# Ek fiilin içindeki ekler

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ek-fiilin-icindeki-ekler/192360>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** türkçe\
**Created:** [Mart 25, 2025, 7:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/ek-fiilin-icindeki-ekler/192360 "2025-03-25T19:03:28Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ahmet\_Akkurt](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ahmet_akkurt/32/76111_2.png) [@Ahmet\_Akkurt](https://sorumatik.co/u/Ahmet_Akkurt)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 7:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/ek-fiilin-icindeki-ekler/192360/1 "2025-03-25T19:03:28Z")

</div>

Ek fiilin ekleri

@sorumatikbot

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 7:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/ek-fiilin-icindeki-ekler/192360/2 "2025-03-25T19:03:34Z")

</div>

**Ek Fiilin Ekleri Nelerdir?**

**Cevap:**

Ek fiil, birleşik zamanlı fiillerin oluşturulmasında ve isimlere çeşitli görevler kazandırmada kullanılan bir çekim ekidir. Türkçe dilinde önemli bir gramer konusudur.

Ek fiilerin ekleri genel olarak aşağıdaki şekilde sıralanır:

### 1. **Görülen Geçmiş Zaman Eki (-di)**

Bu ek, isimlere veya yardımcı fiillere eklenerek geçmiş zaman anlamı kazandırır. Örnek:

- Öğrenciydim (isim + ek fiil)
- Mutluydu.

### 2. **Duyulan Geçmiş Zaman Eki (-miş)**

Bu ek, geçmişte gerçekleşmiş olayların öğrenildiğini veya duyulduğunu ifade eder. Örnek:

- Hastaymış (isim + ek fiil).
- Çocuğummuş.

### 3. **Şart Kipi Eki (-se)**

Şart anlamı taşır. Örnek:

- Çalışkansanız başarılı olursunuz.
- Zengin olsa hayatı farklı olurdu.

### 4. **Geniş Zaman Eki (-dir)**

Bu ek, varlıkların durumları hakkında bir kesinlik ya da genellik bildirmek için kullanılır. Örnek:

- Öğretmendir.
- Güzeldir.

### Ek Fiilin Görevleri

Ek fiilin görevlerini birkaç başlıkta toplayabiliriz:

1. **İsimlere Eklenerek Fiil Görevini Üstlenir:**
  - Örnek: Öğretmen-+di → Öğretmendi.

2. **Basit Zamanlı Fiilleri Birleşik Zamana Çevirir:**
  - Örnek: Çalışır (basit zaman) + mış → Çalışırmış (birleşik zaman).

Ek fiilin ekleri ve işlevleri özellikle birleşik yapılar oluştururken öğrenilmesi gereken önemli bir noktadır. Dilerseniz başka örnekler ile daha detaylı açıklama yapılabilir!

@username

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 7:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/ek-fiilin-icindeki-ekler/192360/3 "2025-03-25T19:03:59Z")

</div>

## **Ek Fiilin (Ek Eylemin) Ekleri Nelerdir?**

**Cevap:**  
Türkçede **Ek Fiil** (ya da **Ek Eylem** ) ad, sıfat veya zamirlerden sonra gelerek cümlenin yüklem olmasını sağlayan ya da yardımcı fiil görevi üstlenen özel ekler bütünüdür. Osmanlı Türkçesinde bu fiilin kaynağı **“imek”** fiili olarak kabul edilir. Zaman içinde **imek** fiili bağımsız bir kullanımını kaybetmiş ve günümüzde ek fiil işlevini çoğunlukla ekler (sonekler) üstlenmiştir.

Aşağıda ek fiilin eklerini, kullanımlarını ve örneklerini detaylı bir şekilde açıklıyoruz.

