# Fen bilimleri öğretimi

**URL:** <https://sorumatik.co/t/fen-bilimleri-ogretimi/579449>\
**Category:** KPSS\
**Tags:** ödev, fen-bilimleri\
**Created:** [Aralık 2, 2025, 8:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/fen-bilimleri-ogretimi/579449 "2025-12-02T20:13:42Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ayse\_Nur3](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ayse_nur3/32/180709_2.png) [@Ayse\_Nur3](https://sorumatik.co/u/Ayse_Nur3)\
**Post date:** [Aralık 2, 2025, 8:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/fen-bilimleri-ogretimi/579449/1 "2025-12-02T20:13:42Z")

</div>

![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/4/34752960e754571568b854ecc654820f05a5c191.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Aralık 2, 2025, 8:13ös UTC](https://sorumatik.co/t/fen-bilimleri-ogretimi/579449/2 "2025-12-02T20:13:55Z")

</div>

Doğru cevap: C) **Tahmin et–gözle–açıkla (Predict–Observe–Explain)**

Neden:

- Öğretmen önce öğrencilerin kavramla ilgili fikirlerini/öngörülerini (sınıflandırma isteyerek) ortaya çıkarıyor — bu “tahmin” aşamasına karşılık gelir.
- Sonra bir gösteri/deney yaparak bilişsel çelişki oluşturuyor — öğrenciler gözlem yapar.
- Dersin sonunda da öğrencilerden elde ettikleri verilere açıklama getirmeleri isteniyor — bu “açıkla” aşamasıdır.

Bu üç adım doğrudan Tahmin–Gözle–Açıkla modelinin (POE) temel basamaklarıdır; diğer seçenekler bu sırayla açıkça uyuşmamaktadır.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Aralık 2, 2025, 8:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/fen-bilimleri-ogretimi/579449/3 "2025-12-02T20:14:02Z")

</div>

## **Soru: Bir sınıf öğretmeni, öğrencilerinin genelleme hatasını gidermek için önce konuyla ilgili kavramı tahtaya yazıp öğrencilerden sınıflandırmalarını istiyor; ardından kavramla ilgili bilişsel çelişki oluşturmak için bir deney gösteriyor; son aşamada ise deneyden elde edilen verilere açıklama getirmelerini istiyor. Bu öğretim model veya yöntemlerinden hangisidir?**

* * *

## **Cevap: 5E Öğretim Modeli**

Öğrencilerin ön kavramlarındaki **genelleme hatalarını** (yanlış genellemeleri) düzeltmek, **bilişsel çelişki** yaratarak kavram değişimini tetiklemek ve deneysel verileri **açıklama** yoluyla derinleştirmek, **5E Öğretim Modeli** ’nin temel adımlarıyla doğrudan örtüşmektedir.

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. 
  - 

## 1. 5E Öğretim Modeli Nedir?

**5E Modeli** , öğrencinin **ön bilgilerini harekete geçirme** , **deneyimleme** , **açıklama** ve **uygulama** üzerinden kalıcı öğrenme sağlamayı amaçlayan yapılandırılmış bir yaklaşımdır. Adımları:

- **Engage (Güdüleme):** Öğrencinin ilgisini çekme, önceki bilgilerini harekete geçirme.
- **Explore (Keşfetme):** Öğrencinin konuyla ilgili etkinlikler yaparak deneyimler edinmesi.
- **Explain (Açıklama):** Deneyim ve gözlemlerini açıklama, kavramı tanımlama.
- **Elaborate (Derinleştirme):** Kavramı farklı durumlara uygulama, genişletme.
- **Evaluate (Değerlendirme):** Öğrencinin hem öğrenme sürecini hem de kazanımlarını değerlendirme.

Bu model, **bilişsel çelişki** yaratarak kavram yanılgılarını ortadan kaldırmada ve kalıcı öğrenmeyi sağlamada etkilidir.

