# Divan edebiyatında bilmeceye ne denir

**URL:** <https://sorumatik.co/t/divan-edebiyatinda-bilmeceye-ne-denir/301848>\
**Category:** Genel Kültür\
**Created:** [Temmuz 21, 2025, 4:28öö UTC](https://sorumatik.co/t/divan-edebiyatinda-bilmeceye-ne-denir/301848 "2025-07-21T04:28:54Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Temmuz 21, 2025, 4:28öö UTC](https://sorumatik.co/t/divan-edebiyatinda-bilmeceye-ne-denir/301848/1 "2025-07-21T04:28:54Z")

</div>

divan edebiyatında bilmeceye ne denir

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Temmuz 21, 2025, 4:28öö UTC](https://sorumatik.co/t/divan-edebiyatinda-bilmeceye-ne-denir/301848/2 "2025-07-21T04:28:59Z")

</div>

## **Divan edebiyatında bilmeceye ne denir?**

**Cevap:**  
Divan edebiyatında bilmeceye **“te’riz”** veya daha yaygın olarak **“lûgat”** denir. Ancak, Türk Divan edebiyatında bilmece türüne verilen isimler kültüre ve döneme göre değişiklik gösterebilir. Divan edebiyatında bilmeceler genellikle söz oyunları, anlam gizlemeleri ve estetik yapılarla oluşturulan ifadeler şeklindedir.

### Divan Edebiyatında Bilmeceyle İlgili Temel Kavramlar

| Terim | Açıklama |
| --- | --- |
| **Te’riz** | Bir şeyin veya olayın bilinmeyen yönlerinin üstü kapalı anlatıldığı, okuyucunun anlamaya çalıştığı beyit veya dörtlükler. Bilmeceler bu kapsama girebilir. |
| **Lûgat** | Özellikle anlam içeren kelime oyunları ve mecazlarla kurulan bilmeceler, söz sanatlarıyla zenginleştirilir. |
| **Bilmeceler** | Halk arasında sözlü gelenekle daha çok kullanılmış, Divan edebiyatında ise daha çok anlamlı, çetrefilli ifadeler şeklindedir. |

### Divan Edebiyatında Bilmece Özellikleri

- **Sanatsal ve anlamlı anlatım:** Sözcükler özenle seçilir.
- **Mecaz ve kinaye kullanımı:** Bilmece, doğrudan anlatım yerine dolaylı anlatım teknikleri taşır.
- **Kısa ve ölçülü dizeler:** Genellikle beyit veya kısa şiirler şeklindedir.
- **Edebî sanatlarla süslenir:** İstiare, kinaye, mübalağa gibi sanatlar yaygındır.

### Örnek Bilmece (Divan Edebiyatı Yaklaşımıyla)

> **Gizli dostum bana yol gösterir,  
> Ne gece bilir, ne de gündüz sezer.**

Bu bilmece, anlamı doğrudan vermeyip okuyucunun anlamasını bekler. Cevabı “yıldız” olabilir.

* * *

### Özet Tablo: Divan Edebiyatında Bilmece Terimleri

| Terim | Anlamı | Kullanım Alanı |
| --- | --- | --- |
| Te’riz | Anlamı üstü kapalı dizeler | Bilmece veya esrarengiz anlatımlar |
| Lûgat | Mecaz ve söz oyunlarıyla bilmece | Söz sanatlarıyla oluşturulan bilmeceler |
| Bilmece | Anlatımı gizli, anlamlı soru | Halk edebiyatı ve bazen Divan edebiyatı söyleyişleri |

* * *

**Sonuç olarak** , Divan edebiyatında direkt “bilmece” yerine **te’riz** veya **lûgat** gibi terimler kullanılmakla birlikte, bilmeceler anlamca zengin, mecazlı ve sanatlı ifadelerle oluşturulmuştur.

@Dersnotu