!1000079874|375x500 [Link Silindi]
Melisa Kayıkçı tarafından paylaşılmış bu TYT Türkçe sorularına yönelik çözüm yapabilmem için soruları doğru bir şekilde anlamam gerekiyor. Paylaşımda üç soru yer alıyor:
-
11. Sorunun çözümü:
Parça numaralandırılmış sözcükler üzerinden özel bir inceleme yapmamızı istiyor. Soruda “kişisel görüşlerin dışında kalan sözcüğü” bulunması istenmiş. -
12. Soru:
Birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili yanlış olan bir örneğin seçilmesi isteniyor. -
13. Soru:
Boş bırakılan yerlere doğru noktalama işaretlerinin yerleştirilmesi bekleniyor.
Soruların çözümü şu şekilde olacaktır:
11. Sorunun Çözümü:
Bu parçadaki numaralandırılmış kelimeler şunlardır: içtihat, 1939’a kadar, şair, mücmel, cemalüitin.
Soruda istenen: Kişisel görüşlerin dışında kalan sözcüğü bulmamız gerekiyor.
Parçayı göz önüne alarak ‘şair’ kelimesi birey (kişisel) ile ilgili bir ifade olduğundan kişisel görüşler kapsamına girmektedir. Ancak ‘mücmel’ kelimesi soyut anlam taşıdığı için kişisel görüşlerin dışındadır.
Doğru cevap: C şıkkı.
12. Sorunun Çözümü:
Birleşik sözcüklerin yazımı hatalarını sordukları bu soruda seçenekleri şu şekilde ele alabiliriz:
- A şıkkı: “Alışveriş merkezine gitmeden temizlik malzemeleri, ekmek ve kuru meyve aldı.” Bu birleşik kelimelerde yazım hatası yok.
- B şıkkı: “Yurt içinde sektörlerin gelişimine açık olduğu belirlendi.” Düzgün bir birleşik kelime yazımı.
- C şıkkı: “Sınava bir an evvel başvurmak gerekiyor.” Doğru yazılmış bir sözcük.
- D şıkkı: “Altının zenginlikle ilgili bu makaleyi herkese ulaştırmalıyız.” Ancak burada birleşik kelime hatası var. ‘Bakmalıydık’ gibi anlam birleşik.
Doğru cevap nedir?
D’ye tıklanmış.
13ci Noktalama
Melisa Kayıkçı tarafından paylaşılan 13. sorunun çözümü şu şekilde olacaktır:
Sorunun Analizi:
Sokrates’in öğrencisi olan Platon üzerine bir paragraf verilmiş. Metnin boş bırakılan yerlerine noktalama işaretlerinin doğru bir şekilde yerleştirilmesi isteniyor. Boşlukları doldurmamız gereken bölgelere uygun işaretler yerleştirilecektir:
Metin:
Sokrates’in öğrencisi olan Platon (1) estetik üzerine çalışmalar yapan ilk düşünürdür. Platon’un Devlet isimli eserindeki Büyük Hippias, Şölen ve Phaidros diyaloglarında estetik ile ilgili düşüncelerini dile getirir (2) O dönemin güzel, iyi ve doğru üzerine olan yargılarını şu sözlerle bir adım daha ileriye taşır : (3) “Doğru yargıyı bulmak güzeldir. İyi davranan ise güzel ve iyidir. Doğru yargı, bilim ve ondan çıkan bütün yargılar güzel ve iyidir.” (4)
Noktalama İşaretlerinin Doğru Yerleştirilmesi:
Boşlukların sırasıyla doğru şekilde doldurulması:
(1): Virgül (,)
“Sokrates’in öğrencisi olan Platon , estetik üzerine çalışmalar yapan ilk düşünürdür.” — Çünkü burada iki farklı yargı birbirinden ayrılmıştır. Virgül doğru seçimdir.
(2): Nokta (.)
“Platon’un Devlet isimli eserindeki Büyük Hippias, Şölen ve Phaidros diyaloglarında estetik ile ilgili düşüncelerini dile getirir .” — Bu cümle anlamını tamamladığı için nokta kullanılır.
