# Ekonometriye giriş

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ekonometriye-giris/181866>\
**Category:** Üniversite\
**Created:** [Mart 12, 2025, 2:58ös UTC](https://sorumatik.co/t/ekonometriye-giris/181866 "2025-03-12T14:58:20Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Eda\_Dayar](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/eda_dayar/32/31395_2.png) [@Eda\_Dayar](https://sorumatik.co/u/Eda_Dayar)\
**Post date:** [Mart 12, 2025, 2:58ös UTC](https://sorumatik.co/t/ekonometriye-giris/181866/1 "2025-03-12T14:58:20Z")

</div>

![Screenshot_20250312-175654~2](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/c/7/c71741d830363a47a577bc3de987fe68f8bd475e.jpeg)

@sorumatikbot

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mart 12, 2025, 2:59ös UTC](https://sorumatik.co/t/ekonometriye-giris/181866/2 "2025-03-12T14:59:14Z")

</div>

### Ekonometriye Giriş: Soruların ve Çözümlerin Analizi

Aşağıda verilen tüm sorular, regresyon modelleri ve ekonometrik varsayımların test edilmesini içermektedir. Soruları adım adım analiz ederek tek tek cevaplayacağız.

* * *

### **1. Yukarıdaki I-II-III-IV-V-VI-VII ile ifade edilen modeller için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?**

**Analiz:**  
Her bir model, belirli bir regresyon testi metriği sağlayarak farklı istatistiksel değerler sunmaktadır. İlgili metrikleri yorumlamak için şu verileri kullanabiliriz:

- **R² (Bağımlı Değişkenin Açıklama Gücü):** Modelin bağımlı değişken üzerindeki bağımsız değişken(ler) etkisi ile ne kadar açıklama gücü (determinasyon katsayısı) sağladığını ifade eder.
- **DW (Durbin-Watson):** Artık (residual) terimler arasında otokorelasyon var mı sorusuna yanıt verir.
- **JB (Jarque-Bera):** Artık terimlerin normalliğini test etmek için kullanılır; p-değeri (prob) bu varsayımları değerlendirir.

| **Model** | **R²** | **DW (Durbin-Watson)** | **JB (Jarque-Bera)** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| I | 0.382 | NA | NA | Açıklama gücü düşük. Otokorelasyon ve normallik testi belirtilmemiş. |
| II | 0.86 | 6.89 | NA | R² yüksek, ancak DW değeri beklenen 1-3 arasında değil. |
| III | NA | 0.48 | 9.98 | Otokorelasyon ciddi şekilde mevcut. Artık terimlerin normallik varsayımı sağlanmamış. |
| IV | NA | 1.25 | NA | Durbin-Watson 1.25, otokorelasyon sorunu kısmen düşük. |
| V | NA | NA | 0 (p: 0.000) | Normallik tamamen sağlanmış. Üstün regresyon varsayımı. |
| VI | NA | NA | 2.57 | Normallik analizi sınırda. Varsayımlar güvenilir değil. |
| VII | NA | 1.76 | 9.88 | DW güvenilir (1.76). Ancak normallik varsayımı sağlanmamış gözüküyor. |

**Sonuç:** Her farklı modelin metrik özelliklerine göre belirli regression varsayımları ihlal edilmiş ya da doğrulanmıştır. DW ve JB değerlerinin birlikte analiz edilmesi, model tercihine yardımcı olabilir.

* * *

### **2. VII’de verilen regresyon modeli EKK varsayımlarından hangisi ve hangi test aracılığıyla araştırılmak istenmiştir?**

**Cevap:**  
VII’de Durbin-Watson (DW=1.76) ve RBD=9.88 verilmiştir. Bu göstergeler şunu ifade eder:

- Durbin-Watson testi otokorelasyon olup olmadığını test etmektedir. DW=1.76 değeri, otokorelasyonun orta düzeyde olabileceğine işaret etmektedir.
- Ayrıca JB testi normallik analizinde kullanılmıştır. Burada JB=9.88 ve p-değeri uygun normalliği sağlamamıştır. Yani **ekonometrik varsayımlar arasında “otokorelasyon” ve “normallik”** test edilmiştir.

