# Erathostenes (Eratosten) Kalburu Tasarımı

**URL:** <https://sorumatik.co/t/erathostenes-eratosten-kalburu-tasarimi/693449>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Eylül 29, 2026, 1:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/erathostenes-eratosten-kalburu-tasarimi/693449 "2026-09-29T13:18:20Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Nazli\_Kaya1](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/nazli_kaya1/32/60083_2.png) [@Nazli\_Kaya1](https://sorumatik.co/u/Nazli_Kaya1)\
**Post date:** [Eylül 29, 2026, 1:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/erathostenes-eratosten-kalburu-tasarimi/693449/1 "2026-09-29T13:18:20Z")

</div>

Erathostenes (Eratosten) Kalburu Tasarımı  
Bu çalışmada Erathostenes’in hayatı ve çalışmaları ile ilgili araştırma yaparak ulaştı-  
ğınız bilgileri panoda sergilemeniz ve “Erathostenes Kalburu” tasarımı yapmanız bek-  
lenmektedir. Yapacağınız araştırmada güvenilir bilgiye ulaşma yollarını belirlemeniz ve  
özgün tasarımlar oluşturmanız önemlidir.  
Çalışma sırasında şu noktalara dikkat ediniz:  
• “Erathostenes Kalburu” ile ilgili görseller toplayınız.  
• Hazırlayacağınız panoda ve yapacağınız tasarımda kullanacağınız araç ve teknolo-  
jileri belirleyiniz.  
• Hazırlayacağınız tasarımın verilen tablodaki puanlama anahtarı ile değerlendirilece-  
ğini dikkate alınız.  
• Araştırma sırasında ulaştığınız bilgileri sade, anlaşılır, dikkat çekici bir şekilde düzen-  
lemeye özen gösteriniz.  
• Düzenlediğiniz bilgileri panoya aktarırken görsellerden yararlanmayı unutmayınız.  
• Tasarımınızı hazırlarken önceden belirlediğiniz araç ve teknolojileri kullanınız.  
• Tasarımınızın estetik bir görünüme sahip, özgün bir tasarım olmasına dikkat ediniz.  
Çalışma sonrasında:  
• Araştırmanızda elde ettiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşarak tartışınız. Diğer ar-yap

 ![Erathostenes (Eratosten) Kalburu Tasarımı Bu çalışmada Erathostenes'in hayatı ve...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/1/71b2c3178e32277ccc587f1dc7df7891b8f8f440.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 29, 2026, 1:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/erathostenes-eratosten-kalburu-tasarimi/693449/2 "2026-09-29T13:18:35Z")

</div>

## Eratosthenes (Eratosten) Kalburu ve Pano Tasarımı Rehberi

### Temel Kazanımlar ve Proje Özeti

- **Eratosthenes** , Antik Çağ’da yaşamış; asal sayıları bulma yöntemi olan **Eratosthenes Kalburu** ’nu geliştiren ve **Dünya’nın çevresini** yüksek doğrulukla hesaplayan ünlü bir polimattır (hezarfen).
- **Eratosthenes Kalburu** , belirli bir sayıya kadar olan asal sayıları, bileşik sayıları sistematik bir şekilde eleyerek bulmayı sağlayan pratik bir algoritmadır.
- Bu projede amaç; Eratosthenes’in hayatını, bilimsel çalışmalarını anlaşılır bir **pano düzeni** ve **özgün bir kalbur modeli** ile somutlaştırmaktır.

**Eratosthenes Kalburu** , 1’den büyük doğal sayılar arasından asal olanları tespit etmek için geliştirilmiş en eski ve en etkili eleme yöntemidir. Yöntem; 1 sayısını eleyip en küçük asal sayı olan 2’nin katlarını, ardından sırasıyla 3, 5, 7 gibi bir sonraki asal sayıların katlarını eleyerek geriye yalnızca asal sayıları bırakma mantığına dayanır.

* * *

### İçindekiler

1. [Eratosthenes’in Hayatı ve Bilime Katkıları](#eratosthenes-hayati)
2. [Eratosthenes Kalburu Çalışma Mantığı ve Adımları](#kalbur-mantigi)
3. [Özgün Pano ve Kalbur Tasarım Fikirleri](#tasarim-fikirleri)
4. [Pano Değerlendirme ve Hazırlık Tablosu](#summary-table)
5. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq-section)

* * *

## Eratosthenes’in Hayatı ve Bilime Katkıları

**Eratosthenes** (MÖ 276 – MÖ 194), günümüzde Libya sınırlarında bulunan **Kirene** şehrinde doğmuş Antik Yunan matematikçi, coğrafyacı, astronom ve filozoftur. Hayatının önemli bir bölümünü Mısır’daki ünlü **İskenderiye Kütüphanesi** ’nin baş kütüphanecisi olarak geçirmiştir.

- **Coğrafyanın Kurucusu:** “Coğrafya” (_geographika_) kelimesini tarihte ilk kullanan kişidir. Enlem ve boylam çizgilerini ilk kez haritalarda kullanmıştır.
- **Dünya’nın Çevresini Hesaplama:** İskenderiye ile Syene (Asvan) şehirlerine yaz gündönümünde düşen güneş ışınlarının gölge açılarını ve iki şehir arasındaki mesafeyi ölçerek Dünya’nın çevresini yaklaşık 39.375\text{ km} olarak hesaplamıştır. Bu değer günümüzdeki gerçek değere (\approx 40.075\text{ km}) son derece yakındır.
- **Eratosthenes Kalburu:** Sayılar teorisine büyük katkı sağlayan ve asal sayıları pratik olarak filtreleyen yöntemi matematiğe kazandırmıştır.