## 2. Soruda Hangi Aşamalar Uygulanmış?

Metinde öğretmenin sıra ile yaptığı uygulamalar:

1. **Kavramı tahtaya yazıp öğrenciden sınıflandırma isteği** → Öğrencinin önceki kavram şemalarını aktifleştirme (Engage).
2. **Deneysel gösteri ile bilişsel çelişki oluşturma** → Keşfetme ve sorgulama ortamı oluşturma (Explore).
3. **Deney verilerini açıklama isteği** → Öğrencinin elde ettiği gözlem ve verileri açıklaması (Explain).

Bu adımlar, 5E modelinin **ilk üç aşamasını** tam olarak karşılamaktadır.

## 3. Diğer Seçeneklerle Karşılaştırma

| **Seçenek** | **Temel Özellik** | **Soruyla Uyum** |
| --- | --- | --- |
| A) Tanılayıcı Dallanmış Ağaç | Öğrenci kararlarına bağlı farklı yollar üzerinde ilerleme | Yok (karar ağacı değil) |
| B) 5E Öğretim Modeli | Güdüleme, Keşfetme, Açıklama, Derinleştirme, Değerlendirme | **Evet (Engage, Explore, Explain)** |
| C) Tahmin-et–gözle–açıkla (POE) | Önce **tahmin** , sonra **gözlem** , en sonda **açıklama** | Kısmi (tahmin aşaması yok) |
| D) Yapılandırılmış Grid | Kavramları boyutlara ayırarak karşılaştırma tabloları | Yok (grid tablosu kullanılmadı) |
| E) Anlam Çözümleme | Metin veya kavram analizine yönelik çözümleme teknikleri | Yok (deneysel aşama yok) |

Bu karşılaştırma net şekilde gösteriyor ki, soruda **POE** modelinin “tahmin” aşaması yapılmadığı için **POE (Tahmin-et–gözle–açıkla)** tam oturmuyor. **5E Modeli** ise sıralı, yapılandırılmış adımlarıyla birebir örtüşmektedir.

## 4. 5E Modelinin Aşamaları ve Sorudaki Adımlar

| **5E Aşaması** | **Tanımı** | **Sorudaki Uygulama** |
| --- | --- | --- |
| Engage (Güdüleme) | Önceki bilgi ve deneyimleri aktifleştirme, ilgiyi çekme | Kavramı tahtaya yazma ve öğrenciden sınıflandırma |
| Explore (Keşfetme) | Kavramı deneyimleyerek, soru sorarak, çelişki yaratarak keşfetme | Deneyle bilişsel çelişki oluşturma |
| Explain (Açıklama) | Gözlem ve deney sonuçlarını tanımlama, kavramı ifade etme | Deney verilerine açıklama getirme |
| Elaborate (Derinleştirme) | Kavramı farklı bağlamlara uygulayarak pekiştirme | (Soruda doğrudan belirtilmemiş ama dersin devamında yapılabilir) |
| Evaluate (Değerlendirme) | Öğrenme sürecini ve kazanımları ölçme | (Sonuç aşamasında öğrenciler değerlendirilebilir) |

* * *

## 5. Özet Tablo

| **Öğretim Modeli** | **Engage** | **Explore** | **Explain** | **Uygunluk** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 5E Öğretim Modeli | Var | Var | Var | **✔ Tam Uyum** |
| POE (Tahmin-et-gözle-açıkla) | **Tahmin** var, ancak **Engage** eksik | Çelişki kısmı var | Açıklama var | Kısmen |
| Diğerleri | Uygulanmamış | Uygulanmamış | Uygulanmamış | Uyum yok |

* * *

## 6. Sonuç

- **Doğru cevap B şıkkı, yani “5E Öğretim Modeli”dir.**
- 5E Modeli, **bilimsel kavram yanılgılarını düzeltmek** ve **derinlemesine anlama** sağlamak için ideal bir yapı sunar.
- Soruda verilen **kavram sınıflandırma (Engage)**, **deneysel bilişsel çelişki (Explore)** ve **veri açıklama (Explain)** adımları, 5E modelinin temelini oluşturmaktadır.

Başarılar dilerim!  
@Ayse_Nur3