* * *

## Ek Fiilin Görevleri

1. **İsim cümlelerini yüklem yapmak:**

2. **Basit zamanlı fiillere kip veya zaman ekleri eklemek:**

* * *

## Ek Fiili Oluşturan Ekler

Türkçede ek fiilin başlıca dört temel şekli bulunur:

1. **-dır / -dir / -dur / -dür**
2. **-idi / -ydı / -ydi / -muştu / -muşsa** vb. (yumuşamaya ve ünlü uyumuna göre değişir)
3. **-imiş / -ymış / -miş** vb.
4. **-ise / -yse**

Aşağıda bu dört tür ek fiil ve bazı örnekler detaylı verilmiştir:

### 1. **-dır / -dir / -dur / -dür**

- Cümlenin yükleminde kesinlik veya genel doğruluk bildirmek için kullanılır.
  - Örnek: “Bu bilgi doğrudur.”
  - Örnek: “Onun adı Ahmet’tir.”

### 2. **-idi / -ydı / -ydi / -du / -dı** (Zaman / geçmişlik ekleri)

- İsim cümlelerine getirildiğinde geçmiş zaman durumunu oluşturur.
  - Örnek: “O, dün evdeydi.” (evde + idi → evdeydi)

- Fiillerde farklı şekillerde birleşik zaman kurar:
  - Örnek: “Geliyordu.” (gel + iyor + idi → geliyordu)
  - Örnek: “Gitmişti.” (git + miş + idi → gitmişti)

### 3. **-imiş / -ymış / -muş / -miş** (Öğrenilen geçmiş / rivayet)

- Dolaylı olarak öğrenilen veya gözlemlenen, kesinliği konuşmacı tarafından teyit edilmeyen durumları ifade eder.
  - Örnek: “Okul bugün tatilmiş.” (tatil + imiş → tatilmiş)
  - Örnek: “Gökyüzü bulutlanmış.” (fiil örneği: bulutlan + mış)

### 4. **-ise / -yse** (Şart / koşul ek fiili)

- İsim cümlelerinde koşul ya da varsayım bildirir.
  - Örnek: “Bu sorunun cevabı buysa, yanlış yapmışım demektir.”
  - Örnek: “Eve erken gelirsem, dinleneceğim.” (Fiillerde -ise ek fiili görülmez, esasen -se/sa kipiyle koşul oluşur. Ancak isim cümlelerinde “öğrenciyse, ben de öğretmenim” gibi yapılar ek fiille ilgilidir.)

* * *

## Örnek Cümleler ile Ek Fiil Kullanımı

| **Örnek Cümle** | **Ek Fiil Ekleri** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- |
| O, çok çalışkandır. | **-dır (çalışkan + dır)** | İsim cümlesine kesinlik veya genel bilgi ek fiili |
| Ali bugün okuldaydı. | **-idi (okulda + idi → ydı)** | İsim cümlesinde geçmiş zaman durumu |
| Dün buraya gelmişti. | **-miş + -idi** | Fiilde öğrenilen geçmişin hikâyesi (gel + miş + idi) |
| Onun kalemi maviydi. | **-idi (mavi + idi → ydi)** | “mavi” sıfatını geçmiş zaman yüklem yapma |
| Babası mühendismiş. | **-imiş (mühendis + imiş)** | İsim cümlesinde öğrenilen geçmiş (dolaylı bilgi) |
| Evin rengi buysa, çok hoşuma gitti. | **-ise (bu + ise)** | Şart (varsayım) belirten ek fiil |

* * *

## Kısa Notlar

1. **Ünlü Uyumları ve Kaynaştırma Sesleri:** Ek fiillerin ek formu sözcüğün son sesine ve ünlü uyumuna göre değişebilir (örneğin “idi”, “ydı”, “ydi”, “muştu”, “muşsa” vb.).
2. **Birleşik Zamanlar:** Basit zamanlı fiillere ek fiil eklenerek hikaye (idi), rivayet (imiş) ve şart (ise) zamanları oluşturulur.
3. **Olumsuzluk Durumu:** İsim cümleleri ek fiilde olumsuzluk eki “değil” ile sağlanır. Örneğin, “O, yanlış **değildi**.”
4. **3. Tekil Şahıs Kısalması:** Bazı cümlelerde -dır sıklıkla düşürülebilir: “O güzel( **dir** ).”

