# En hızlı ve en doğru çözüm lütfen

**URL:** <https://sorumatik.co/t/en-hizli-ve-en-dogru-cozum-lutfen/204407>\
**Category:** LGS\
**Tags:** sınav-sorusu\
**Created:** [Nisan 13, 2025, 6:21ös UTC](https://sorumatik.co/t/en-hizli-ve-en-dogru-cozum-lutfen/204407 "2025-04-13T18:21:19Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![WolfCh4n](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/wolfch4n/32/82736_2.png) [@WolfCh4n](https://sorumatik.co/u/WolfCh4n)\
**Post date:** [Nisan 13, 2025, 6:21ös UTC](https://sorumatik.co/t/en-hizli-ve-en-dogru-cozum-lutfen/204407/1 "2025-04-13T18:21:19Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![9bfba241-48f1-492e-9f7d-d4c9477c27fe](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/f/4/f4de64b8b3ab7d207846b5f179440f66a6ee4ad2.jpeg)

- A)

Mavi, turuncu

- B)

Mavi, pembe, yeşil

- C)

Pembe, yeşil, turuncu

- D)

Mavi, pembe, turuncu

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 13, 2025, 6:24ös UTC](https://sorumatik.co/t/en-hizli-ve-en-dogru-cozum-lutfen/204407/2 "2025-04-13T18:24:43Z")

</div>

### **Soru: Lale istediği rengi elde edebilmek için hangi renk karttaki çaprazlamaları tercih etmesi gerekir?**

### **Sorunun Çözümü:**

Sorunun mantığı genetik çaprazlamalara dayanmaktadır. Mor çiçek renginin **baskın** (dominant) olduğu, beyaz çiçek renginin ise **çekinik** (resesif) olduğu belirtilmiş.

**Beyaz çiçek elde etmek için gerekli şart:**  
Çiçek genotipinin **homozigot çekinik** (aa şeklinde) olması gereklidir. Baskın gen olan mor (A) bulunduğu sürece beyaz çiçek rengi dışa çıkamaz.

### **Renklerle İlgili Çaprazlamaların İncelenmesi**

#### 1. **Mavi Kart: Heterozigot mor (Aa) × Heterozigot mor (Aa)**

Bu çaprazlamadan oluşan olası genotipler:

- **AA** (Mor)
- **Aa** (Mor)
- **Aa** (Mor)
- **aa** (Beyaz)

**Sonuç:** %25 beyaz çiçek oluşabilir.

* * *

#### 2. **Pembe Kart: Homozigot beyaz (aa) × Heterozigot mor (Aa)**

Bu çaprazlamadan oluşan olası genotipler:

- **Aa** (Mor)
- **aa** (Beyaz)
- **Aa** (Mor)
- **aa** (Beyaz)

**Sonuç:** %50 beyaz çiçek oluşabilir.

* * *

#### 3. **Yeşil Kart: Homozigot mor (AA) × Heterozigot mor (Aa)**

Bu çaprazlamadan oluşan olası genotipler:

- **AA** (Mor)
- **Aa** (Mor)
- **AA** (Mor)
- **Aa** (Mor)

**Sonuç:** Hiç beyaz çiçek oluşmaz (%0).

* * *

#### 4. **Turuncu Kart: Homozigot beyaz (aa) × Homozigot beyaz (aa)**

Bu çaprazlamadan oluşan genotip:

- **aa** (Beyaz)
- **aa** (Beyaz)
- **aa** (Beyaz)
- **aa** (Beyaz)

**Sonuç:** %100 beyaz çiçek oluşur.

* * *

### **Doğru Cevap: D) Mavi, pembe, turuncu**

**Açıklama:**  
Lale’nın beyaz çiçek elde edebilmesi için **“aa” genotipine sahip bireyler oluşması gereklidir.** Turuncu kart en yüksek başarı sağlar (%100 beyaz), mavi kart düşük bir başarı sağlar (%25 beyaz) ve pembe kart orta düzey başarı sağlar (%50 beyaz).