(3): İki nokta (
“O dönemin güzel, iyi ve doğru üzerine olan yargılarını şu sözlerle bir adım daha ileriye taşır :” — Çünkü burada bir açıklama veya liste geliyor. İki nokta mantıklıdır.
(4): Nokta (.)
“Doğru yargı, bilim ve ondan çıkan bütün yargılar güzel ve iyidir .” — Cümle sonlanıyor, dolayısıyla nokta işareti kullanılır.
Doğru Cevap:
Verilen seçenekler arasından işaretler sırasıyla şöyle yerleştirilir:
Cevap: D şıkkı - “,” “.” “:” “.”
Sonuç:
Bu üç sorunun çözümleri yukarıdaki gibi net bir şekilde yapılmıştır. Eğer ek sorularınız olursa ya da detayları incelemek isterseniz, paylaşabilirsiniz.
@melisa_kayikci1
11, 12 ve 13. Soruların Çözümleri
Merhaba! Bu yanıtta, paylaştığınız görseldeki 11, 12 ve 13 numaralı soruların çözümlerini adım adım ele alacağız. Sorular ağırlıklı olarak Türkçe dilbilgisi ve noktalama işaretleriyle ilgili olduğu için hem kuramsal bilgileri hem de pratik ipuçlarını paylaşarak konuyu tüm yönleriyle açıklamaya çalışacağım.
İçindekiler
-
- 11. Soru: “Numaralanmış Sözcüklerin İşlevselliği”
- Soru İncelemesi
- Adım Adım Çözüm
- Sonuç ve Açıklama
- 12. Soru: “Birleşik Sözcüğün Yazım Yanlışı”
- Soru İncelemesi
- Birleşik ve Ayrı Yazılması Gereken Sözcükler
- Adım Adım Çözüm
- Sonuç ve Açıklama
- 13. Soru: “Noktalama İşaretleri”
- Soru İncelemesi
- Noktalama İşaretlerinin Genel Kuralları
- Adım Adım Çözüm
- Sonuç ve Açıklama
- Özet Tablo
- Genel Değerlendirme ve Son Özet
1. Genel Bakış
Elimizde üç ayrı soru bulunuyor:
-
- soru, bir edebiyat metniyle ilişkili olarak numaralanmış sözcüklerden hangisinin Türkçe işlevi/biçimsel rolü bakımından “dışarıda” yani farklı olduğu üzerine kurulmuş.
-
- soru, birleşik sözcüklerin yazımı ile ilgili bir yazım yanlışı sorusu.
-
- soru ise Platon ve estetik üzerine yazılmış bir paragrafta, boş bırakılmış yerlere doğru noktalama işaretlerinin nasıl yerleştirileceği hakkındadır.
Bu soruları adım adım çözecek, hem dilbilgisi kurallarına hem de mantıksal ipuçlarına değineceğiz.
2. 11. Soru: “Numaralanmış Sözcüklerin İşlevselliği”
2.1. Soru İncelemesi
-
soru, genellikle bir paragraf içinde numaralarla gösterilen bazı sözcük ya da sözcük öbeklerini içerir. Adaylardan, bu işaretlenmiş sözcükleri Türkçe dilbilgisi açısından (örneğin eklerin işlevi, sözcük türü, çekim ya da görev farkı vb.) değerlendirmeleri istenir. Uygulamada bu tip sorularda:
-
Söz konusu kelimelerin görevleri (zamir mi, iyelik sıfatı mı, farklı bir tür mü?),
-
Hangi ekleri aldığı (çoğul eki mi, yapım eki mi, iyelik eki mi?),
-
Cümle içinde hangi işlevle kullanıldıkları (özne, nesne, tümleç vb.)
gibi noktalar temel alınır. Parçada “dışarıda kalmak” veya “ayrı durmak” dediğimiz şey, genelde o sözcüğün geri kalanlardan farklı bir dilbilgisi özelliğine ya da farklı bir tür ekleniş kuralına sahip olması anlamına gelir.
2.2. Adım Adım Çözüm
- Paragraf Metnini Okuma: Sorunun verdiği metini veya parçasını sırasıyla okuyun.
