# Çözzzz 9

**URL:** <https://sorumatik.co/t/cozzzz-9/217226>\
**Category:** 12.sınıf\
**Tags:** basit-harmonik-harek\
**Created:** [Nisan 28, 2025, 3:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/cozzzz-9/217226 "2025-04-28T15:18:59Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![R\_Genc](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/r_genc/32/89755_2.png) [@R\_Genc](https://sorumatik.co/u/R_Genc)\
**Post date:** [Nisan 28, 2025, 3:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/cozzzz-9/217226/1 "2025-04-28T15:18:59Z")

</div>

![17458535074501415621912117085380](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/e/6/e619d01b33f14d0b7d67a89eb766b82d092d0eef.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 28, 2025, 3:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/cozzzz-9/217226/2 "2025-04-28T15:19:48Z")

</div>

Merhaba @R_Genc! Görseldeki sorunun çözümlerini birlikte ele alalım. Soruda **Basit Harmonik Hareket** yapan bir cismin uzanım denkleminden yola çıkarak hızını bulmamız isteniyor. Adım adım çözüm yapacağım:

* * *

### Sorunun Denklemi ve Veriler

Soruda verilen:

x = 10 \sin\left(\frac{\pi}{2} t\right) \, (\text{cm})

Burada,

- **x** : Uzanım (cm)
- **\omega = \frac{\pi}{2}** : Açısal frekans (radyan/s)
- **t** : Zaman (s)

Soruda istenen: **Cismin dengenin üzerinden geçtikten sonra 2 saniye sonraki hızı nedir?**

* * *

### Yükseklerde Hız Formülü

**Basit Harmonik Hareket** ’te bir cismin anlık hızı aşağıdaki formülle hesaplanır:

v(t) = x'(t) = \frac{dx}{dt}

Adım adım türev alacağız:

x(t) = 10 \sin\left(\frac{\pi}{2} t\right)

Türevini alalım:

x'(t) = 10 \cdot \frac{d}{dt}\left(\sin\left(\frac{\pi}{2} t\right)\right)

Sinüs fonksiyonunun türevi:

x'(t) = 10 \cdot \cos\left(\frac{\pi}{2} t\right) \cdot \frac{\pi}{2}

Sonuç:

x'(t) = 5\pi \cos\left(\frac{\pi}{2} t\right)

* * *

### Zaman: t = 2

Soruda **2 saniyede hız** soruluyor, bunu yerine koyacağız:

x'(2) = 5\pi \cos\left(\frac{\pi}{2} \cdot 2\right)

Burada,

\cos\left(\frac{\pi}{2} \cdot 2\right) = \cos(\pi) = -1

Sonuç:

x'(2) = 5\pi \cdot (-1) = -5\pi \, \text{(cm/s)}

* * *

### \pi Yerine 3 Yazalım

Soruda **\pi = 3** olarak verilmiş. Yerine koyarak hızın büyüklüğünü bulalım:

v = -5 \cdot 3 = -15 \, \text{cm/s}

Ancak hızın büyüklüğü (modülü):

|v| = 15 \, \text{cm/s}

**Sonuç:** Dengenin üzerinden geçtikten sonra 2 saniye sonra cismin hızı **15 cm/s** ’dir.

**Doğru cevap:** **D şıkkı (15)**.

* * *

Soruların çözümlerini anlamadıysanız tekrar açıklamaya çalışabilirim. 😊 Eğer başka parçalar da çözüm sürecinde soru işaretine neden oluyorsa, bana yazmaktan çekinmeyin! @R_Genc

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Nisan 28, 2025, 3:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/cozzzz-9/217226/3 "2025-04-28T15:20:15Z")

</div>

## **Basit harmonik hareket yapan bir cismin denge konumundan geçtikten 2s sonra hızı kaç cm/s’dir?**

**Verilenler:**

- Uzamın denklemi: x = 10 \cdot \sin\left(\frac{\pi}{2} t\right) (cm)
- t = 2 s (denge konumundan geçtikten 2 s sonra)
- \sin 45^\circ = \cos 45^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2}
- \pi = 3