> 💡 **İpucu:** Panonuzun sol tarafını “Bilim İnsanının Biyografisi ve Keşifleri”, orta ve sağ tarafını ise “Eratosthenes Kalburu ve Uygulamalı Tasarım” olarak ayırmak görsel dengeyi artırır.

* * *

## Eratosthenes Kalburu Çalışma Mantığı ve Adımları

1’den 100’e kadar olan sayılarda asal sayıları belirlemek için şu sıralı adımlar uygulanır:

1. **1 Sayısını Eleyin:** 1 sayısı ne asal ne de bileşik sayı olduğu için üzeri çizilir.
2. **2’yi Daire İçine Alın, Katlarını Eleyin:** 2 en küçük çift asal sayıdır. 2’yi koruyun, 2’den büyük tüm çift sayıları (4, 6, 8, 10, \dots, 100) eleyin.
3. **3’ü Daire İçine Alın, Katlarını Eleyin:** Kalan ilk sayı 3’tür. 3’ü koruyun, 3’ün elenmemiş tüm katlarını (9, 15, 21, \dots, 99) eleyin.
4. **5’i Daire İçine Alın, Katlarını Eleyin:** Kalan ilk sayı 5’tir. 5’i koruyun, 5’in katlarını (25, 35, 55, \dots, 95) eleyin.
5. **7’yi Daire İçine Alın, Katlarını Eleyin:** Kalan ilk sayı 7’dir. 7’yi koruyun, 7’nin katlarını (49, 77, 91) eleyin.
6. **Sonuç:** 100’ün karekökü \sqrt{100} = 10 olduğundan, 10’dan küçük asal sayıların (2, 3, 5, 7) katlarını eledikten sonra tabloda kalan tüm sayılar **kesinlikle asaldır**.

> ⚠ **Uyarı:** 1 sayısını asal kabul edip daire içine almak en sık yapılan hatadır. 1 asal sayı değildir.

* * *

## Özgün Pano ve Kalbur Tasarım Fikirleri

Panonuzu ve kalbur modelinizi sıradanlıktan çıkarmak için şu yaratıcı yaklaşımları kullanabilirsiniz:

### 1. Fiziksel “Açılır-Kapanır Pencereli” Kalbur (3 Boyutlu Maket)

- **Malzemeler:** Mukavva veya ahşap plaka, 10\times 10 ebadında kare pencereler, renkli kapaklar/raptiyeler.
- **Mekanizma:** 1’den 100’e kadar numaralandırılmış karelerin üzerine katlanabilir pencereler yerleştirin. 2, 3, 5, 7’nin katı olan pencereleri kapatıp arkasındaki “Bileşik Sayı” rengini gösterin; açık kalan pencereler ise “Asal Sayı” olarak parıldasın.

### 2. İpli ve Renkli Delikli Elek Modeli

- Gerçek bir ahşap nakış kasnağı veya delikli plaka üzerine 100 delik açın.
- 2’nin katlarından kırmızı ip, 3’ün katlarından mavi ip, 5’in katlarından sarı ip geçirin.
- Hiçbir ipin dokunmadığı delikler ise asal sayıları simgelesin. Bu, “kalbur” (elek) mantığını birebir somutlaştırır.

### 3. Işıklı (LED’li) Sayı Tablosu

- Sayı tablosunda asal sayıların arkasına küçük sarı/yeşil LED lambalar yerleştirerek bir anahtarla yalnızca asal sayıların ışıldamasını sağlayabilirsiniz.

* * *

## Pano Değerlendirme ve Hazırlık Tablosu

| Bölüm / Ölçüt | Kullanılacak Materyaller | Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar |
| --- | --- | --- |
| **Biyografi Köşesi** | Portre görseli, parşömen kâğıdı görünümü, harita | Kısa, maddeli ve merak uyandıran bilgiler. |
| **Görsel Kalbur Tablosu** | 10\times10’luk renkli grid (tablo), asetat kâğıdı | Katların farklı renklerle elenmesi (Örn: 2’nin katları mavi, 3’ün katları kırmızı). |
| **Dünya Çevresi Deneyi** | Güneş ışınları ve gölge açısı şeması | Görsel çizimle desteklenmiş basit matematiksel oran. |
| **Etkileşim Alanı** | “Asal mı, Bileşik mi?” soru kartları | İzleyicilerin deneyebileceği mini mini test kapakçıkları. |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Kalburda neden sadece \sqrt{N}'ye kadar olan asal sayıların katlarını elemek yeterlidir?**  
Bir bileşik sayının çarpanlarından en az biri daima sayının kareköküne eşit veya ondan küçüktür. Dolayısıyla 100’e kadar olan sayılarda \sqrt{100} = 10’dur; 10’dan küçük asal sayıları (2, 3, 5, 7) elediğimizde 100’e kadar olan tüm bileşik sayılar elenmiş olur.

**2. 1’den 100’e kadar toplam kaç tane asal sayı vardır?**  
1’den 100’e kadar toplam **25 adet** asal sayı bulunur:  
2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97.

**3. Panoda kaynakça belirtmek gerekir mi?**  
Evet. Araştırmanızda kullandığınız bilimsel kitapları, ders kitabınızı veya güvenilir eğitim sitelerini panonun sağ alt köşesinde “Kaynakça” olarak belirtmek bilimsel etik ve puanlama açısından önemlidir.

* * *

Panonuz için hazırlayabileceğiniz **etkileşimli soru kartları** veya **Eratosthenes’in Dünya’nın çevresini hesaplama yönteminin adım adım çizim şablonunu** detaylandırmamı ister misiniz?
