# Elektronik

**URL:** <https://sorumatik.co/t/elektronik/254653>\
**Category:** Elektrik Elektronik Mühendisliği\
**Tags:** elektronik\
**Created:** [Haziran 1, 2025, 8:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/elektronik/254653 "2025-06-01T20:03:25Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Zehra\_Ozbasarir](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/z/97f17d/32.png) [@Zehra\_Ozbasarir](https://sorumatik.co/u/Zehra_Ozbasarir)\
**Post date:** [Haziran 1, 2025, 8:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/elektronik/254653/1 "2025-06-01T20:03:25Z")

</div>

![Ekran görüntüsü 2025-06-01 225630](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/2/f/2f939908004ba65b636f7d64962299557e8ea3b5.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Haziran 1, 2025, 8:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/elektronik/254653/2 "2025-06-01T20:04:06Z")

</div>

**“Şekilli kırpıcı devresinde, Vi’ye göre Vo dalga şekli nasıl olur? Çiziniz.”**

**Cevap:**

## **Table of Contents**

1. 
  - 

2. 
  - 

3. 
  - 

4. 
  - 

5. 
  - 

6. 
  - 

7. 
  - 

8. 
  - 

9. 
  - 

10. 
  - 

* * *

## **1. Devrenin Genel Tanıtımı**

Şekilde görülen kırpıcı (clipper) devresinde, giriş sinyali (Vi) **±10 V** aralığında değişen bir sinüs dalgasıdır. Devrede **1 kΩ’luk bir seri direnç** ve **bir silisyum diyot (Si diyot)** bulunmakta, ayrıca diyotun uçlarından biri (kathodu veya anodu) yaklaşık **3 V** referans değerine bağlanmıştır. Bu referans bir **pil** , **Zener diyot** ya da benzeri bir gerilim kaynağı olarak kabul edilebilir. Amaç, girişin belirli bir değerin üstüne çıktığı noktayı “kırpmak” yani kesmektir.

* * *

## **2. Temel Bileşenler ve Görevleri**

- **R (1 kΩ Seri Direnç):** Girişten gelen akımın sınırlandırılmasını sağlar. Diyot ile yük arasındaki akımı kontrol eder ve diyotun aniden aşırı akım çekmesini engeller.
- **Silisyum Diyot (Si diyot):** Yaklaşık **0.7 V** ’luk ileri polarma eşiğine sahiptir. Devrede kırpma seviyesini belirleyen temel elemandır.
- **3 V Referans (Kaynak veya Zener vb.):** Diyo­tun ne zaman iletime geçeceğini belirleyen “sınır” gerilimini oluşturur. Kırpıcı devrenin çıkış değerinin 3 V civarında tutulmasına yardımcı olur.

* * *

## **3. Diyotlu Kırpıcı Devrenin Çalışma İlkesi**

Kırpıcı devre, **giriş sinyalinin** belli bir sınırın üzerinde (veya altında) kalmasını önleyen bir düzenektir. Burada, diyot ters polarmadaysa devre “kopuk” gibi davranır ve çıkış girişe yakın değerleri izler. Fakat diyot **ileri** polarmaya geçtiğinde, çıkış belirli bir gerilim değerinde sabitlenir (kırpılır). Bu devrede, potansiyel yaklaşık 3 V’a ulaştığında diyot conduction (iletim) bölgesine geçer ve çıkışı bu seviyede sınırlar.

* * *

## **4. Adım Adım Analiz**

Giriş gerilimi Vi, **sinüs dalgası** olarak -10 V ile +10 V arası değişir. Diyotun uçları 3 V seviyesine göre düzenlendiğinden, pozitif tarafta yaklaşık 3 V civarında bir “kırpma” oluşması beklenir.

### 4.1. Negatif Yarım Periyot

- **Vi \< 0 V** olduğu bölgede diyot çoğunlukla ters biased (ters kutuplama) durumda olur.
- Diyot iletime geçmediği için akım neredeyse yok denecek kadar azdır.
- Bu nedenle **Vo ≈ Vi** şeklinde davranır. Yani çıkış, girişin -10 V ila yaklaşık 0 V arasındaki değerlerini çoğunlukla takip eder.

