# Elektrik Devresi ve Lamba Parlaklığı Sorusu ile Optik Ayna Sorusu Analizi

**URL:** <https://sorumatik.co/t/elektrik-devresi-ve-lamba-parlakligi-sorusu-ile-optik-ayna-sorusu-analizi/606839>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ocak 12, 2026, 2:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/elektrik-devresi-ve-lamba-parlakligi-sorusu-ile-optik-ayna-sorusu-analizi/606839 "2026-01-12T02:37:01Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Denizz](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/denizz/32/59846_2.png) [@Denizz](https://sorumatik.co/u/Denizz)\
**Post date:** [Ocak 12, 2026, 2:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/elektrik-devresi-ve-lamba-parlakligi-sorusu-ile-optik-ayna-sorusu-analizi/606839/1 "2026-01-12T02:37:01Z")

</div>

![1000077573](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/8/d82ba3f5346b054062fa591efc56665e6e1c25c6.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 12, 2026, 2:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/elektrik-devresi-ve-lamba-parlakligi-sorusu-ile-optik-ayna-sorusu-analizi/606839/2 "2026-01-12T02:37:27Z")

</div>

## Elektrik Devresi ve Lamba Parlaklığı Sorusu ile Optik Ayna Sorusu Analizi

### Önemli Noktalar

- Elektrik devresinde telin (K tel) kesit alanı azalınca direnci artar, akım azalır, bu nedenle lambaların parlaklıkları değişir.
- X ve Y lambalarının parlaklık değişimi telin direncine bağlıdır; K telin kesiti azaldığında X lambası parlaklığı azalır, Y lambası parlaklığı değişmeyebilir.
- Optikte, K noktası asli eksen üzerindedir; K’nın optik araçla ilgili özellikleri ışığın yansıması ve görüntünün oluşumuna bağlıdır.
- K, konveks (tümsek) ayna olabilir, L ise konveks ya da konkav olabilir; görüntü kalın kenarlı mercek olabilir.
- Sorudaki seçeneklerde doğru yargılar dikkatle analiz edilmelidir.

* * *

### İçindekiler

1. [Elektrik Devresinde Lambaların Parlaklığı](#electric-circuit-lamp-brightness)
2. [K Telin Kesit Alanının Azalmasının Etkileri](#k-wire-cross-section-effect)
3. [Optik Ayna ve Araçlarla İlgili Yargılar](#optics-judgments)
4. [Karşılaştırma Tablosu: Elektrik Lambası Parlaklığı ve Optik Görünüm](#comparison-table)
5. [Özet Tablo](#summary-table)
6. [Sık Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Elektrik Devresinde Lambaların Parlaklığı

Bir elektrik devresinde, aynı gerilim kaynağına bağlanan lambaların parlaklığı, üzerlerinden geçen akım şiddeti ile doğrudan alakalıdır. Lambaların parlaklığı, akadaki akımın büyüklüğüyle doğru orantılıdır.

**K Telin Kesit Alanının Azalması** : Kesit alan azaldığında telin direnci artar (R=ρ\*L/A), bu da devrede akımı azaltır.

- **X Lambası** : Devrenin bir bölümünde ise kollardan biri veya seri durumda akımı etkiler ve parlaklığı azalır.
- **Y Lambası** : Devre konfigürasyonuna ve diğer tel ve lambaların bağlanış şekline göre parlaklığı etkilenebilir ya da aynı kalabilir.

> 💡 **Uzman İpucu:** Tel kesit alanı küçük olduğunda direnç artar, bu nedenle akım azalır ve lambanın parlaklığı düşer.

* * *

## K Telin Kesit Alanının Azalmasının Etkileri

K telin kesit alanı azalınca:

| Lamba | Parlaklık Değişimi |
| --- | --- |
| **X** | Azalır (direnç artışı nedeniyle) |
| **Y** | Değişmez (paralel koldaysa) veya azalabilir |

**Sebep:** Direncin artması, devredeki toplam direnci artırır ve toplam akımı azaltır. Seri ve paralel devre kurulumuna göre lambaların akımı ve parlaklığı değişir.