* * *

Eğer başka bir açıklamaya ihtiyaç duyarsanız, sormaktan çekinmeyin! 😊

@WolfCh4n

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 13, 2025, 6:25ös UTC](https://sorumatik.co/t/en-hizli-ve-en-dogru-cozum-lutfen/204407/3 "2025-04-13T18:25:17Z")

</div>

## **Buna göre, Lale istediği (beyaz) rengi elde edebilmek için hangi renk karttaki çaprazlamaları tercih etmesi gerekir?**

**Answer:**

Öncelikle mor çiçek rengi (M) baskın, beyaz çiçek rengi (m) ise çekiniktir (resesif). Bu nedenle **beyaz çiçek** elde etmek için bitkinin genotipinin mutlaka “mm” olması gerekir. Kartlardaki çaprazlamaları inceleyelim:

1. **Mavi** (Heterozigot mor × Heterozigot mor)
  - Genotipler: Mm × Mm
  - Punnett karesine göre yavruların %25’i (mm) beyaz olabilir.

2. **Pembe** (Homozigot beyaz × Heterozigot mor)
  - Genotipler: mm × Mm
  - Yavruların %50’si (mm) beyaz olacaktır.

3. **Yeşil** (Homozigot mor × Heterozigot mor)
  - Genotipler: MM × Mm
  - Tüm yavrular (MM veya Mm) mor olacağı için **beyaz çıkmaz**.

4. **Turuncu** (Homozigot beyaz × Homozigot beyaz)
  - Genotipler: mm × mm
  - Yavruların tamamı (%100) mm olduğu için **tamamı beyaz** çıkar.

**Hangi kartlar beyaz çiçek elde edilmesini sağlar?**

- Mavi: %25 oranında beyaz
- Pembe: %50 oranında beyaz
- Turuncu: %100 oranında beyaz

Yeşil kartta ise beyaz çiçek hiç elde edilemez (%0). Dolayısıyla **Mavi, Pembe ve Turuncu** karttaki çaprazlamalar birlikte **beyaz çiçek** elde edilmesini sağlayabilir.

Bu nedenle doğru cevap, **(D) Mavi, pembe, turuncu** seçenekleridir.

@WolfCh4n

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 13, 2025, 6:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/en-hizli-ve-en-dogru-cozum-lutfen/204407/4 "2025-04-13T18:26:05Z")

</div>

## **Bir bilim insanı olan Lale, çiçek rengi bakımından beyaz çiçekli bezelye elde etmek istiyor. Lale, mor çiçek renginin beyaz çiçek rengine baskın olduğunu bilerek yukarıda (renk kartlarında) verilen çaprazlamaları yapıyor. Buna göre, Lale istediği rengi elde edebilmek için hangi renk karttaki çaprazlamaları tercih etmesi gerekir?**

**Cevap:** Mavi, pembe ve turuncu (D)

* * *

## **İçindekiler**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

4. [1. Mavi Kart (Heterozigot mor × Heterozigot mor)](#mavi-kart)
5. [2. Pembe Kart (Homozigot beyaz × Heterozigot mor)](#pembe-kart)
6. 
  - 

7. [4. Turuncu Kart (Homozigot beyaz × Homozigot beyaz)](#turuncu-kart)
8. 
  - 

9. 
  - 

10. 
  - 

11. 
  - 

12. 
  - 

13. 
  - 

14. 
  - 

15. 
  - 

16. 
  - 

17. [A) Mavi, Turuncu](#a-mavi-turuncu)
18. 
  - 

19. 
  - 

20. [D) Mavi, Pembe, Turuncu](#d-mavi-pembe-turuncu)
21. [Tablo: Her Karttaki Çaprazlamaların Beyaz Çiçek Oluşturma İhtimali](#tablo-beyaz-ihtimalleri)
22. 
  - 

23. [Mendel’in Temel İlkeleri](#mendelin-temel-ilkeleri)
24. 
  - 

25. 
  - 

26. 
  - 

27. 
  - 

28. [Kaynaklar](#kaynaklar)

* * *

## **1. Genel Bakış**

Bu soruda, bir bilim insanı olan Lale’nin beyaz çiçekli bezelye elde etme isteği ele alınıyor. Mor çiçek rengi (M) beyaz çiçek rengine (m) baskın olduğu için, genetik çaprazlamalarda mor (M) aleli en az bir kez taşındığında ortaya çıkan çiçek rengi mor olacaktır. Dolayısıyla **beyaz renk** elde edebilmek için genotipin (mm) olması gerekir.

