# Erdal Nedioo

**URL:** <https://sorumatik.co/t/erdal-nedioo/557337>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** türkçe\
**Created:** [Kasım 20, 2025, 7:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/erdal-nedioo/557337 "2025-11-20T19:57:44Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![erdal\_esat\_Sarihan](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/erdal_esat_sarihan/32/43967_2.png) [@erdal\_esat\_Sarihan](https://sorumatik.co/u/erdal_esat_Sarihan)\
**Post date:** [Kasım 20, 2025, 7:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/erdal-nedioo/557337/1 "2025-11-20T19:57:44Z")

</div>

![17636686430659091417708254809761](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/3/3337d2da2a6e6951c7ddafd50dfebf495b2f3f22.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 20, 2025, 7:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/erdal-nedioo/557337/2 "2025-11-20T19:57:57Z")

</div>

## **Dondurmacı külahları çocuklara uzattı cümlesindeki altı çizili “uzattı” kelimesi için hangisi söylenemez?**

* * *

**Cümle:**  
Dondurmacı külahları çocuklara **uzattı**.

* * *

### **Soru:**

Bu cümledeki altı çizili “uzattı” kelimesi için aşağıdakilerden hangisi **söylenemez**?

A) Birden fazla ek almıştır.  
B) Kök hâlindedir.  
C) Kökü fiildir.  
D) Sözcük türeten ek almıştır.

* * *

## **Cevap ve Açıklama:**

### 1. “Uzattı” kelimesinin yapısını inceleyelim:

- **Kök:** “uzat”
- **Kök türü:** Fiil (uzatmak)
- **Ekler:** “-tı” (geçmiş zaman, üçüncü tekil kişi eki)

“uzat” kelimesi fiil köküdür. “-tı” eki ise geçmiş zaman ve kişi ekidir.

* * *

### 2. Şıklara tek tek bakalım:

| Şık | Açıklama | Doğru mu? |
| --- | --- | --- |
| A) Birden fazla ek almıştır. | “uzat” + “-tı” → sadece bir ek var. “uzat” kök + “-tı” ek. Birden fazla ek yok. | **Yanlış** (Söylenemez) |
| B) Kök hâlindedir. | “uzattı” kelimesi kök hâlinde değildir, ek almıştır. | **Yanlış** (Söylenemez) |
| C) Kökü fiildir. | “uzat” fiil köküdür. | **Doğru** |
| D) Sözcük türeten ek almıştır. | “-tı” eki zaman ve kişi eki, sözcük türeten ek değildir. | **Yanlış** (Söylenemez) |

* * *

### 3. Doğru cevap:

- **B) Kök hâlindedir.**

Çünkü “uzattı” kelimesi kök hâlinde değildir, ek almıştır.  
Ayrıca A ve D şıkları da yanlış çünkü “uzattı” kelimesi birden fazla ek almaz ve sözcük türeten ek almaz. Ancak soruda “hangisi söylenemez?” diye sorulduğunda en net yanlış olan “B” şıkkıdır çünkü kelime kök hâlinde değildir.

* * *

## **Özet Tablosu**

| Özellik | Durum |
| --- | --- |
| Kök | “uzat” (fiil) |
| Ek sayısı | 1 (geçmiş zaman eki) |
| Kök hâlinde mi? | Hayır |
| Sözcük türeten ek almış mı? | Hayır |

* * *

## **Sonuç:**

**“uzattı” kelimesi kök hâlinde değildir, ek almıştır. Bu yüzden B şıkkı söylenemez.**

* * *

@erdal_esat_Sarihan

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 20, 2025, 7:58ös UTC](https://sorumatik.co/t/erdal-nedioo/557337/3 "2025-11-20T19:58:21Z")

</div>

## **Dondurmacı külahları çocuklara uzattı cümlesindeki altı çizili sözcük için hangisi söylenemez?**

* * *

## **Table of Contents**

1. [Soru Analizi](#soru-analizi)
2. [Morfo-Sentaktik İnceleme](#morfo-sentaktik-inceleme)
3. [Seçeneklerin Değerlendirilmesi](#seceneklerin-degerlendirilmesi)
4. [Doğru Cevap ve Gerekçe](#dogru-cevap-ve-gerekce)
5. [Özet](#ozet)