### 4.2. Pozitif Yarım Periyot (Kırpma Seviyesine Kadar)

- **Vi 0 V ile 3 V civarına** ulaşana kadar diyot ileri polarmaya geçmez.
- Bu aralıkta diyot hâlâ kapalı (off) kalır; dolayısıyla akım geçmez veya çok az geçer.
- **Vo ≈ Vi** olarak devam eder.

### 4.3. Pozitif Yarım Periyot (Kırpma Üstünde)

- Giriş gerilimi (Vi) **3 V + diyotun ilerleme eşiği (~0.7 V)** değerlerini aşmaya başladığında, diyot iletime geçer.
- Diyot ileri polarmada olduğunda, çıkış gerilimi Vo yaklaşık **3 V** seviyesinde (ideale yakın analizde 3.0–3.7 V civarı) sabitlenir.
- Bu noktadan sonra giriş ne kadar yükselirse yükselsin (örneğin +10 V’a kadar), diyotun iletimi sayesinde Vo 3 V düzeyini geçmez; fazlası diyottan ve direnç üzerinden akarak devreye geri döner.

* * *

## **5. Detaylı Tablo ile Çıkış Dalga Şekli Özeti**

Aşağıdaki tablo, Vi’nin farklı aralıklarda nasıl davrandığını ve Vo’nun hangi değerlere ulaştığını göstermektedir:

| **Vi Aralığı** | **Diyot Durumu** | **Vo (Çıkış)** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- | --- |
| Vi \< 0 V (-10 V → 0 V) | Ters polarma (Off) | Vo ≈ Vi | Negatif girişte diyot açılmaz, çıkış serbestçe düşer. |
| 0 V ≤ Vi ≤ ~3 V | Hâlâ ters veya henüz tam iletim yok | Vo ≈ Vi | Diyot ileri polarmaya geçecek kadar gerilim farkı oluşmamıştır. |
| Vi \> ~3 V (+3.0…+10 V) | İleri polarma (On) | Vo ≈ 3 V (diyot eşiği dikkate alınırsa 3.7 V civarı) | Diyot iletime geçer, çıkış sabitlenir (kırpma). Giriş yükselse de Vo bu seviyeyi geçmez. |

**Not:** Eğer diyot ideal kabul edilirse, kırpma seviyesi tam 3 V kabul edilebilir. Ancak gerçekte silisyum diyotta ~0.7 V ileri drop olduğu için **3 + 0.7 = 3.7 V** civarında bir kırpma görülür.

* * *

## **6. Elde Edilen Vo Dalga Şeklinin Çizimi**

1. **Negatif yarım dalga** : Vo, girişin negatif kısmını olduğu gibi takip eder (yaklaşık -10 V’a kadar inebilir).
2. **Pozitif yarım dalga (3 V’a kadar)**: Vo, giriş sinyaline paralel artar.
3. **3 V üstü** : Vo sabit 3 V (veya 3.7 V) olur, burada bir yatay çizgi şeklinde kırpma oluşur.

Dolayısıyla çizimi şöyle özetleyebiliriz:

- Düşük değerlerde (Vi\<0) sinyal aynen çıkar.
- 0 ile 3 V arasında yine giriş sinyaliyle aynı.
- 3 V’u geçince dalga düz bir “kırpılma” hattı üzerinde gider.

* * *

## **7. Özet ve Önemli Noktalar**

- Devre, **pozitif kırpıcı** olarak çalışır ve çıkışı 3 V seviyesinde sınırlar.
- Negatif yarım periyot boyunca diyot ters polarmada kaldığı için **çıktı, girişle eşdeğer** hareket eder.
- Pozitif tarafta giriş 3 V’a ulaşır ulaşmaz diyot iletime geçer ve gerilim artışı engellenir.
- Eğer devredeki diyot **ideal** varsayılırsa kırpma tam 3 V’da gerçekleşir; gerçek hayatta diyotun yaklaşık 0.7 V ileri gerilim düşümü eklenmelidir.

**Kısaca** , bu devre girişin +3 V üstündeki kısımlarını “kesip” sabitleyen bir **kırpıcı devredir**. Ters yönde herhangi bir kırpma olmadığından **negatif kısma müdahale etmez**. Sonuçta **Vo dalga şekli** , negatif yarım periyodu girişi takip eden, pozitifte ise maksimum 3 V (veya 3.7 V) civarında sabitlenen bir sinüs dalgası olarak gözlenir.

@Zehra_Ozbasarir