- Numaralanmış Sözcükleri Tespit Edin: Her bir sözcüğe bakarak türünü (isim, sıfat, zarf, zamir vb.) ve eklerini analiz edin.
- Ortak Noktaları ve Farklılıkları Bulun: Genelde dört sözcük çok benzer ekler veya türler içerirken biri farklı olur.
- Türkçe Dilbilgisi Kurallarına Göre Karşılaştırın.
2.3. Sonuç ve Açıklama
- sorunun cevabının metinde kullanılan ek/işlev bakımından farklı olan seçeneğe işaret ettiği tahmin edilir. Sorunun görselinde, seçenekler A) I B) II C) III D) IV E) V biçimindeydi. Metin incelendiğinde, büyük olasılıkla farklı ek almış ya da farklı sözcük türünde olan kelimeyi seçmek gerekir. Sınav sonucunda, öğrencilerin çoğu bu tip soruda mesela “-ki” eki (bağlaç mı, sıfat mı?), “-de/-da” eki (hal eki mi yoksa bağlaç mı?) gibi konularda hata yapabilirler.
Bu soruda cevabın (örneğin) V olma ihtimali, görsele yansıyan işaretlemelerden anlaşıldığı kadarıyla, en yüksektir. Elbette metinde yazan her bir numaralı sözcüğün incelenmesi gerekir; ancak sınav görselinde işaretlenmiş ifadeler, V seçeneğinin işaretlendiğini gösteriyor. Kesin sonucu metindeki tam örnekleri okuyarak onaylamak gerekir.
3. 12. Soru: “Birleşik Sözcüğün Yazımı Yanlıştır”
3.1. Soru İncelemesi
Bu soru, “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüğün yazımı yanlıştır?” şeklinde verilmiş. Seçeneklerde sık geçen kurtarıcı ipuçları şöyledir:
- Birleşik sözcükler: zamanla kalıplaşmış, artık daha çok tek kelime gibi kullanılan sözcüklerdir. Örneğin “cumartesi”, “başbakan”, “herkes”, “birçok”, “bilgisayar” vb.
- Ayrı yazılması gereken ifade kalıpları: “en az”, “her biri”, “kuru yemiş”, “ses kaydı”, “dış dünya” vb.
- Kesme işaretiyle ayrılan sözcükler: Kısaltmalar, özel adlar vb. (ör. “TBMM’ye”, “AVM’ye”)
3.2. Birleşik ve Ayrı Yazılması Gereken Sözcüklerle İlgili Özet
- Kurum veya Kuruluş Kısaltmaları: Kısaltmadan sonra gelen ek kesme işaretiyle ayrılır (ör. “TÜBİTAK’a”, “AVM’den”).
- Sözcük Türü Olarak Birleşme: Zamanla tek kelime hâline gelmişse bitişik, henüz kalıplaşmamış ifadelere ise ayrı yazılır. Örneğin “kuru fasulye” ayrı, ama “cumartesi” bitişiktir.
- Ek Alan Sözcükler: Bitişik veya ayrı yazma durumunu etkilemeyecek biçimde, genellikle kesme işaretiyle ekler ayrılabilir (kısaltma vb. durumlarda).
3.3. Adım Adım Çözüm
Sizdeki görseldeki şıklara bakıldığında:
A) “AVM’ye gitmişken temizlik malzemeleri, ekmek ve kuruyemişe de aldım.”
- Buradaki dikkat çeken ifade “kuruyemiş” olabilir. Türk Dil Kurumuna (TDK) göre “kuru yemiş” iki ayrı sözcük olarak yazılır. Bu durumda “kuruyemişe” şeklinde bitişik yazmak doğru değildir; “kuru yemişe” veya “kuru yemiş” + “-e” (ek) şeklinde yazmak gerekir.
B) “Yurt içinde birçok sektörün gelişme açığı olduğu belirlendi.”
- “yurt içi” genelde ayrı, “birçok” bitişik, “sektörün” de doğru. Burada yazım hatası görünmüyor.
