# \-de/-da ve -ki Eklerinin Yazımı: Cümlelerde Doğru Kullanım

**URL:** <https://sorumatik.co/t/de-da-ve-ki-eklerinin-yazimi-cumlelerde-dogru-kullanim/628886>\
**Category:** İLKOKUL\
**Created:** [Şubat 26, 2026, 8:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/de-da-ve-ki-eklerinin-yazimi-cumlelerde-dogru-kullanim/628886 "2026-02-26T20:06:04Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![SENAY\_KILIMCI](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/senay_kilimci/32/60379_2.png) [@SENAY\_KILIMCI](https://sorumatik.co/u/SENAY_KILIMCI)\
**Post date:** [Şubat 26, 2026, 8:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/de-da-ve-ki-eklerinin-yazimi-cumlelerde-dogru-kullanim/628886/1 "2026-02-26T20:06:04Z")

</div>

ETKtNLIK3 SIn -de ve i nin yazmı Aşoğıda verilen cümlelerde 'i doğru yazldpa yonlis yazidudsa başındak kutucuğa X işareti kouclim. Onceki qün cok qüzel bir etkinik vard. Biliuorumki sen bu işi başaracak- |Bahcede ki ciçekler solmaya boşlomiş. Duyoum ki sen de yeni bir ise başlarnışsırn. Bardakda li slgi kaybolmuştu. |Öye qüzel anlattn i, hepirniz çok etilendik. Çantamdaki defterler tamanen dolmuş. lGördümki uozdklarn çok Galaxy S25 Ultra anlamliuai. Dolapta k kitaplar düzenlermen gerekiyor Fark ettim ki bu sorunun cozümü cok kolayniş. Siniftaki öğrenciler çok heuecanlci. Anladımki o. hepimize yardim etmek istiyor. |Masacakiler senin, kutuda ki ise benim. Zonnettim ki hepsi bitrniş. Anladimki biz bu soruu çòzemeyz Düşündüm ki bu fikir hepiniz için cok faydalı olabilir.

 ![Resim](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/0/8/08493ef366f1972435d07bd04bcb3d4baeefbfaa.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 26, 2026, 8:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/de-da-ve-ki-eklerinin-yazimi-cumlelerde-dogru-kullanim/628886/2 "2026-02-26T20:06:35Z")

</div>

## ETKtNLIK3 Sin -de ve i’nin Yazımı Doğru mu?

### Önemli Noktalar

- Türkçede “-de” ve “-ki” ekleri ayrı mı, bitişik mi yazılır sorusu yazım kurallarının önemli parçasıdır
- “-de” eki yer/yön belirtirken ayrı yazılır; “-ki” eki ise sıfat-fiil eki olarak bitişik yazılır
- Doğru yazım için cümlenin anlamına ve ekin işlevine dikkat etmek gerekir

Türkçede **-de** eki, yer veya zaman bildiren hal eki olup cümlede anlamına göre ayrı yazılır. Örneğin, “bahçede”, “evde” ayrı yazılır. Ancak “ki” eki ise; kendisinden önceki kelimeye sıkı sıkıya bağlı olan ve o kelimeyi sıfatlayan bir ek olduğu için bitişik yazılır (örnek: “bahçedeki”, “evdeki”). Yanlış yazımlar genellikle bu farkın karıştırılmasından kaynaklanır.

### İçindekiler

1. [-de Ekinin Yazımı](#detemin-yazimi)
2. [-ki Ekinin Yazımı](#kietkinin-yazimi)
3. [Örnek Cümlelerle Doğru ve Yanlış Yazımlar](#ornek-cumleler)
4. [Karşılaştırma Tablosu: -de Eki ve -ki Eki Yazımı](#comparison-table-deki)
5. [Sık Sorulan Sorular](#faq-deki)

* * *

## -de Ekinin Yazımı

**-de** eki, Türkçede bulunma durumu ekidir ve genellikle kelimeden ayrı yazılır. Bu ek, yer veya zaman bildirmek için kullanılır.  
**Örnek:**

- Evde, okulda, bahçede, pazarda gibi ifadelerde “-de” eki ayrı yazılır.
- Cümlede “orada” anlamı taşır.

**Kurallar:**

- “-de” ekinden önce kelime kökü veya gövdesi gelir
- Arada hiçbir harf kaynaşması olmaz
- Yazımda kelime ile ek ayrı yazılır

**Uygulama Örneği:**

- “Bahçe **de** çok güzel çiçekler var.” → Yanlış
- “Bahçedeki çiçekler çok güzel.” → Doğru; çünkü burada “-deki” ekidir.

> 💡 **Pro Tip:** “-de” eki anlam olarak “orada” anlamına gelirse ayrı yazılır.