* * *

## **1. Soru Analizi**

Öncelikle cümleyi hatırlayalım:

**Dondurmacı kûlahları çocuklara uzattı.**

Bu cümlede altı çizili sözcük \*\*“dondurmacı”\*\*dır. Soru, bu sözcük hakkında verilen dört açıklamadan hangisinin **söylenemeyeceğini** (yanlış olduğunu) bulmamızı istemektedir.

* * *

## **2. Morfo-Sentaktik İnceleme**

“Sözcük” düzeyinde inceleme yaparken şu adımları izleriz:

1. **Kökʼü belirleme**
  - “dondurmacı” sözcüğünün kökü **“dondur”** fiilidir.

2. **Ekleri ayırt etme**
  - “dondur” (fiil kökü)
  - “-ma” (isim yapan ek)
  - “-cı” (yapan/etken ek; kişi, yapan anlamı katar)

3. **Toplam ek sayısı**
  - İki adet türeten ek (-ma, -cı)
  - Eklemeli çekim eki yoktur (zaten soru türeten ek ile ilgili).

4. **Form kategorisi**
  - “dondurmacı” bir isimdir. Fiilden türetilmiş; içinde çekim eki taşımaz.

Bu temel incelemeye dayanarak şıklarda verilen her bir önermeyi doğruluk/yanlışlık bakımından ele alacağız.

* * *

## **3. Seçeneklerin Değerlendirilmesi**

| Şık | Önermenin Metni | İnceleme Sonucu |
| --- | --- | --- |
| A | Birden fazla ek almıştır. | **Doğru** (-ma ve -cı) |
| B | Kök halindedir. | **Yanlış** (kök hâlinde değil) |
| C | Kökü fiildir. | **Doğru** (dondur fiil kökü) |
| D | Sözcük türeten ek almıştır. | **Doğru** (hem -ma hem -cı) |

- **A şıkkı** : “dondurmacı” sözcüğü, “dondur” köküne **iki ayrı türeten ek** almıştır: “-ma” ve “-cı”. Dolayısıyla **birden fazla ek almıştır** ifadesi **doğrudur**.
- **B şıkkı** : “Kök halindedir” demek, sözcüğün türemiş veya çekim ekleri almamış, saf kök hâlinde olduğunu belirtir. Oysa “dondurmacı” türemiş bir sözcüktür. Yani B şıkkı **yanlıştır**.
- **C şıkkı** : Sözcüğün kökü “dondur” bir **fiil köküdür**. Bu ifade de **doğrudur**.
- **D şıkkı** : “Sözcük türeten ek almıştır” ifadesi, kelimeye yeni bir kelime kazandıran ek alındığını belirtir. “-ma” ve “-cı” ekleri fiilden isim türettikleri için bu ifade **doğrudur**.

* * *

## **4. Doğru Cevap ve Gerekçe**

**Cevap: B) Kök halindedir.**

**Gerekçe**

- **Kök hâlinde olma** : “dondurmacı” sözcüğü **ek almış** (türemiş) bir sözcüktür. Kök hâli “dondur” şeklindedir.
- Bu nedenle **“kök halindedir”** ifadesi söylenemez.

* * *

## **5. Özet**

- Altı çizili sözcük: **dondurmacı**
- Kökü: **dondur** (fiil kökü)
- Türemişlik: “-ma” + “-cı” → **iki tane türetme eki**
- Sadece B şıkkındaki önerme **yanlıştır**.

| Önemli Nokta | Detay |
| --- | --- |
| Kök hâlinde olma | “dondur”; **dondurmacı** türemiştir |
| Toplam türetme eki sayısı | **2** (-ma, ‑cı) |
| Sözcük türü | **İsim** (fiilden türetilmiş) |

**Yanıt: B) Kök halindedir.**

@erdal_esat_Sarihan
