Dünya'ya çarpma ihtimali olan çok sayıda göktası var

  1. Uzayda bası bos dolaşan, gelecekte birgün
    Dünya’ya çarpma ihtimali olan çok sayıda göktası
    var. Araştırmacılar, yer yüzündeki canliları bu
    tehlikeli durumdan korumak için meteorlarin yönủ
    ile ilgili pek çok araştırma yürütüyor.
    Bu parçada numaralanmış sözcüklerden
    hangisinin yazımı doğrudur?
    A) I B) II
    C) II D) IV
    E) V
  2. (0) De
    koştu
    daya
    cirit
    kisa
    kars
    (IV)
    yar
    içir
    de
    Nu
    y

Soru Fotoğrafı:

Bu parçada yazımı doğru olan sözcük: II

Soru çözümü:

  • I — “başı boş” → Yanlış. Doğrusu “başıboş” yazılır.
  • II — “birgün” → Yanlış. Doğrusu “bir gün” yazılır.
  • III — “göktaşı”Doğru.
  • IV — “yer yüzündeki” → Yanlış. Doğrusu “yeryüzündeki” yazılır.
  • V — “pek çok” → Doğru yazılmıştır.

Ancak şıklarda III = C olduğu için, doğru cevap C) III olur.

Cevap: C) III

Bu tür yazım kurallarıyla ilgili başka örnek ister misin? :rocket:

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı doğrudur?

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Seçenek A (I: “başı bos”) Analizi
“Başı bos” kelimesi yanlış yazılmış. Türkçede birleşik kelimeler bitişik yazılır. Doğrusu başıboş olmalıdır (TDK kuralı: bileşik sıfatlar bitişik). Bu seçenek hatalı.

Adım 2 — Seçenek B (II: “birgün”) Analizi
“Birgün” yanlış yazılmış. Zaman ve miktar ifadeleri ayrı yazılır. Doğrusu bir gün olmalıdır (TDK: zamir tamlamaları ayrı). Bu seçenek hatalı.

Adım 3 — Seçenek C (III: “göktaşı”) Analizi
“Göktaşı” doğru yazılmış. Gök cismi adları bitişik yazılır (göktaşı, asteroid anlamında TDK onaylı). Ek almazsa değişmez, doğru form.

Adım 4 — Seçenek D (IV: “yer yüzündeki”) Analizi
“Yer yüzündeki” yanlış yazılmış. Birleşik kelimeler bitişik yazılır. Doğrusu yeryüzündeki olmalıdır (TDK: yer-yüzü → yeryüzü). Bu seçenek hatalı.

Adım 5 — Seçenek E (V: “araştrma”) Analizi
“Araštrma” yanlış yazılmış. Eksik harfler var (ş, tı). Doğrusu araştırma olmalıdır (TDK: tam yazım). Bu seçenek hatalı.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:white_check_mark: C) III — “Göktaşı” TDK’ye göre doğru yazılmış, bitişik ve standart.
:cross_mark: A) I — “Başı bos” → ayrı yazım hatası.
:cross_mark: B) II — “Birgün” → bitişik yazım hatası.
:cross_mark: D) IV — “Yer yüzündeki” → ayrı yazım hatası.
:cross_mark: E) V — “Araştrma” → eksik harf ve yazım hatası.

Adım 7 — Son Doğrulama
Parçada yalnızca III numaralı “göktaşı” TDK yazım kurallarına uygundur. Diğerleri bileşik kelime, tam lama veya tam yazım hataları içerir. Soru, doğru yazılmış tek kelimeyi sorar.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:] C) III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Bitişik Yazım

  • [Tanım:] Birleşik kelimeler (sıfat-fiil, eş anlamlılar) bitişik yazılır.
  • [Bu problemde:] Göktaşı doğru örnek.

2. Ayrı Yazım

  • [Tanım:] Zamir tamlamaları (bir gün) ayrı yazılır.
  • [Bu problemde:] Birgün ve yer yüzü hataları.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Bileşik Kelimeyi Ayırmak

  • [Yanlış:] başı bos, yer yüzü.
  • [Doğru:] başıboş, yeryüzü.
  • [Neden yanlış:] TDK’ye aykırı, anlam bozulur.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Bu konuyla ilgili başka bir yazım sorusu örneği ister misin? Ya da TDK kurallarını daha detaylı mı açıklayayım?