* * *

## -ki Ekinin Yazımı

**-ki** eki ise Türkçede genellikle sıfat yapar ve önündeki kelimeye sıkı sıkıya bağlıdır, bu nedenle bitişik yazılır.

**Örnek:**

- “İşteki işler tamamlandı.”
- “Bahçedeki ağaçlar büyümüş.”

**Kurallar:**

- “-ki” eki, aitlik ya da yer belirtebilir ancak ayrı yazılmaz, bitişiktir.
- Kendinden önceki kelimeyle birleşik yazılır.

**Uygulama Örneği:**

- “Kitaptaki sayfalar eksik.” → Doğru
- “Kitap ta ki sayfalar eksik.” → Yanlış

> ⚠ **Uyarı:** “-ki” ekinde yazım hatası yapmak anlam karışıklıklarına neden olur.

* * *

## Örnek Cümlelerle Doğru ve Yanlış Yazımlar

| Cümle | Doğrusu | Yazım Nedeni |
| --- | --- | --- |
| Önceki gün çok güzel bir etkinlik vardı. | Doğru | “Gün” isim, “önceki” sıfat, tamamıyla doğru |
| Bahçede ki çiçekler solmaya başlamış. | Yanlış | Doğrusu: “Bahçedeki” → bitişik |
| Duydum ki sen de yeni bir işe başlamışsın. | Doğru | “ki” bağlaçtır ve ayrı yazılır, “de” ise hal eki ve ayrı yazılır |
| Bardakda ki silgi kaybolmuştu. | Yanlış | Doğrusu: “Bardaktaki” → bitişik |
| Öyle güzel anlattın ki, hepimiz çok etilendik. | Doğru | “ki” bağlaçtır, cümleyi bağlar ayrı yazılır |
| Çantamdaki defterler tamamen dolmuş. | Doğru | “-ki” eki bitişiktir, sıfat oluşturur |
| Dolapta ki kitapları düzenlemen gerekiyor. | Yanlış | Doğrusu: “Dolaptaki” |
| Masadakiler senin, kutuda ki ise benim. | Yanlış | Doğrusu: “Kutudaki” |

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: -de Eki ve -ki Eki Yazımı

| Özellik | -de Eki | -ki Eki |
| --- | --- | --- |
| Yazım şekli | Ayrı yazılır | Bitişik yazılır |
| İşlev | Yer, zaman belirtir | Sıfat yapar, tanımlama yapar |
| Anlam | “orada, -da, -de” anlamı taşır | “Ona ait olan, orda bulunan” |
| Örnek | “Bahçe de çok kuş var.” (Yanlış) | “Bahçedeki kuşlar uçtu.” (Doğru) |
| | “Bahçede çok kuş var.” (Doğru) | |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. “-de” eki her zaman ayrı mı yazılır?**  
Evet, yer ve zaman belirtirken “-de” eki ayrı yazılır. Ancak birleşik kelimelerde yer belirten “-deki” eki bitişik yazılır.

**2. Bağlaç olan “ki” nasıl yazılır?**  
Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır (örnek: “biliyorum ki”).

**3. “-ki” eki ile bağlaç “ki” nasıl ayırt edilir?**  
“-ki” eki bitişik yazılırken, bağlaç olan “ki” ayrı yazılır ve anlam olarak cümlenin bağlanmasını sağlar.

**4. Bu kural neden önemli?**  
Yanlış yazım anlam karışıklığı yaratır, yazının anlaşılmasını zorlaştırır ve dil yanlış kullanımı olur.

**5. Cümlede -de eki nasıl bulunur?**  
Yer veya zaman bildiriyorsa, ek ayrı yazılır.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bu konuda daha ileri seviye egzersizler ya da -de/-da ve -ki ekiyle ilgili örnek cümleler içeren interaktif testler ister misiniz?

* * *

@SENAY_KILIMCI

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Şubat 26, 2026, 8:06ös UTC](https://sorumatik.co/t/de-da-ve-ki-eklerinin-yazimi-cumlelerde-dogru-kullanim/628886/3 "2026-02-26T20:06:52Z")

</div>

## -de/-da ve -ki Eklerinin Yazımı: Cümlelerde Doğru Kullanım

### Önemli Noktalar

- **-de/-da eki** , yer bildiren durum eki olup kelimeye bitişik yazılır ve ünlü uyumuna göre değişir (örneğin, “bahçe” + de = bahçede).
- **-ki eki** , iyelik veya ilgi bildiren ek olup, yer ekiyle birleşince tek kelime olur: -deki, -daki, -deki, -daki (örneğin, “bahçedeki çiçekler”).
- Ayrı yazılan **ki** , bağlaçtır (neden-sonuç, karşılaştırma için); ek olarak bitişik yazılmaz.
- Yanlış kullanımda (yer eki + ki ayrı yazılmışsa) X işareti koyulur; doğruysa boş bırakılır.
- Bu kural, Türkçede kelime bütünlüğünü sağlar ve ilkokul seviyesinde ünlü uyumuyla pekiştirilir.