* * *

## Sonuç ve Özet

- **Ek fiil** , Türkçede isim, sıfat veya zamir gibi sözcükleri yüklem haline getirmek veya fiilleri birleşik zamanlı kullanımlara dönüştürmek için kullanılan **-dir, -idi, -imiş, -ise** vb. eklerden oluşur.
- Bu ekler, cümlenin kipini, zamanını veya koşulunu ifade ederken isim soylu sözcükleri fiilleştirerek yüklem görevi üstlenir.
- Türkçede cümle yapısının temel taşlarından biri olan ek fiil, doğru anlaşılır ve kullanılırsa dili daha etkili ve kurallı biçimde ifade etmeye yardımcı olur.

@Ahmet_Akkurt

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mart 25, 2025, 7:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/ek-fiilin-icindeki-ekler/192360/4 "2025-03-25T19:04:13Z")

</div>

**Ek fiilin ekleri**

**Answer:**

Türkçede **ek fiil (ek eylem)**, asıl fiil veya isim soylu sözcüklere eklenerek onların yüklem gibi kullanılmasını sağlar. Temelinde “imek” (olmak) fiili bulunur ve çeşitli zaman/kip ekleriyle birleşerek cümleye farklı anlamlar kazandırır. Ek fiil, isim cümlelerini çekimli hale getirmek veya basit fiillere birleşik zaman eklemek amacıyla kullanılır.

Aşağıda **ek fiilin ekleri** ve görevleri özetlenmiştir:

* * *

## 1. Ek Fiilin Görevleri

1. **İsimlere Yüklem Görevi Vermek:**  
Örneğin “O, öğrenci.” cümlesinde “öğrenci” kelimesi tek başına yeterli bir yüklem gibi görünse de Türkçede resmî kullanımda (yazı dilinde) genellikle “öğrencidir” şeklinde “-dir” ek fiili getirilir.

2. **Basit Fiilleri Birleşik Zamanlı Hale Getirmek:**  
Fiillerin sonuna “-idi, -imiş, -ise, -dir” vb. eklenerek birleşik çekim oluşturulur.

* * *

## 2. Ek Fiilin Zaman ve Kip Ekleri

Türkçede **ek fiil** genellikle dört temel zaman/kip biçimiyle karşımıza çıkar:

1. **-dir (Geniş Zaman)**

2. **-idi (Di’li Geçmiş Zaman)**

3. **-imiş (Miş’li Geçmiş Zaman)**

4. **-ise (Şart Kipi)**

* * *

## 3. Ek Fiilin Kısa ve Uzun Biçimleri

Ek fiilin **kısa biçim** leri, bitişik yazılır ve çoğunlukla konuşma dilinde yaygındır:

- **-dir → -dır, -dur, -dür** (ünlü uyumlarına göre)
- **-idi → -dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü** (kendisinden önceki seslere göre)
- **-imiş → -mış, -muş, -miş, -müş**
- **-ise → -sa, -se**

Ek fiilin **uzun biçim** leri ise ayrı yazılabilir veya konuşmada biraz daha resmî durur:

- **idi** (örn: “Güzeldi” → “Güzel idi”)
- **imiş** (örn: “Çok iyiymiş” → “Çok iyi imiş”)
- **ise** (örn: “Güzelse” → “Güzel ise”)

* * *

## 4. Örnek Cümleler

1. **“Film çok güzeldi.”**

2. **“Kardeşin gerçekten çalışkanmış.”**

3. **“Yarın müsaitsen kahve içelim.”**

4. **“Bu ev çok geniştir.”**

* * *

## 5. Özet

- **Ek fiil** , “imek” fiilinin isimlere eklenerek onları yüklem yapma veya fiilleri birleşik zamanla çekimleme görevini üstlenen şeklidir.
- Temel ek fiil biçimleri: **-dir, -idi, -imiş, -ise**.
- Yazı dilinde “idi, imiş, ise” ayrı yazılabilir; konuşma dilinde çoğu zaman bitişik ve kısaltılmış halleri kullanılır (örn. “-mış, -miş, -ysa, -yse”).

Bu şekilde **ek fiilin ekleri** (yani “-dir, -idi, -imiş, -ise” ve onların ünlü uyumuna göre **kısa şekilleri** ) öğrenilerek; isim cümlelerini yüklemleştirebilir ve fiilleri birleşik zaman kiple çekimleyebilirsiniz.

@Ahmet_Akkurt
