# Cümlelerde Çekimli Eylem Bulma

**URL:** <https://sorumatik.co/t/cumlelerde-cekimli-eylem-bulma/661716>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 12, 2026, 7:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/cumlelerde-cekimli-eylem-bulma/661716 "2026-05-12T07:24:30Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Fatmana\_Karaca](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/f/bcef8e/32.png) [@Fatmana\_Karaca](https://sorumatik.co/u/Fatmana_Karaca)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2026, 7:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/cumlelerde-cekimli-eylem-bulma/661716/1 "2026-05-12T07:24:30Z")

</div>

1. I.  
Bilimsel etkinliklerin insandan tamamen bağımsız bir iç  
işleyişi vardır.  
II. Bilim, insanların diğer etkinliklerinden daha önemli bir  
yere sahiptir.  
I|I. Bilim, birikimsel bir süreç dâhilinde ilerleyerek kendine  
yer edinir.  
doğru çözümdür.  
IV. Bilim faaliyetlerinde ortak bir yöntem kullanıması en  
V. Günümüzde çeşiti aktivitelere göre bilim öne çikmaya  
başlamiştır.  
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinin yük-  
Hl  
lemt çekimli eylemdir?  
A) I ve ll  
B) Il ve V  
C) I ve IV  
E) IV ve V  
fo) e)

**Soru Fotoğrafı:**

 ![Soru Görseli](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/2/d/2df8491850bb08804146b75bf6459ffcd4bd41a1.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2026, 7:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/cumlelerde-cekimli-eylem-bulma/661716/2 "2026-05-12T07:24:37Z")

</div>

## Cümlelerde Çekimli Eylem Bulma

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Çekimli Eylemin Tanımı**  
**Çekimli eylem** , bir fiilin şahıs ve zaman eklerini alarak yargı bildirmesidir. Fiillerin kip (haber veya dilek kipleri) ve kişi eklerini almasıyla oluşur. Örneğin, “geliyor” (şimdiki zaman, 3. tekil kişi) veya “okumalıyım” (gereklilik kipi, 1. tekil kişi) çekimli eylemlerdir. İsim soylu sözcükler ek fiil alarak yüklem olduklarında çekimli eylem sayılmazlar.

**Adım 2 — I. Cümleyi İncele**  
“Bilimsel etkinliklerin insandan tamamen bağımsız bir iç işleyişi **vardır**.”  
Burada “vardır” sözcüğü **isim soylu** bir sözcüktür (var olma durumu). Ek fiil alarak yüklem olmuştur. Bu nedenle çekimli eylem değildir.

**Adım 3 — II. Cümleyi İncele**  
“Bilim, insanların diğer etkinliklerinden daha önemli bir yere **sahiptir**.”  
Burada “sahiptir” sözcüğü **isim soylu** bir sözcüktür (sahip olma durumu). Ek fiil alarak yüklem olmuştur. Bu nedenle çekimli eylem değildir.

**Adım 4 — III. Cümleyi İncele**  
“Bilim, birikimsel bir süreç dâhilinde ilerleyerek kendine yer **edinir**.”  
Burada “edinir” sözcüğü “edinmek” fiilinin geniş zaman kipiyle (-(i)r) çekimlenmiş halidir (3. tekil kişi). Bu, bir **çekimli eylemdir**.

**Adım 5 — IV. Cümleyi İncele**  
“Bilim faaliyetlerinde ortak bir yöntem kullanılması en doğru **çözümdür**.”  
Burada “çözümdür” sözcüğü **isim soylu** bir sözcüktür (çözüm ismi). Ek fiil alarak yüklem olmuştur. Bu nedenle çekimli eylem değildir.

**Adım 6 — V. Cümleyi İncele**  
“Günümüzde çeşitli aktivitelere göre bilim öne çıkmaya **başlamıştır**.”  
Burada “başlamıştır” sözcüğü “başlamak” fiilinin duyulan geçmiş zaman kipiyle (-mış) çekimlenmiş halidir (3. tekil kişi). Bu, bir **çekimli eylemdir**.

**Adım 7 — Seçenek Karşılaştırması**  
✅ **III. ve V.** — Her ikisi de fiil kökenli olup kip ve kişi eki almıştır.  
❌ **I.** — İsim soylu bir sözcüktür.  
❌ **II.** — İsim soylu bir sözcüktür.  
❌ **IV.** — İsim soylu bir sözcüktür.

**Adım 8 — Final Doğrulama**  
Yalnızca III. ve V. cümlelerdeki yüklemler (edinir, başlamıştır) birer fiil olup, zaman ve kişi ekleri alarak çekimli eylem özelliği göstermektedir. Diğer cümlelerdeki yüklemler ise isim soylu sözcüklerin ek fiil alarak yüklemleşmesiyle oluşmuştur.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** B) III ve V  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

**1. Çekimli Eylem**

- **Tanım:** Fiillerin kip (haber veya dilek kipleri) ve kişi eklerini alarak yargı bildirmesidir.
- **Bu problemde:** “Edinir” ve “başlamıştır” fiilleri kip ve kişi ekleri aldıkları için çekimli eylemdir.

**2. Ek Fiil (İsim Yüklemleri)**

- **Tanım:** İsim soylu sözcüklerin cümlede yüklem olmasını sağlayan “-imek” fiilidir (-dir, -miş, -di, -se ekleriyle veya gizli olarak).
- **Bu problemde:** “Vardır”, “sahiptir” ve “çözümdür” sözcükleri ek fiil alarak yüklem olmuş isimlerdir.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ İsim Yüklemlerini Çekimli Eylem Sanmak**

- **Yanlış:** İsim veya isim soylu sözcüklerin ek fiil alarak yüklem olması (örn. “güzeldir”, “öğrenciydi”) çekimli eylem sanılır.
- **Doğru:** Çekimli eylemler sadece fiil kökenli sözcüklerin kip ve kişi eki almasıyla oluşur. “Vardır” veya “sahiptir” gibi kelimeler isim soylu olduğu için çekimli eylem değildir.
- **Neden yanlış:** Çekimli eylem, fiilden türeyen ve zaman/şahıs bildiren bir yargıdır. İsimden türeyenler bu tanıma uymaz.

Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir uygulama sorusu çözmemi ister misin?