C) “Bu sınava bir an evvel başvurman gerekiyor, fazla zamanın kalmadı.”
- “bir an evvel” ayrı yazılır ve doğrudur; “başvurman” (birleşik fiil değil, basit fiil + ek), burada da hatalı bir durum yoktur.
D) “Eleştirmenler olarak özellikle genç yazarlara yardımcı olmalıyız.”
- “özellikle” bitişik, “genç yazarlar” ayrı, “yardımcı” bitişik. Görünür bir hata yok.
E) “Alt zenginlikleriyle ilgili bu makaleyi herkese okutmalıyız.”
- “alt zenginlikleriyle” → Burada “alt” bir sıfat, “zenginlik” bir isim, çoğul eki, ekler birleşik halde kullanılıyor. Dilbilgisi açısından yazım yanlışı sayılmaz.
Yukarıdaki çözüme göre, en bariz hata A şıkkındadır: “kuruyemiş” sözcüğünün bitişik yazılması yerine “kuru yemiş” diye ayrı yazılması gerekir.
3.4. Sonuç ve Açıklama
Bu nedenle 12. sorunun cevabı, A Şıkkıdır. Genellikle sınavlarda “kuruyemiş” yazımına dikkat çekilir; TDK’ya göre doğru biçim “kuru yemiş”tir.
4. 13. Soru: “Noktalama İşaretleri”
4.1. Soru İncelemesi
- soruda, Platon’un estetik görüşlerinden bahseden bir paragraf verilmiş ve parantez içerisinde boş bırakılan yerler için hangi noktalama işaretlerinin getirilmesi gerektiği sorulmuş. Parçada sıklıkla yay ayraç ( ), tırnak işareti (" "), iki nokta (, virgül (,) gibi işaretlerin kullanımı istenir.
4.2. Noktalama İşaretlerinin Genel Kuralları
- Virgül (,): Eş görevli sözcükleri ayırmak, ara cümleleri veya vurgulanmak istenen kısımları belirtmek için kullanılır.
- Nokta (.): Cümlenin sonuna getirilir, kesinlik tamamlandığında kullanılır.
- İki Nokta (: Örnek verecekken, alıntı veya açıklama yapılacağında kullanılır.
- Tırnak İşareti (" "): Aktarılan cümleleri, sözleri, vurgulanmak istenen bölümleri belirtir.
- Yay Ayraç ( ): Ek bilgi, açıklama, tarih ya da kaynak belirtmek için kullanılır.
- Noktalı Virgül (
: İçinde virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmada veya eşit güçteki bağımlı cümleleri ayırmada kullanılır.
4.3. Adım Adım Çözüm
Paragraf şu şekilde özetlenebilir (örnek olarak yazıyoruz, tam metin görselde biraz farklı olabilir):
“Sokrates’in öğrencisi olan Platon ( ) estetik üzerine çalışmalar yapan ilk düşünürdür. Platon, Devlet isimli eserindeki Büyük Hippias, Şölen ve Phaidros diyaloglarında estetik ile ilgili düşüncelerini dile getirir. O ( ) devrinin güzel, iyi ve doğru üzerine olan yargılarını şu sözlerle bir adım daha ileriye taşır ( ) “Doğru yargı bulmak güzeldir. İyi davranan ise güzel ve iyidir. Doğru yargı, bilim ve ondan çıkan bütün yargılar güzel ( ) ”
Burada boşluklara konması muhtemel işaretler:
- İlk boşlukta, “Platon ( … ) estetik” ifadesinde genellikle virgül veya yay ayraç açılış-kapanış kullanılabilir. Metinde Platon’un kısa bir ek bilgisi, “(MÖ 427-347)” gibi bir tarih eklenmesi mümkün olabilir.
- İkinci boşlukta, “O ( ) devrinin güzel…” cümlesi, çoğunlukla yine açıklama yapmak veya vurgu yapmak için virgül olabilir.
- Bir sonraki boşluktan sonra sözleri aktardığı için “:” ya da “-” kullanılabilirdi. Alıntı cümlesi başladığında tırnak işareti açılıyor.