Soruda verilen dört farklı renkli kart, dört farklı çaprazlamayı temsil eder:

- **Mavi:** Heterozigot mor (Mm) × Heterozigot mor (Mm)
- **Pembe:** Homozigot beyaz (mm) × Heterozigot mor (Mm)
- **Yeşil:** Homozigot mor (MM) × Heterozigot mor (Mm)
- **Turuncu:** Homozigot beyaz (mm) × Homozigot beyaz (mm)

Lale’nin aradığı renk beyaz olduğu için hangi çaprazlamaların beyaz (mm) fenotipini verebileceğine odaklanmamız gerekiyor.

* * *

## **2. Mendel Genetiğine Kısa Giriş**

Mendel genetiğinin temel ilkelerinde, **dominant** (baskın) ve **resesif** (çekinik) karakterlerin kalıtımı açıklanır. Eğer bir karakter (örneğin mor renk, M) baskınsa, **MM** veya **Mm** genotipinde fenotip olarak mor renk ortaya çıkar. Beyaz renk içinse, çekinik karakter genotipinin (mm) birlikte olması gerekir.

Bu ilkeye göre:

- **MM (homozigot baskın)** ⇒ Mor çiçek
- **Mm (heterozigot)** ⇒ Mor çiçek (çünkü M baskındır)
- **mm (homozigot çekinik)** ⇒ Beyaz çiçek

Bu basit ilke üzerinden her bir karttaki çaprazlama sonuçlarını değerlendirebiliriz.

* * *

## **3. Çaprazlamaları Tanıyalım**

Sorudaki her bir renk kartı, farklı genotiplerde ebeveyn bezelyelerin çaprazlandığı senaryoları göstermektedir.

### 3.1. Mavi Kart (Heterozigot mor × Heterozigot mor)

- Genotipler: **Mm × Mm**
- İhtimaller:
- MM → Mor (¼ ihtimal)
- Mm → Mor (½ ihtimal)
- mm → Beyaz (¼ ihtimal)

Bu çaprazlamadan **%25 beyaz** çiçek ortaya çıkar.

### 3.2. Pembe Kart (Homozigot beyaz × Heterozigot mor)

- Genotipler: **mm × Mm**
- İhtimaller:
- Mm → Mor (½ ihtimal)
- mm → Beyaz (½ ihtimal)

Bu çaprazlamadan **%50 beyaz** çiçek elde edilir.

### 3.3. Yeşil Kart (Homozigot mor × Heterozigot mor)

- Genotipler: **MM × Mm**
- İhtimaller:
- MM → Mor (½ ihtimal)
- Mm → Mor (½ ihtimal)
- mm → 0 (yok)

Bu durumda **%0 beyaz** elde edilir, yani bütün yavrular mor olur.

### 3.4. Turuncu Kart (Homozigot beyaz × Homozigot beyaz)

- Genotipler: **mm × mm**
- İhtimaller:
- mm → Beyaz (1 olasılık)

Bu durumda **%100 beyaz** elde edilir.

* * *

## **4. Baskınlık (Dominantlık) ve Çekiniklik (Resesiflik)**

Soruda vurgulanan en önemli unsur, mor alelin (M) baskın, beyaz alelin (m) çekinik olmasıdır. Genotipte **en az bir adet M aleli** varsa (MM veya Mm) fenotip **mor** olacaktır. Beyaz çiçek rengi elde edebilmek içinse genotipin muhakkak **mm** olması gerekir.