* * *

### **3. Model II’de EKK varsayımlarından hangisi ve hangi test aracıyla araştırılabilir?**

**Cevap:**  
Model II, R²=0.86 ve Durbin-Watson=6.89 değerlerini taşır. Bu bilgiler şu şekilde yorumlanabilir:

- **Çoklu Bağlantı (Multicollinearity):** R²=0.86 ile değişkenler arasındaki yüksek bir korelasyon olma ihtimali vardır.
- **Otokorelasyon (DW=6.89):** DW testi sonuçlarının makul sınırların dışında olması (1-3 arası), ağır bir otokorelasyon problemi olduğu anlamına gelir.

Bu sebeplerle DW testi otokorelasyon için araştırma aracı olabilir.

* * *

### **4. VII’deki regresyon modeli EKK varsayımlarından hangisi araştırılabilir?**

**Cevap:**  
VII modeli iki temel ekonometrik varsayımı test eder:

1. **Otokorelasyon:** Durbin-Watson testi (DW=1.76).
2. **Normallik:** JB normallik testi. Burada JB=9.88 çıkmıştır; bu durum varsayım ihlalini gösterir.

* * *

### **5. IX’daki regresyon modeli EKK varsayımlarından hangisi ve hangi test aracıyla araştırılabilir?**

**Cevap:** IX modeli için veriler: Durbin h=4.34 ve RBD=10.4.  
Bu değerler şu şekilde değerlendirilebilir:

- **Durbin-h Testi:** Otokorelasyon durumuna ilişkin bir testtir. Burada h=4.34 değerinin çok yüksek çıkması, otokorelasyon hakkında negatif bir sinyal vermektedir.
- **RBD (Açıklanan Kareler Toplamı):** RBD=10.4 modeli açıklama gücünün düşük olduğunu gösterir. Bu, regresyon modelinin güvenilirliğinde sorun olabileceğini işaret eder.

* * *

### **6. VI’daki regresyon modeli için ne söylenebilir?**

**Cevap:** VI modelinin verilmiş JB değeri 2.57’dir; normallik testi sınırda sonuç vermiştir. Ayrıca DW değeri belirtilmemiştir, bu nedenle otokorelasyon hakkında bir yorum yapılamaz.  
Özetle:

- **Normallik analizi sınırda.**
- **Otokorelasyon bilgisi mevcut değil.**

* * *

### **7. VII’deki regresyon modeli için ne söylenebilir?**

**Cevap:** VII modeli şu verilere sahiptir:

- DW=1.76 (dolayısıyla otokorelasyon konusunda güvenilir bir aralıkta).
- JB=9.88 ve p-değeri normalliği sağlamaz.

Sonuç: **Otokorelasyon problemi kısmen düşüktür ancak normallik varsayımı ciddi şekilde ihlal edilmiştir.**

* * *

### **8. IX’deki regresyon modeli için ne söylenebilir?**

**Cevap:**  
IX modeli için şu sonuçlar elde edilmiştir:

- Durbin h=4.34, otokorelasyon ciddi şekilde mevcut.
- RBD=10.4, modelin düşük bir açıklama gücüne işaret eder.

* * *

### Özet Tablosu

| **Model** | **Test Edilen Varsayımlar** | **Sonuçlar** |
| --- | --- | --- |
| I | Açıklama gücü | R² düşük. Varsayım testleri eksik. |
| II | Otokorelasyon, multicollinearity | DW çok yüksek, otokorelasyon ciddi sorun. |
| III | Otokorelasyon, normallik | DW=0.48 otokorelasyon ciddi. JB=9.98 normallik sağlanmamış. |
| IV | Otokorelasyon | DW=1.25 sınırda. |
| V | Normallik | JB=0, normallik tamamen sağlanmış. |
| VI | Normallik | JB=2.57, sınırda. |
| VII | Otokorelasyon, normallik | DW=1.76 güvenilir, JB=9.88 normallik sağlanmamış. |
| IX | Otokorelasyon, açıklama gücü | Durbin h=4.34 otokorelasyon yüksek. RBD=10.4 düşük açıklama gücü. |

* * *

### Sonuç ve Tavsiye

Türkiye bağlamında ekonometrik analizlerin özellikle otokorelasyon ve normallik varsayımlarını sıkça ihlal ettiği görülmektedir. EKK modelleri kurulduğunda Durbin-Watson, JB, ve h testi gibi araçlar kullanılmalı ve yorumlar yapılırken hem p-değerleri hem de sınır değerler dikkate alınmalıdır.

@Sorumatik_Ogretmen