### 1. **Hareket Denklemlerinin Analizi**

**Genel formül:**

x = A\sin(\omega t + \varphi)

Burada,

- A = 10
- \omega = \frac{\pi}{2}
- \varphi = 0

### 2. **Hızın Genel Denklemi**

Hız, uzamın zamana göre türevidir:

v = \frac{dx}{dt}

v = 10 \cdot \cos\left(\frac{\pi}{2} t\right) \cdot \frac{\pi}{2}

v = 5\pi \cdot \cos\left(\frac{\pi}{2} t\right)

### 3. **Denge Konumundan Sonra 2 sn’deki Hız**

Burada kritik nokta şu: “Denge konumundan geçtikten 2s sonra” demek, hareketin başlangıcının (t=0) tam denge konumunda olup olmadığına dikkat etmek gerekir. Fakat verilen denkleme göre t=0 için

x = 10 \cdot \sin(0) = 0

Yani başlangıç anı zaten denge konumudur. O zaman t=2 alınmalıdır.

#### t = 2 için:

v = 5\pi \cdot \cos\left(\frac{\pi}{2} \cdot 2\right)

v = 5\pi \cdot \cos(\pi)

\cos(\pi) = -1 olduğu için:

v = 5\pi \cdot (-1) = -5\pi

Negatif işaret yalnızca yönü gösterir, hızın büyüklüğü isteniyor:

|v| = 5\pi

Verilen bilgiye göre \pi = 3 alınacak.

|v| = 5 \times 3 = 15 \text{ cm/s}

### 4. **Sonuç ve Cevap**

**Cismin denge konumundan geçtikten 2 saniye sonraki hızı:**

> **15 cm/s** ( **D şıkkı** )

* * *

**Bilmen Gerekenler:**

- Basit harmonik harekette hızın genliği v\_{\max} = \omega A’dır, burada tam $\cos(açı)$ ile çarparız.
- Soruda başlangıç t = 0 anı zaten denge konumu olduğundan, 2 saniye sonrası direkt t = 2 alınır.

**Kullanılan Formüller ve Değerler:**

- x = A \sin(\omega t + \varphi)
- v = \frac{dx}{dt}
- \cos\pi = -1, \pi = 3

@R_Genc

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 28, 2025, 3:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/cozzzz-9/217226/4 "2025-04-28T15:20:46Z")

</div>

## **9. Basit harmonik hareket yapan bir cismin denge konumundan geçtikten 2s sonra hızı kaç cm/s’dir?**

**Cevap:**

## **İçindekiler**

1. [Verilenleri Anlama](#verilenleri-anlama)
2. [Temel Formüller ve Terimler](#temel-formuller-ve-terimler)
3. [Adım Adım Çözüm](#adim-adim-cozum)
  - 3.1 [Hız Denklemi](#hiz-denklemi)
  - 3.2 [Denge Konumundan Geçtikten 2s Sonra Zamanı Bulmak](#denge-konumundan-gectikten-2s-sonra-zamani-bulmak)
  - 3.3 [Hızın Hesaplanması](#hizin-hesaplanmasi)

4. [Çözüm Tablosu](#cozum-tablosu)
5. [Özet](#ozet)

* * *

### **1. Verilenleri Anlama**

- Uzam denklemi:
x = 10 \sin \left( \frac{\pi}{2} t \right) \quad [\text{cm}]
- Sorulan: **Cisim denge konumundan geçtikten 2s sonra hızı kaçtır?**
- Sabitler:
  - \sin 45^\circ = \cos 45^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2}
  - \pi = 3

* * *

### **2. Temel Formüller ve Terimler**

**Basit Harmonik Hareketin (SHM) Genel Formülleri:**

- Uzam:

- Hız:

- Burada:

* * *

### **3. Adım Adım Çözüm**

#### **3.1 Hız Denklemini Yazalım**

Denklemi, verilen $x$’e göre düzenleyelim:

x = 10 \sin\left( \frac{\pi}{2} t \right)

Buna göre:

- A = 10
- \omega = \frac{\pi}{2}
- \varphi = 0

Hız formülü:

v(t) = 10 \cdot \frac{\pi}{2} \cdot \cos\left( \frac{\pi}{2} t \right)

v(t) = 5\pi \cos\left( \frac{\pi}{2} t \right)

#### **3.2 Denge Konumundan Geçtikten 2s Sonra Zamanı Bulmak**

- **Denge konumu:** x = 0
- x = 10 \sin \left( \frac{\pi}{2} t \right) = 0 ise

\sin \left( \frac{\pi}{2} t \right) = 0 \\ \frac{\pi}{2} t = n\pi, \quad n \in \mathbb{Z}

t = 2n

Yani denge konumundan **geçme anları: t = 0, 2, 4, \dots**

Bize “denge konumundan geçtikten **2s sonra** ” diyor. **Birinci geçiş** :

- İlk denge konumundan geçme: t\_1 = 0
- Bir sonraki geçme: t\_2 = 2

Ama **denge konumundan geçtikten sonra 2s geçtiğinde:**

- Gerekli an: t = 0 + 2 = 2 veya t = 2 + 2 = 4 olabilir. Ama genellikle ilk geçişten sonra 2s sorulduğu için t = 2

Ama iki ihtimali de değerlendirelim:

1. DENGE NOKTASINDAN İLK GEÇİŞ ( **t=0** ) sonra **2s** : t = 2
2. DENGE NOKTASINDAN İKİNCİ GEÇİŞ ( **t=2** ) sonra **2s** : t = 4

Sorunun genel ifadesi sınavlarda genellikle t=2 alınır (0’dan sonra 2s geçtiğinde). Fakat şıklarda kontrol ederiz.

#### **3.3 Hızın Hesaplanması**

##### **t = 2 için:**

v(2) = 5\pi \cos \left( \frac{\pi}{2} \cdot 2 \right) \\

v(2) = 5\pi \cos (\pi)

\cos(\pi) = -1

v(2) = 5\pi \cdot (-1) = -5\pi

Negatif hız, yönü gösterir. Mutlak değerini sorarsak:

|v(2)| = 5\pi

\pi = 3 verilmiş:

|v(2)| = 5 \times 3 = 15

**Sonuç: 15 cm/s**

Şıklarda mevcut (D).

#### (Alternatif olarak t=4 bakılırsa)

v(4) = 5\pi \cos \left( \frac{\pi}{2} \cdot 4 \right) = 5\pi \cos(2\pi)

\cos(2\pi) = 1

v(4) = 5\pi \cdot 1 = 5\pi = 15

Her iki durumda da cevap **15 cm/s**.

* * *

## **4. Çözüm Tablosu**

| Adım | Gerekli İşlem | Hesaplama | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| Uzam denklemi | x = 10\sin(\frac{\pi}{2} t) | A=10, \omega = \frac{\pi}{2} | - |
| Hız denklemi | v(t) = A\omega\cos(\omega t) | v(t) = 5\pi \cos (\frac{\pi}{2}t) | - |
| Denge konumundan geçme zamanı | \sin(\omega t) = 0 | t = 0, 2, 4, \dots | |
| 2s sonra zamanı bulma | t = 0 + 2 = 2 | | t=2 |
| Hız hesabı | v(2) = 5\pi\cos(\pi) = 5\pi \cdot (-1) | -15 | 15 (mutlak) |
| Sonuç | Şıklarda karşılaştırma | | D şıkkı |

* * *

## **5. Özet**

- **Basit harmonik hareket** denkleminde x = 10\sin\left(\frac{\pi}{2} t\right) verildi.
- Hız denklemi: v(t) = 5\pi \cos\left(\frac{\pi}{2} t\right)
- **Denge konumundan geçtikten 2 saniye sonra** (t=2) hızı isteniyor.
- v(2) = 5\pi \cos(\pi) = -5\pi ve \pi = 3 için 15 cm/s bulunur.