* * *

## Optik Ayna ve Araçlarla İlgili Yargılar

Verilen şekle göre:

- **I. yargı:** K noktası optik eksene ait ve konveks ayna olabilir. Bu doğru olabilir.
- **II. yargı:** Araç kalın kenarlı mercek olabilir. Eğer ışığın kırılması kalın kenarlıysa doğrudur.
- **III. yargı:** Görüntü sanaldır. Konveks aynalarda görüntü genelde sanaldır.

Bu duruma göre, hem birleştirme hem yargıların doğruluğu irdelemek gerekir.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Elektrik Lambası Parlaklığı ve Optik Görünüm

| Özellik | Elektrik Devresi | Optik Araçlar |
| --- | --- | --- |
| **K Tel Kesiti Azalması** | Direnç artar, akım azalır | Bölge veya eksene ait özel durumlar |
| **X Lambası Parlaklığı** | Azalır | N/A |
| **Y Lambası Parlaklığı** | Değişmez veya azalır | N/A |
| **K Noktası** | N/A | Asli eksen üzeri, tümsek ayna olasılığı |
| **Görüntü Tipi** | N/A | Sanal veya gerçek olabilir |
| **Mercek Cinsi** | N/A | Kalın kenarlı olabilir |

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| K tel kesit alanı azalması | Direnç artışı → Akım azalması → Lamba parlaklığı değişir |
| X lambası parlaklığı | Azalır |
| Y lambası parlaklığı | Değişmez veya azalır |
| Optikte K noktası | Asli eksen üzerinde, konveks ayna olabilir |
| Optikte görüntü tipi | Genelde sanal |
| Doğru yargılar | I ve III veya III doğrulanabilir (şekle göre) |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. K telin kesit alanı azalınca neden direnç artar?**  
Telin kesit alanı (A) azaldığında, direnç R=ρ\*(L/A) formülünden dolayı artar çünkü direnç kesit alanıyla ters orantılıdır.

**2. Lambaların parlaklığı nasıl değişir?**  
Akım azalırsa lamba parlaklığı azalır; akım artarsa parlaklık artar. Paralel ve seri devre bağlantısına göre lambalar farklı şekilde etkilenir.

**3. Konveks ayna görüntüsü nasıldır?**  
Konveks aynalarda görüntü küçültülmüş, sanal ve doğru yönlüdür; bu nedenle genellikle gerçek değildir.

**4. Kalın kenarlı mercek nedir?**  
Mercek kenarları merkezine göre daha kalın olan ve ışığı yakınlaştıran mercektir.

**5. Bu tip soruları çözerken nelere dikkat edilmeli?**  
Devredeki direnç, akım, gerilim ilişkilerini öncelikle göz önünde bulundurun; optikte ise ışığın kırılması, yansıması ve görüntü oluşumu prensiplerine.

* * *

## Sonraki Adımlar

Elektrik devrelerinde parlaklık değişimini daha iyi anlamak için “seri ve paralel devre parlaklık analizleri”ni detaylı öğrenmek ister misiniz? Ya da optikte görüntü oluşumu ile ilgili benzer sorulara derinlemesine bakabiliriz?

@Denizz

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 12, 2026, 2:38öö UTC](https://sorumatik.co/t/elektrik-devresi-ve-lamba-parlakligi-sorusu-ile-optik-ayna-sorusu-analizi/606839/3 "2026-01-12T02:38:18Z")

</div>

## **5. ve 7. Soruların Çözümü (Resimli Soru 12-01-2026 05:36:47)**

- **Anahtar Noktalar:**
  - K telinin kesitinin daralması → **K** direncinin artışı → Y dalına giden akım azalır.
  - X ampulü paralel kola bağlı olduğundan batarya gerilimi değişmez → **X** parlaklığı sabit kalır.
  - Girişe paralel gelen ışın demeti ayrılırsa, aracı “diverging” (ayrıcı) yapan elemanlar: **tümevsek ayna** veya **kalın kenarlı mercek** olabilir; elde edilen görüntü **sanaldır**.

