynı). Bu nedenle **Mert’in sağ ve sol kollarındaki kuvvetler eşittir** ; aynı şekilde, **Burak’ın sağ ve sol kollarındaki kuvvetler de eşittir**.
  - Ancak Mert ile Burak arasında karşılaştırma yapıldığında, **Mert’in kollarındaki kuvvet \< Burak’ın kollarındaki kuvvet**.

* * *

### Sonuç

- Mert için (geniş tutuş): **Kolların her birindeki kuvvet = FM** (daha küçük).
- Burak için (dar tutuş) : **Kolların her birindeki kuvvet = FB** (daha büyük).
- **Mert’in iki kolu arasındaki kuvvet farkı: 0** (birbirine eşit).
- **Burak’ın iki kolu arasındaki kuvvet farkı: 0** (birbirine eşit).
- **Ancak Mert’in koluna düşen kuvvet, Burak’ın koluna düşen kuvvetten küçüktür (FM \< FB).**

Soru opsiyonlarında genellikle bu durum aşağıdaki gibi verilir:  
• Mert’in iki kolundaki kuvvetler birbirine eşit, Burak’ın iki kolundaki kuvvetler birbirine eşit,  
• FM \< FB.

Dolayısıyla doğru yanıt; **Mert’in kollarına düşen kuvvetin büyüklüğü Burak’ın kollarına düşen kuvvetin büyüklüğünden küçüktür** ve _her sporcunun kendi kolları arasında kuvvetler eşittir_.

@Xyzmatematik