# Deneme türündeki yazıların toplandığı eserlerden değildir **URL:** \ **Category:** Genel Kültür\ **Created:** [Temmuz 14, 2025, 3:25ös UTC](https://sorumatik.co/t/deneme-turundeki-yazilarin-toplandigi-eserlerden-degildir/269809 "2025-07-14T15:25:50Z")\ **Posts on this page:** 2\ **Page:** 1
**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\ **Post date:** [Temmuz 14, 2025, 3:25ös UTC](https://sorumatik.co/t/deneme-turundeki-yazilarin-toplandigi-eserlerden-degildir/269809/1 "2025-07-14T15:25:50Z")
deneme türündeki yazıların toplandığı eserlerden değildir ---
**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\ **Post date:** [Temmuz 14, 2025, 3:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/deneme-turundeki-yazilarin-toplandigi-eserlerden-degildir/269809/2 "2025-07-14T15:26:27Z")
## **“Deneme türündeki yazıların toplandığı eserlerden değildir”** **Cevap:** Bu tür sorular genellikle edebiyat sınavlarında veya genel kültür testlerinde karşımıza çıkar. “Deneme türündeki yazıların toplandığı eserlerden değildir” ifadesi, adı geçen bir eserin “deneme” niteliği taşıyan yazıları bir araya getiren kitaplar arasına girmediğini, bunun yerine başka bir türde (roman, öykü, şiir, anı, gezi yazısı vb.) yazılar içerdiğini göstermektedir. Deneme, yazarın kişisel görüş ve düşüncelerini, içten bir anlatımla, kanıtlama zorunluluğu olmadan paylaştığı yazı türüdür. Türk ve dünya edebiyatında pek çok yazar, deneme türünde eserler vermiştir. Ancak bazı eserler, isimleri her ne kadar “fikir yazılarını” andırsa da deneme formunda değildir veya farklı türlerde metinler içermektedir. Aşağıda, deneme türündeki yazıların toplandığı bilinen önemli eserleri ve bu eserlerden farklı türlere (roman, öykü, şiir vb.) giren örnekleri birlikte ele alacağız. * * * ## **İçindekiler** 1. [Deneme Türünün Özellikleri](#deneme-turunun-ozellikleri) 2. [Dünya Edebiyatında Bazı Ünlü Deneme Örnekleri](#dunya-edebiyatinda-bazi-unlu-deneme-ornekleri) 3. [Türk Edebiyatında Deneme Türünün Önemli Yazarları ve Eserleri](#turk-edebiyatinda-deneme-turunun-onemli-yazarlari-ve-eserleri) 4. [Deneme Kitapları İle Karıştırılan Farklı Türlerde Eserler](#deneme-kitaplari-ile-karistirilan-farkli-turlerde-eserler) 5. [Örnek Tablo: Deneme Eserleri ve Diğer Türler](#ornek-tablo-deneme-eserleri-ve-diger-turler) 6. [Sorunun Yanıtı ve Detaylı Değerlendirme](#sorunun-yaniti-ve-detayli-degerlendirme) 7. [Kısa Özet](#kisa-ozet) * * * ## **1. Deneme Türünün Özellikleri** - **Kişisel ve Özgür Anlatım:** Denemeler, yazarın iç dünyasını, düşüncelerini, ele aldığı konuyla ilgili özgün bakış açısını yansıtır. - **Kanıtlama Kaygısı Yoktur:** Bir makale ya da akademik yazıdan farklı olarak, deneme yazarı düşüncelerini ispat etme amacında olmaz. - **Samimi Üslup:** Denemelerde yazar, okuyucuyla sohbet ediyormuş gibi bir dil kullanır. - **Konu Zenginliği:** Felsefi, edebi, siyasal veya gündelik her konuda deneme yazılabilir. * * * ## **2. Dünya Edebiyatında Bazı Ünlü Deneme Örnekleri** - **Michel de Montaigne – Denemeler (Essais)**: Deneme türünün kurucusu sayılır. - **Francis Bacon – Essays (Denemeler)** - **Ralph Waldo Emerson – The Essays of Emerson** Bu yazarlar, özgün düşünce biçimlerini rahat ve akıcı bir dille aktardıkları için deneme türünün en bilinen ustalarından olmuşlardır. * * * ## **3. Türk Edebiyatında Deneme Türünün Önemli Yazarları ve Eserleri** - **Nurullah Ataç** : “Günlerin Getirdiği”, “Karalama Defteri” - **Suut Kemal Yetkin** : “Edebiyat Konuşmaları”, “Sanat Meseleleri” - **Ahmet Hamdi Tanpınar** : “Beş Şehir” (Yer yer gezi yazısı benzeri unsurlar barındırsa da özünde deneme üslubuna sahip bölümler içerir.) - **Cemil Meriç** : “Bu Ülke”, “Mağaradakiler” - **Sabahattin Eyüboğlu** : “Mavi ve Kara” Bu eserler, Türk edebiyatında deneme türünün en bilinen örneklerini oluşturur. Yazarlar kimi zaman günlük hayatı, kimi zaman edebi konuları, kimi zaman da felsefi meseleleri deneme üslubuyla ele