Bunu netleştirmek için şu örnek akılda tutulabilir:

- **Mm** = mor (kağıt üzerinde yarı yarıya M ve m taşısa bile fenotipte baskın etkiden dolayı mor)
- **mm** = beyaz (iki m aleli bir araya gelince canlı beyaz renkte görünür)

* * *

## **5. Beyaz Rengi Elde Etme Mantığı**

Sorunun asli amacı, **beyaz çiçeğe sahip** bezelyeler üretmektir. Eğer bir çaprazlama sonucunda elde edilen yavruların genotipinde **mm** yoksa, o çaprazlama amacımıza hizmet etmez. Dolayısıyla Lale’nin amacı doğrultusunda şu anki çaprazlamalardan **yeşil kart** (MM × Mm) bizi beyaz çiçeğe götürmez. Çünkü bu çaprazlamada tüm yavrular mor (MM veya Mm) olur.

Bunun yanında, **mavi** ve **pembe** kartlar beyaz olma ihtimalini belirli oranlarda taşırken (mavi kart %25, pembe kart %50), **turuncu** kart (mm × mm) zaten direkt olarak %100 beyaz verir.

* * *

## **6. Olası Genotip ve Fenotip Oranları**

Daha derli toplu değerlendirmek adına bu çaprazlamalardaki **genotip** ve **fenotip** oranlarını bir kez daha belirtelim:

1. **Mavi Kart (Mm × Mm)**

- Genotip Oranları:
- ¼ MM
- ½ Mm
- ¼ mm
- Fenotip Oranları:
- 3/4 Mor (MM + Mm)
- 1/4 Beyaz (mm)

1. **Pembe Kart (mm × Mm)**

- Genotip Oranları:
- ½ mm
- ½ Mm
- Fenotip Oranları:
- ½ Beyaz (mm)
- ½ Mor (Mm)

1. **Yeşil Kart (MM × Mm)**

- Genotip Oranları:
- ½ MM
- ½ Mm
- Fenotip Oranları:
- 1 Mor (yani 100% mor, çünkü her yavru ya MM ya da Mm)

1. **Turuncu Kart (mm × mm)**

- Genotip Oranları:
- 1 mm
- Fenotip Oranları:
- 1 Beyaz (yani 100% beyaz)

* * *

## **7. Avantajlı Kartların Seçimi**

Soruya göre, Lale istediği (beyaz) çiçek rengi için hangi kartlardaki çaprazlamaları tercih etmelidir? Cevabın formülü basit: **Beyaz veren her türlü kart** anlamlıdır.

### 7.1. Mavi Kartın Avantajı

- **Mm × Mm** çaprazlaması sonucu **1/4 oranında beyaz** elde edilebilir. Evet, oran düşük ama yine de beyaz çıkma potansiyeli mevcuttur.

### 7.2. Pembe Kartın Avantajı

- **mm × Mm** çaprazlamasıyla **1/2 (%50) beyaz** elde edilir. Maviye kıyasla daha çok beyaz elde etme şansı vardır.

### 7.3. Turuncu Kartın Avantajı

- **mm × mm** çaprazlamasıyla **%100 beyaz** elde edilir. Eğer Lale’nin elinde homozigot beyaz (mm) bireyler varsa, en garanti yöntem budur.

### 7.4. Yeşil Kartın Neden Beyaz Vermemesi?

- **MM × Mm** çaprazlamasında yavrular **ya MM** ya da **Mm** olur ve **mm** genotipi bu eşleşmede ortaya çıkmaz. Dolayısıyla **hiç beyaz** elde edilemez.

* * *

## **8. Sorunun Detaylı Çözümü ve Seçenek Analizi**

Sorumuzun sonunda şu dört şık yer alıyor:

1. **A) Mavi, turuncu**
2. **B) Mavi, pembe, yeşil**
3. **C) Pembe, yeşil, turuncu**
4. **D) Mavi, pembe, turuncu**

Burada Lale’nin **beyaz** elde etmeyi hedeflediği çaprazlamaların bir kombinasyonunu arıyoruz.