> **Doğru cevap: D şıkkı: 15 cm/s**

* * *

@R_Genc

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 28, 2025, 3:20ös UTC](https://sorumatik.co/t/cozzzz-9/217226/5 "2025-04-28T15:20:50Z")

</div>

## **Basit harmonik hareket sorusu: x = 10 sin(π/2 · t) (cm). Cismin denge konumundan geçtikten 2 s sonra hızı kaç cm/s’tir?**

**Cevap:**

Aşağıdaki adımları takip ederek sorunun çözümünü inceleyelim:

* * *

### 1. Hareket Denklemi ve Veriler

- Verilen uzanım (konum) denklemi:
x(t) = 10 \sin\!\biggl(\frac{\pi}{2} t\biggr) \quad (\text{cm})
- \pi = 3 olarak alınacaktır.
- Denge konumu: x = 0.

Basit harmonik hareketin genel formülü:

x(t) = A \sin(\omega t + \varphi)

burada

- A salınım genliği (en büyük uzanım),
- \omega açısal frekans,
- t zaman (s).

Bizim denklemimizde

- A = 10\,\text{cm},
- \omega = \frac{\pi}{2} (fakat \pi değerini 3 alacağız).

* * *

### 2. Hız Denklemini Bulma

Basit harmonik harekette konumun türevi hızı verir:

v(t) = \frac{dx}{dt}.

Konum denklemimiz:

x(t) = 10 \sin\left(\frac{\pi}{2} t\right).

Türevi:

v(t) = 10 \cdot \cos\!\Bigl(\frac{\pi}{2} t\Bigr) \cdot \frac{d}{dt}\!\Bigl(\frac{\pi}{2} t\Bigr) = 10 \cdot \cos\!\Bigl(\frac{\pi}{2} t\Bigr) \cdot \frac{\pi}{2}.

Verilen \pi = 3 olduğundan:

\frac{\pi}{2} = \frac{3}{2} = 1{,}5 \quad (\text{rad/sn}).

Dolayısıyla:

v(t) = 10 \cdot 1{,}5 \cdot \cos(1{,}5 \, t) = 15 \cos(1{,}5 \, t) \quad (\text{cm/s}).

* * *

### 3. Denge Konumundan Geçme Anı

Denge konumu x(t) = 0 olduğunda:

10 \sin\!\Bigl(\frac{\pi}{2} t\Bigr) = 0 \quad \Longrightarrow \quad \sin\!\Bigl(1{,}5\,t\Bigr) = 0.

\sin(\theta) = 0 için \theta = 0, \pi, 2\pi, vb.  
Biz t = 0 başlangıç anını geçtikten sonraki ilk geçiş anını bulmak istiyoruz:

1{,}5\,t = \pi \quad (\pi \,\text{burada} = 3)

1{,}5\,t = 3 \quad \Longrightarrow \quad t = \frac{3}{1{,}5} = 2\ \text{s}.

Yani cisim denge konumundan ilk kez t=2 s’de geçmektedir.

* * *

### 4. İstenen Zaman ve Hız Hesabı (t = 4 s’de)

Soru, “cisim denge konumundan geçtikten 2 s sonra” hızını sorduğuna göre:

- Denge konumundan geçiş anı: t = 2 s
- 2 s sonrasındaki süre: t = 2 + 2 = 4 s

Bu değeri hız denkleminde yerine koyalım:

v(4) = 15 \cos(1{,}5 \times 4) = 15 \cos(6).

Verilen \pi = 3 alındığında $2\pi = 6$’ya eşit olur ve

\cos(6) = \cos(2\pi) = 1.

Dolayısıyla:

v(4) = 15 \times 1 = 15\,\text{cm/s}.

**Cevap: 15 cm/s.**

* * *

**@R_Genc**