almıştır. * * * ## **4. Deneme Kitapları İle Karıştırılan Farklı Türlerde Eserler** - **Roman:** Kurgusal metin, karakterler ve olay örgüsü esas alınır. Örnek: **“Eylül” (Mehmet Rauf)** - **Öykü (Hikâye):** Daha kısa kurgusal metinlerdir. Örnek: **“Otlakçı”, “Boz Eşek” (Ömer Seyfettin)** - **Şiir:** Duygu, düşünce ve imgelerle ifade esastır. Örnek: **“Safahat” (Mehmet Âkif Ersoy)** - **Tiyatro:** Sahneleme amacıyla yazılan metinlerdir. Örnek: **“Keşanlı Ali Destanı” (Haldun Taner)** - **Gezi Yazısı:** Yazarın gezip gördüğü yerleri anlatır. Örnek: **“Avrupa Mektupları”** vb. - **Anı (Hatıra):** Geçmiş olayların kişisel izlenimlerle anlatıldığı metin. Örnek: **“Zeytin Dağı” (Falih Rıfkı Atay)** Bazen bu türler içinde deneme tadı veren pasajlar bulunabilir; ancak bir bütün olarak roman, şiir, öykü ya da anı türü eserler “deneme kitabı” olarak değerlendirilmez. * * * ## **5. Örnek Tablo: Deneme Eserleri ve Diğer Türler** | **Eser Adı** | **Yazar** | **Tür** | **Öne Çıkan Özellik** | | --- | --- | --- | --- | | Denemeler (Essais) | Michel de Montaigne | Deneme | Deneme türünün kurucusu, kişisel bakış | | Günlerin Getirdiği | Nurullah Ataç | Deneme | Türk edebiyatında denemenin modern örneklerinden | | Beş Şehir | Ahmet Hamdi Tanpınar | Deneme-Gezi | Şehirlerin kültür, tarih ve sanat yönü | | Eylül | Mehmet Rauf | Roman | İlk psikolojik roman (Deneme değildir) | | Otlakçı (Hikâye) | Ömer Seyfettin | Öykü (Hikâye) | Milli duygular, kısa kurgusal anlatı | | Mavi ve Kara | Sabahattin Eyüboğlu | Deneme | Sanat, kültür ve dil üzerine deneme örnekleri | | Safahat | Mehmet Âkif Ersoy | Şiir | İslamî ve toplumsal konular, şiir formunda | | Bu Ülke | Cemil Meriç | Deneme | Düşünce ve toplumsal konuların deneme üslubuyla işlenişi | Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi **“Eylül”** adlı eser roman türünde yazılmış olup **deneme** kategorisine girmez. Dolayısıyla “deneme türündeki yazıların toplandığı eserlerden değildir” sorusunun yanıtı olarak **“Eylül”** veya bu türdeki başka bir romanın ismi karşımıza çıkabilir. * * * ## **6. Sorunun Yanıtı ve Detaylı Değerlendirme** “Deneme türündeki yazıların toplandığı eserlerden değildir” ifadesi, bir eserin deneme türünde _olmadığını_ ve dolayısıyla da bu sınıfa sokulamayacağını göstermektedir. Eğer soruda seçenekler arasında, örneğin **“Eylül”** (Mehmet Rauf), **“Mai ve Siyah”** (Halit Ziya Uşaklıgil), **“Kiralık Konak”** (Yakup Kadri Karaosmanoğlu) veya benzeri **roman** türü eser var ise bu eserlerin hiçbiri birer deneme kitabı değildir. Dolayısıyla bu örneklerin her biri “deneme türündeki yazıların toplandığı eserlerden değildir” cümlesine uygun bir yanıt olacaktır. **Özetle** , deneme kitabı olduğunu bildiğimiz eserler (Montaigne’in “Denemeler”i, Nurullah Ataç’ın “Günlerin Getirdiği” vb.) ile roman türünden veya başka türlerden eserleri ayırt etmek esas noktadır. Sorunun kastettiği; “Aşağıdakilerden hangisi deneme kitabı _değildir_?” gibi bir soru ise mutlaka roman, öykü veya şiir türünden bir eser yanıt olmalıdır. * * * ## **7. Kısa Özet** 1. **Deneme** , yazarın düşüncelerini samimi, özgür bir anlatımla paylaştığı ve kanıtlama zorunluluğu olmayan bir türdür. 2. **Dünya edebiyatında** Montaigne, Bacon, Emerson gibi isimler; **Türk edebiyatında** ise Nurullah Ataç, Cemil Meriç, Ahmet Hamdi Tanpınar, Suut Kemal Yetkin gibi yazarlar deneme denildiğinde akla gelir. 3. **Roman, şiir, öykü** gibi türevler, farklı türsel niteliklere sahip olduklarından bir deneme kitabı olarak sınıflandırılmaz. 4. Sorularda “Hangisi deneme kitabı **değildir**?” şeklinde bir ibare geçiyorsa, cevap genellikle **roman, öykü veya başka tür** bir eserdir. Bu nedenle, deneme türündeki yazıların toplandığı bir eser **olmayan** eser, bambaşka türde (roman, hikâye, şiir vb.) yazılar içeriyor demektir. Hem Türk hem de dünya edebiyatından yapıtları iyi tanıyorsak, “deneme” türüne dahil olup olmadığını kolaylıkla anlayabiliriz. @Dersnotu