### 8.1. (A) Mavi, Turuncu

- Mavi (Mm × Mm) %25 beyaz, Turuncu (mm × mm) %100 beyaz.
- Yeşil ve pembe seçenekleri elimine edilmiş oluyor. Ancak pembe kartta da beyaz elde etme şansı (%50) var. Sadece mavi ve turuncu seçmek elbette beyaz verecek ama diğer seçenekte pembe de var mı yok mu buna bakmak lazım.

### 8.2. (B) Mavi, Pembe, Yeşil

- Mavi (Mm × Mm) %25 beyaz, Pembe (mm × Mm) %50 beyaz, Yeşil (MM × Mm) %0 beyaz.
- Bu kombinasyonla Lale, beyaz elde etmesini hiç desteklemeyen “yeşil” kartı da dahil etmiş oluyor. Tabii ki mavi ve pembe kartlardan elde edebilir ama yeşilin ‘boşuna’ yer kapladığı, beyaz veren Turuncu kartın dışlandığı bir seçenektir.

### 8.3. (C) Pembe, Yeşil, Turuncu

- Pembe (mm × Mm) %50 beyaz, Yeşil (MM × Mm) %0 beyaz, Turuncu (mm × mm) %100 beyaz.
- Bu kombinasyonda pembe ve turuncu beyaz verirken yeşil yine %0 beyaz veriyor. Fakat mavi kartta %25 beyaz varsa, “mavi” kart niçin dışarda kalsın diye düşünülebilir. Elbette bu seçenekte de beyaz elde edilebilir ama soruda tam olarak hangi renk karttaki çaprazlamalar isteniyor, optimum kombinasyon hangisi ona bakmak gerekir.

### 8.4. (D) Mavi, Pembe, Turuncu

- Mavi (Mm × Mm) %25 beyaz, Pembe (mm × Mm) %50 beyaz, Turuncu (mm × mm) %100 beyaz.
- Yeşil (MM × Mm) hiç beyaz vermeyeceği için listede olmamalıdır. Böylece **beyaz** verebilecek **tüm seçenekler** (Mavi, Pembe, Turuncu) bir arada.

Soru genellikle “hangi kartlardaki çaprazlamalarla istediğimiz rengi (beyaz) elde edebiliriz?” diye sorulduğunda, **beyaz veren tüm çaprazlamaların** seçilmesi gerekir. Mavi bir miktar, pembe biraz daha fazla, turuncu ise %100 oranında beyaz verir. Yeşil hiçbir şekilde vermediği için elenmelidir. Dolayısıyla en doğru kombinasyon, **Mavi + Pembe + Turuncu** şeklinde olur.

* * *

## **9. Tablo: Her Karttaki Çaprazlamaların Beyaz Çiçek Oluşturma İhtimali**

| **Kart Rengi** | **Çaprazlama** | **Genotip Açılımı** | **Beyaz Oranı** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Mavi | Heterozigot mor × Heterozigot mor | Mm × Mm | %25 (1/4) | Mor baskın ama çekinik de olasılık dâhilinde. |
| Pembe | Homozigot beyaz × Heterozigot mor | mm × Mm | %50 (1/2) | Beyaz (mm) ve mor (Mm) yavrular eşit ihtimallerle elde edilir. |
| Yeşil | Homozigot mor × Heterozigot mor | MM × Mm | %0 | Tamamı mor; beyaz için gerekli “mm” genotipi bu kombinasyonda oluşmaz. |
| Turuncu | Homozigot beyaz × Homozigot beyaz | mm × mm | %100 (1) | Her yavru beyaz; en kesin ve garanti yöntem. |

Tablodan da görüleceği üzere, **Yeşil Kart** dışındaki üç renk (Mavi, Pembe, Turuncu) beyaz çiçek verebilmektedir.

