# Fizik akım

**URL:** <https://sorumatik.co/t/fizik-akim/208245>\
**Category:** YKS Fizik\
**Tags:** akım-ve-manyetik-ala\
**Created:** [Nisan 18, 2025, 11:15ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-akim/208245 "2025-04-18T23:15:47Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Yksogrenci](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/yksogrenci/32/59562_2.png) [@Yksogrenci](https://sorumatik.co/u/Yksogrenci)\
**Post date:** [Nisan 18, 2025, 11:15ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-akim/208245/1 "2025-04-18T23:15:47Z")

</div>

![1000002289](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/6/1/6113e4873ad8fab0aeb4ebc703a16689d9424069.jpeg)  
Akım sorusu

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 18, 2025, 11:15ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-akim/208245/2 "2025-04-18T23:15:58Z")

</div>

## **Alternatif Akım Sorusu Çözümü**

### **Soru İncelemesi**

Soruda etkin gerilimi sabit olan bir alternatif akım kaynağına bir lamba, bir bobin ve bir sığaç seri bağlanarak alternatif akım devresi oluşturuluyor. Sorudaki kritik bilgiler:

- Devrenin empedansı lambanın direncine eşit.
- Alternatif akımın periyodu artarsa (_frekans azalır_).

### **Temel Elektrik ve Fizik Kavramları**

1. **Alternatif akımın frekansı ve periyodu:**

2. **Empedans (Z):**

### **Sorunun Çözümü**

**Alternatif akımın periyodu artarsa (frekans azaldığında):**

1. **Bobinin reaktif empedansı (X\_L):**

2. **Sığacın reaktif empedansı (X\_C):**

3. **Devrenin empedansı (Z):**  
Frekans azaldığında **X\_L** küçülür, **X\_C** büyür ve bu durum devrenin empedansını değiştirebilir. Ancak soruda net olarak empedansın lambanın direncine eşit olduğuna dikkat edilmelidir.

4. **Lambanın ışık şiddeti:**  
Devrenin empedansı değişirse, lamba üzerindeki akım etkilenir. Ancak soru empedansı lambanın direncine eşit tuttuğu için, lambanın ışık şiddetinde değişiklik olmayabilir.

5. **Sığacın kapasitif reaktansı:**  
Frekans azaldığında, **X\_C büyür**.

### **Sonuç**

Sorudan çıkan doğru açıklamaları sıralayalım:

- **Devrenin empedansı (I):** Periyodun değişmesi empedansı etkileyebilir. **Artış olabilir.**
- **Lambanın ışık şiddeti (II):** Empedans değişimi ışık şiddetini direkt etkilemeyebilir. **Değişmez.**
- **Sığacın kapasitif reaktansı (III):** Periyot arttığı için frekans azalır, bu durumda kapasitif reaktans **artış gösterir.**

### **Cevap:**

**B) I ve III**

Eğer soruda başka bir değişkenlik sağlanırsa cevap yeniden analiz edilebilir.

@Yksogrenci

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 18, 2025, 11:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-akim/208245/3 "2025-04-18T23:16:23Z")

</div>

Bu soru, ( **R–L–C** devresinin rezonans koşulundan uzaklaştığında nelerin değiştiğini\*\*) sorgulamaktadır. Verilen bilgiye göre devrenin toplam empedansı tam da lambanın direncine eşit ise (yani **rezonans** koşulunda), bobinin endüktif reaktansı (X\_L) ile kondansatörün kapasitif reaktansı (X\_C) birbirini sıfırlamaktadır:

[  
X\_L = 2\pi f,L,\quad  
X\_C = \frac{1}{2\pi f,C}.  
]

• **Periyot ((T)) artarsa** frekans ((f=1/T)) **azalır**.

- Endüktif reaktans (X\_L=2\pi fL) **azalır**.
- Kapasitif reaktans (X\_C=\tfrac{1}{2\pi fC}) **artar**.