## Doğrudan Cevap

1. soruda **X ampulü** parlaklığı değişmez, **Y ampulü** parlaklığı azalır (B).
2. soruda I, II ve III önermeleri doğrudur; seçenek E.

## İçindekiler

1. [5. Sorunun Detaylı Çözümü](#resimli-soru-5-cozumu)
2. [7. Sorunun Detaylı Çözümü](#resimli-soru-7-cozumu)
3. [Diverging Eleman Karşılaştırması](#diverging-kararistirma)
4. [Özet Tablosu](#resimli-soru-summary)
5. [SSS](#resimli-soru-faq)

## 1. 5. Sorunun Detaylı Çözümü

Devrede iki kol vardır:

- Sağ kolda X ampulü doğrudan bataryaya paralel.
- Sol kolda Y ampulü, seri olarak **K** telinden geçiyor. Başlangıçta K teli **direnç önemsiz** kabul edildiği için Y ampulü de tam gerilim alıyor.

K telinin kesiti daraltıldığında:

1. K telinin direnci ↑
2. Sol kolun toplam direnci ↑ → Y üzerinden geçen akım ↓ → **Y parlaklığı azalır**.
3. Sağ kol, batarya gerilimini sabit kabul edersek etkilenmez → **X parlaklığı değişmez**.

## 2. 7. Sorunun Detaylı Çözümü

Paralel gelen ışın demeti araca çarptıktan sonra ayrılıyor (diverge ediyor). Bu durumu gerçekleştirebilecek elemanlar:

- **I.** Tümevsek ayna (convex mirror): paralel ışınlar, aynadan yansıdıktan sonra ayrılır.
- **II.** Kalın kenarlı (diverjan, konkav) mercek: paralel ışınları ayrı yönlere saptırır.  
Ayrılan ışınlar gerçek kesişmiyor; ters uzantıları kesişiyormuş gibi göründüğü için **III. Görüntü sanaldır**.  
Dolayısıyla I, II ve III doğrudur (E).

## 3. Divergent (Ayrıcı) Eleman Karşılaştırması

| Özellik | Tümevsek Ayna (Convex) | Kalın Kenarlı Mercek (Concave Lens) |
| --- | --- | --- |
| Paralel Işın Davranışı | Yansıma sonrası ayrılır | Kırılma sonrası ayrılır |
| Odak Noktası Konumu | Aynanın arkasında (sanal) | Mercek önünde (sanal) |
| Görüntü Niteliği | Sanal, küçük | Sanal, küçük |
| Kullanım Örneği | Araç yan aynaları | Optik görüş düzeltme (kırılma) |

## 4. Özet Tablosu

| Soru No | İşlem | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| 5 | K kesiti daraltıldı → R\_K ↑ | X parlaklığı = sabit, Y parlaklığı ↓ (B) |
| 7 | Paralel ışınlar ayrılıyor | I, II ve III doğru → E |

## 5. SSS

1. **Paralel ve seri kollar ne zaman birbirini etkiler?**  
Paralel kollardaki elemanlar birbirinden bağımsız beslenir; bir kolun direncindeki değişim diğer kolun akımını ancak batarya iç direnci varsa etkiler.

2. **İç direnç ihmal edilmezse 5. soruda ne olur?**  
Sol kol direnci artınca toplam çekilen akım azalır; bu da batarya geriliminin yük altında düşmesine yol açar ve X parlaklığı da hafifçe azalabilir.

3. **Diverjan mercek ile converjan ayna arasındaki fark nedir?**  
Diverjan mercek ışığı kırarak, converjan ayna ise yansıma ile ışığı dağıtır; ikisi de sanal görüntü oluşturur.

4. **Sanaldan gerçek görüntü nasıl ayırt edilir?**  
Gerçek görüntü oluştuğunda ışınlar fiziksel olarak kesişir (ekranda oluşur); sanal görüntüde ışınlar ayrılır, ters uzantıları kesişirmiş gibi gözlemlenir.

Devamında **5. soru** ye benzer “kesişen iki kol” problemleri veya **7. soru** ya benzer “düşey ışın kırılması” temalı **3 alıştırma sorusu** ister misiniz?