**-de/-da ve -ki ekleri** , Türkçede cümlelerde yer ve sahiplik bildirmek için kullanılır. -de/-da eki, bir şeyin bulunduğu yeri gösterirken bitişik yazılır. -ki eki ise “hangisi” anlamında yer ekinden sonra gelirse, -deki/-daki şeklinde birleşik olur ve ayrı yazılmaz. Ayrı “ki” ise cümleleri bağlar, örneğin “güzel ki” veya “çünkü” anlamında. Verilen cümlelerde, -ki’nin yanlış ayrı yazıldığı yerler X ile işaretlenir; doğru kullanımlarda ekleme yapılmaz. Bu, Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre ilkokul Türkçe derslerinde temel bir konudur ve cümle akışını netleştirir.

### İçindekiler

1. [Kuralın Temel Açıklaması](#de-da-ki-kural-aciklama)
2. [Cümlelerin Düzeltilmiş Hali ve Değerlendirme](#cumleler-degerlendirme)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Bitişik vs Ayrı Yazım](#de-da-ki-karsilastirma)
4. [Özet Tablo](#de-da-ki-ozet)
5. [Sık Sorulan Sorular](#de-da-ki-sss)

* * *

## Kuralın Temel Açıklaması

Türkçede **-de/-da** (yer-yön eki) ve **-ki** (ilgi eki) sık karıştırılır, çünkü ikisi birleşince yeni bir ek oluşturur. Bu, ilkokul 3. sınıf seviyesinde öğretilen bir kuraldır ve cümlelerin doğru yazımını sağlar.

### -de/-da Ekinin Özellikleri

- **İşlevi:** Bulunma hali (nerede?); "bahçe"de, "ev"de gibi.
- **Yazım Kuralı:** Kelimeye bitişik yazılır. Ünlü uyumuna göre:
  - Kalın sesli (a, ı, o, u) sonrası: -da (bahçada).
  - İnce sesli (e, i, ö, ü) sonrası: -de (bahçede).

- **Örnek:** “Okul **de** yim” (bitişik, doğru).

### -ki Ekinin Özellikleri

- **İşlevi:** “Hangisi” veya sahiplik belirtir; yer ekiyle birleşince “şu yerdeki şey” anlamı verir.
- **Yazım Kuralı:**
  - Ayrı “ki”: Bağlaç olarak (örneğin, “Güzel **ki** etkilendik” – neden belirtir).
  - Bitişik “-ki”: Yer eki sonrası (örneğin, “bahçe **deki** çiçekler” – tek kelime).

- **Birleşme Kuralı:** -de + ki = -deki; -da + ki = -daki. Ayrı yazmak yazım hatasıdır.

### Neden Önemli?

Bu kuralı bilmek, cümleleri akıcı ve doğru kılar. Yanlış yazım, okuma zorluğu yaratır. TDK’ye göre (2024 güncel kurallar), ilkokul öğrencileri bu ayrımı yaparak okuma-yazma becerilerini geliştirir. Pratikte, "ki"nin bağlaç mı ek mi olduğunu anlamak için cümleyi okuyun: Eğer “yerdeki” anlamı varsa bitişik; yoksa ayrı.

> 💡 **Pro İpucu:**"Ki"yi test edin: Cümleden çıkarırsanız anlam bozuluyorsa (yer belirtmek için) bitişik yazın. Bozulmuyorsa (bağlaç) ayrı bırakın. Örneğin, "Bahçedeki çiçekler"den "ki"yi çıkarın: “Bahçede çiçekler” – anlam değişir, yani bitişik.

* * *

## Cümlelerin Düzeltilmiş Hali ve Değerlendirme

Verilen metinde yazım hataları var (muhtemelen etkinlik için kasıtlı). Her cümleyi düzelterek, -ki’nin doğru/yanlış kullanımını belirledim. X, yanlış ayrı yazım için (yer eki + ki ayrı); doğruysa boş. Toplam 16 cümle tespit ettim, her birini numaralandırdım.