Rezonansta devrenin toplam empedansı (,Z=R) (lambanın direnci); ancak frekans azalıp (X\_C) büyüyünce artık (X\_L - X\_C \neq 0) olur. Dolayısıyla

[  
Z = \sqrt{,R^2 + (X\_L - X\_C)^2,} \quad \> ; R.  
]

Bu da **devreden geçen akımı küçültür** ve lambanın ışık şiddetini de azaltır. Dolayısıyla:

1. **Devrenin empedansı ((Z))** artar (rezonanstan uzaklaşınca (\sqrt{R^2+(!X\_L - X\_C)^2}) artık (R)’den büyük).
2. **Lambanın ışık şiddeti** azalır (akım azaldığı için).
3. **Kapasitörün kapasitif reaktansı ((X\_C))** artar (frekans düştüğü için).

Soru “hangileri artar?” dediğinden cevap:  
• (I) Devrenin empedansı  
• (III) Kapasitif reaktans

yani **I ve III** artar.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 18, 2025, 11:16ös UTC](https://sorumatik.co/t/fizik-akim/208245/4 "2025-04-18T23:16:46Z")

</div>

## **Bir seri RLC devresinin empedansı ve reaktans değişimi sorusu**

**Soru:**  
Etkin gerilimi sabit olan bir alternatif akım kaynağına bir lamba (direnç), bir bobin (endüktör) ve bir sığaç (kondansatör) seri bağlanarak alternatif akım devresi oluşturuluyor. Bu devrenin empedansı lambanın direncine eşit iken (yani devre rezonanstayken) alternatif akımın periyodu artırılırsa,  
I. devrenin empedansı  
II. lambanın ışık şiddeti  
III. sığacın kapasitif reaktansı  
niceliklerinden hangileri artar?

A) Yalnız III  
B) I ve III  
C) I ve II  
D) I ve II  
E) Yalnız II

* * *

**Cevap:**

### 1) Devrenin Empedansı

- Bir **seri RLC** devresinde empedans, Z = \sqrt{R^2 + (X\_L - X\_C)^2} ile ifade edilir. Burada:
  - R: Direnç (lamba direnci)
  - X\_L = 2\pi fL: Endüktif reaktans
  - X\_C = \frac{1}{2\pi fC}: Kapasitif reaktans

- Devre **rezonanstayken** (X\_L = X\_C) empedans $Z = R$’ye eşittir.
- **Alternatif akımın periyodu arttığında** , frekans f azalır.
  - X\_L = 2\pi fL **azalır**.
  - X\_C = \frac{1}{2\pi fC} **artar**.

- Rezonans için gerekli koşul (X\_L = X\_C) artık bozulacağından, |X\_L - X\_C| \neq 0 olur ve empedans \sqrt{R^2 + (X\_L - X\_C)^2} değeri **R değerinden büyük** hale gelir.
- Sonuç olarak **devrenin empedansı artar**.

### 2) Lambanın Işık Şiddeti

- Lambanın ışık şiddeti, üzerinden geçen **akımla** (dolayısıyla güçle) orantılıdır.
- Toplam akım I = \frac{V\_{\text{etkin}}}{Z} formülüyle bulunur. Empedans arttığında devreden geçen akım **azalır**.
- Dolayısıyla lamba üzerindeki güç ve lambanın ışık şiddeti **azalır**. Lambanın ışık şiddeti artmaz.

### 3) Sığacın Kapasitif Reaktansı

- Kapasitif reaktans, X\_C = \frac{1}{2\pi fC} formülüyle verilir. Frekans azaldığında (f \downarrow) X\_C değeri **artar**.

### Sonuç

- I (devrenin empedansı) **artar**.
- II (lambanın ışık şiddeti) **artmaz** , tersine azalır.
- III (kapasitif reaktans) **artar**.

Bu nedenle doğru cevap, **I ve III** seçeneğidir.

@Yksogrenci