* * *

## **10. Geniş Kapsamlı Açıklama ve Ek Bilgiler**

### 10.1. Mendel’in Temel İlkeleri

- **Karakterlerin Çift Faktörlülüğü (Alelik Genler):** Her birey belirli bir karakter için ikişer alel taşır. Bezelyelerde renk karakteri için bu aleller M (mor) ve m (beyaz) şeklindedir.
- **Baskınlık – Çekiniklik:** İki alel farklı olduğunda (Mm) fenotip olarak baskın alel (M) ortaya çıkar.
- **Bağımsız Dağılım (Her ne kadar bu özellik farklı karakterler arasında olsa da):** Her karakter (örneğin çiçek rengi ile tohum şekli) birbirinden bağımsız kalıtılır. Bu soru özelinde sadece çiçek rengine odaklanıyoruz.

### 10.2. Bezelyelerde Mor ve Beyaz Renk Genetiğinin Özeti

Bezelyelerde beyaz renk elde etmek için, **iki adet çekinik alelin** (m) yavruya geçmesi gerekir. Yani ebeveynlerin her biri en az bir m aleline sahip olmalıdır ki yavrulardan bazıları veya tamamı mm olsun.

- Heterozigot Mor (Mm): 1 adet baskın (M), 1 adet çekinik (m). Fenotip: Mor.
- Homozigot Mor (MM): 2 adet baskın (M). Fenotip: Mor.
- Homozigot Beyaz (mm): 2 adet çekinik (m). Fenotip: Beyaz.

### 10.3. Genotip – Fenotip İlişkisi Örnekleri

- **Mm** : Mor çiçek rengi (beyaz taşıyıcısı).
- **mm** : Beyaz çiçek rengi.
- **MM** : Mor çiçek rengi (beyaz aleli hiç yok).

Bu yüzden, eğer bir ebeveyn **Homozigot Mor (MM)** ise ve diğer ebeveyn **Heterozigot Mor (Mm)** ise, yavrular asla mm olamaz. Yeşil Kart tam olarak bu durumdur.

* * *

## **11. Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar**

1. **Heterozigot kavramının karıştırılması** : Mm genotipinin fenotipte (görünüşte) mor olduğunu unutmamak gerekir.
2. **Baskın-çekinik oranın yanlış yorumlanması** : Mor rengin, beyaz renk üzerindeki baskınlığı, “M varsa mor görünür” demektir. Bu sebeple mm dışında hiçbir genotip beyaz vermez.
3. **Farklı çaprazlama kartlarını yanlış adlandırma** : Her kartın ebeveyn genotiplerini doğru okumak önemlidir.
4. **Yanlış şık seçimi** : Bazen öğrenciler “yüksek oranda beyaz veren tüm kartlar” mı seçilmeli, yoksa “hiç beyaz vermeyeni dışarıda bırakıp beyaz verenlerin hepsi bir arada” mı seçilmeli sorusunda karışıklık yaşayabilir. Mantık, “beyaz elde edilebilecek bütün kombinasyonlar” şeklindedir.

* * *

## **12. Özet ve Sonuç**

- Lale beyaz çiçekli (mm) bezelye hedeflediği için, bu sonuçları verebilen çaprazlamaları kullanmalıdır.
- Yeşil kart (MM × Mm) **hiç** beyaz vermez, bu nedenle **elenir**.
- Mavi (%25 beyaz), Pembe (%50 beyaz) ve Turuncu (%100 beyaz) kartlar **beyaz** veren çaprazlamalardır.
- Soru, “Hangi kartlarla istediği beyaz rengi elde edebilir?” diye sorduğundan doğru kombinasyon **Mavi, Pembe, Turuncu** olup bu da **D şıkkında** ifade edilmiştir.

Dolayısıyla doğru cevap: **Mavi, pembe, turuncu** (D).

* * *

## **13. Kaynaklar**

- Mendel, G. (1866). Experiments on Plant Hybridization. Verhandlungen des naturforschenden Vereins Brünn.
- Russell, P. J. (2006). iGenetics: A Molecular Approach. Pearson/Benjamin Cummings.
- Campbell, N. A., & Reece, J. B. (2005). Biology. Pearson Benjamin Cummings.

* * *

@WolfCh4n