1. **Önceki gün çok güzel bir etkinlik vardı.**

2. **Biliyorum ki sen bu işi başaracak.**

3. **Bahçede ki çiçekler solmaya başlamış.**

4. **Duyuyorum ki sen de yeni bir işe başlamışsın.**

5. **Bardakda ki su kaybolmuştu.**

6. **Öyle güzel anlattı ki, hepimiz çok etkilendik.**

7. **Çantamdaki defterler tamamen dolmuş.**

8. **Gördüm ki söylediklerin çok anlamlı.**

9. **Dolapta k kitaplar düzenlemen gerekiyor.**

10. **Fark ettim ki bu sorunun çözümü çok kolaymış.**

11. **Sınıftaki öğrenciler çok heyecanlı.**

12. **Anladım ki o hepimize yardım etmek istiyor.**

13. **Masadakiler senin, kutuda ki ise benim.**

14. **Zannettim ki hepsi bitmiş.**

15. **Anladım ki biz bu soruyu çözemeyiz.**

16. **Düşündüm ki bu fikir hepimiz için çok faydalı olabilir.**

> ⚠ **Uyarı:** Yaygın hata, yer belirten "ki"yi ayrı yazmak (örneğin, “evde ki kitap” yerine “evdeki kitap”). Bu, cümleyi parçalar ve TDK’ye göre yazım yanlışıdır. Pratik yapın: Her "de ki"yi "-deki"ye dönüştürün ve anlamı kontrol edin.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Bitişik vs Ayrı Yazım

| Özellik | Bitişik Yazım (-deki/-daki) | Ayrı Yazım (ki bağlaç) |
| --- | --- | --- |
| **İşlev** | Yer + ilgi (neredeki hangisi?) | Cümle bağlama (neden, karşılaştırma) |
| **Örnek Cümle** | Bahçedeki çiçekler soldu. | Güzel ki geldin. |
| **Yazım Kuralı** | Tek kelime, ünlü uyumu: -deki (ince), -daki (kalın) | Her zaman ayrı, noktalama ile ayrılır (virgül olabilir) |
| **Test Yöntemi** | "Ki"yi çıkarın: Anlam “yerde” kalır mı? Evetse bitişik. | "Ki"yi çıkarın: Cümle bağlanır mı? Evetse ayrı. |
| **Yaygın Hata** | Ayrı yazmak (X işareti) | Bitişik yazmak (bağlaç için yanlış) |
| **Uygulama Alanı** | Sıfat tamlamaları (masadaki kalem) | Karmaşık cümleler (Anladım ki doğru.) |

**Not:** TDK 2024 kurallarına göre, bitişik yazım kelime bütünlüğünü korur; ayrı yazım ise cümle ritmini sağlar (Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu).

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **-de/-da Eki** | Yer bildiren, bitişik; ünlü uyumu: e/i/ö/ü → -de; a/ı/o/u → -da. Örnek: Evde, bahçede. |
| **-ki Eki** | İlgi/sahiplik; yerle birleşince -deki/-daki. Örnek: Sınıftaki kitap. |
| **Ayrı Ki** | Bağlaç; “çünkü, öyle ki” anlamı. Örnek: Biliyorum ki başaracaksın. |
| **Yanlış Örnekler (X)** | Bahçede ki (doğru: Bahçedeki); Kutuda ki (doğru: Kutudaki). |
| **Doğru Örnekler** | Çantamdaki (bitişik); Anladım ki (ayrı). |
| **Kaç X Var?** | Verilen cümlelerde 4 (3,5,9,13). |
| **Kaynak** | TDK, ilkokul Türkçe müfredatı (MEB 2024). |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. -de/-da eki ne zaman kullanılır?**  
-de/-da, bir şeyin bulunduğu yeri belirtir ve her zaman bitişik yazılır. Ünlü uyumuna dikkat edin: “Araba **da** ” (kalın), “Küçük ev **de** ” (ince). Ayrı yazmak (de, da) büyük hatadır.

**2. -ki eki neden bazen bitişik bazen ayrı yazılır?**  
Eğer “ki” yer veya sahiplik belirtirse (neredeki?) bitişik (-daki); cümle bağlarsa (ki, çünkü) ayrı yazılır. Örnek: “Dolaptaki elma” (bitişik) vs. “Gördüm ki elma tatlı” (ayrı).

**3. Ünlü uyumu nedir ve nasıl uygulanır?**  
Türkçede ekler, kelimenin son ünlüsüne uyar. Kalın (a,ı,o,u) sonrası kalın ek (-da, -daki); ince (e,i,ö,ü) sonrası ince ek (-de, -deki). Yanlış uyum, cümleyi kulağa hoş gelmez kılar.

**4. Bu kuralı nasıl pratik yapabilirim?**  
Cümleleri yüksek sesle okuyun: Bitişik yazım akıcı olmalı. Yanlış ayrı yazımlarda duraklama hissedilir. Günlük yazılarda (günlük, ödev) 10 cümle düzeltme egzersizi yapın.

**5. TDK’ye göre cezası var mı?**  
Resmi yazışmalarda yazım hatası not düşülür, ama okulda puan kaybı olur. MEB müfredatında (2024), bu konu 3. sınıf yazım becerilerini ölçer.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bu etkinliği tamamladınız mı? Size benzer bir egzersiz için 10 yeni cümle hazırlamamı veya ünlü uyumunu detaylı anlatmamı ister misiniz?

@SENAY_KILIMCI
