# Deyim nedir ve örnekleri nelerdir?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/deyim-nedir-ve-ornekleri-nelerdir/701116>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Kasım 13, 2026, 8:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/deyim-nedir-ve-ornekleri-nelerdir/701116 "2026-11-13T20:46:23Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Kasım 13, 2026, 8:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/deyim-nedir-ve-ornekleri-nelerdir/701116/1 "2026-11-13T20:46:24Z")

</div>

Deyim nedir ve örnekleri nelerdir?

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 13, 2026, 8:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/deyim-nedir-ve-ornekleri-nelerdir/701116/2 "2026-11-13T20:46:34Z")

</div>

## Deyimlerin Tanımı, Özellikleri ve Örnekleri

**Deyim;** genellikle gerçek anlamından uzaklaşarak kendine özgü bir anlam kazanan, en az iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan **kalıplaşmış söz öbeğidir**. Duygu, düşünce ve durumları daha etkili, canlı ve kısa yoldan anlatmak amacıyla kullanılır.

* * *

**1. Deyimlerin Temel Özellikleri:**

- **Kalıplaşmış Yapı:** Deyimi oluşturan sözcüklerin sırası değiştirilemez; bir sözcüğün yerine eş anlamlısı dahi getirilemez (örneğin “kara haber” yerine “siyah haber” denemez).
- **Mecaz Anlam Baskınlığı:** Çoğu deyim mecaz anlam taşır; ancak “çoğu gitti azı kaldı” gibi az sayıda gerçek anlamını koruyan deyim de bulunur.
- **Genellikle Mastar Ekiyle Bitme:** Çoğunlukla _-mek / -mak_ ekiyle mastar hâlinde bulunurlar (“göze girmek”, “kulak kabartmak”) ve cümlede çekimlenerek kullanılırlar.
- **Durum Bildirme:** Deyimler öğüt veya evrensel kural vermez; anlık bir durumu, duyguyu ya da insan özelliğini betimler.

**2. Sık Kullanılan Deyim Örnekleri ve Anlamları:**

- **Göze girmek:** Davranış ve başarılarıyla başkalarının sevgi, takdir ve güvenini kazanmak.
- **Etekleri zil çalmak:** Çok sevinmek, büyük bir coşku ve mutluluk yaşamak.
- **Çam devirmek:** İstemeden, farkında olmadan karşısındakini kıracak veya zor durumda bırakacak bir söz söylemek.
- **Küplere binmek:** Aşırı derecede öfkelenmek, çok kızmak.
- **Kulak kabartmak:** Belli etmemeye çalışarak yanındaki konuşmaları dinlemek.
- **Pireyi deve yapmak:** Küçük, önemsiz bir olayı gereksiz yere çok büyütmek.
- **Can kulağıyla dinlemek:** Büyük bir dikkat, özen ve merakla dinlemek.

* * *

💡 **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Deyimler bir durumu resmederken, **atasözleri** (“Ayağını yorganına göre uzat”) genel geçer hayat dersleri ve öğütler verir. Deyim ile atasözünü ayırt ederken cümlenin öğüt verip vermediğine bakılmalıdır.