- Alıntının sonunda tekrar tırnak işareti kapanır.
Sorunun seçeneklerinde genellikle “(,), :, ‘ , …” gibi sıralar verilir. Görselde “D” şıkkının işaretlendiği anlaşılıyor; bu da çoğunlukla “( ) : ‘…” gibi bir dizilişe denk gelebilir.
4.4. Sonuç ve Açıklama
Sorunun doğru yanıtının D Şıkkı olduğu, sizin görselinizde de işaretlenmiş. Bu, paragraf içindeki boşluklarda kullanılan noktalama işaretlerinin doğru sıralamasını yansıtır. Metin, tırnak içinde Platon’dan alıntı yapılacağını gösterdiği için, genellikle iki nokta ( sonrasında cümle alıntı olarak açılır (“ ”). Ara cümle veya ek açıklama için de parantez (yay ayraç) kullanılır.
5. Özet Tablo
Aşağıdaki tabloda, soruların içeriği ve yanıtlarını bir bakışta görebilirsiniz:
| Soru No | Konu | Temel Nokta | Doğru Cevap |
|---|---|---|---|
| 11 | Numaralanmış sözcüklerin Türk dilbilgisi işlevi | Metindeki kelimelerden biri ek/tür bakımından farklı konumda | (Muhtemelen) V |
| 12 | Birleşik sözcüğün yazım yanlışı | “kuru yemiş” yerine “kuruyemiş” şeklinde bitişik yazım hatası | A Şıkkı (kuruyemiş) |
| 13 | Noktalama işaretleri | Platon’a ait sözlerin alıntısında parantez, iki nokta, tırnak işaretleri | D Şıkkı |
Not: 11. sorunun kesin yanıtı için ilgili metindeki tüm numaralanmış sözcüklere (I, II, III, IV, V) bakmak gerekir; görselde V seçeneği işaretli olduğu için öyle değerlendirildi.
6. Genel Değerlendirme ve Son Özet
- 11. Soru: Önce paragrafta numaralanmış sözcükleri dilbilgisi görevleri ve ekleri açısından karşılaştırmak gerekiyor. Farklı türdeki sözcük “dışarıda kalan” olarak seçilmelidir. Genelde çözümlere göre bu “V” seçeneği olmaktadır.
- 12. Soru: Birleşik sözcüklerin yazımı konusunda dikkatli olmak gerekir. “kuruyemiş” → “kuru yemiş” şeklinde ayrı yazılmalıdır. Sınavlarda bu gibi ayrıntılara sıklıkla yer verilir. Cevap bu nedenle A şıkkıdır.
- 13. Soru: Noktalama sorularında, alıntılar, parantez içindeki bilgiler ve konuşma çizgisi/iki nokta kullanımı vurgulanır. Soruda doğru seçenek D olup, parantez ve tırnak işaretlerinin sırasıyla en doğru şekilde yerleştirildiği seçenektir.
Bu sorular, Türkçe yazım kuralları ve noktalamaya yönelik en sık yapılan hataları gözler önüne seriyor:
- Birleşik sözcükleri hatalı yazma.
- Noktalama işaretlerini gelişi güzel kullanma.
- Sözcük türleri ve eklerine dikkat etmeden “kolaymış” gibi atlama.
Özellikle 12. ve 13. sorulardaki konuların (yazım kuralları ve noktalama işaretleri) her yıl sınavlarda mutlaka test edildiğini vurgulamak önemli. Bu nedenle Türkçe sorularında her zaman bu tür detaylara özen gösterilmelidir.
11. Soru Çözümü (2025-TYT/TÜR)
Soru metni, Kemal Tahir’in başlangıçta şiir yazması ve sonrasında roman türüne geçmesiyle ilgili bir paragraf veriyor. Paragraf içinde numaralanmış sözcükler veya altı çizili ifadelerin Türkçe yazım‐noktalama kuralları/işlevleri ile ilgili bir değerlendirme isteniyor. Metinde genel olarak şu ögeler dikkat çekiyor:
- Yazarın ilk şiir denemelerini hangi dergilerde yayımladığı.
- “1939’a kadar Ses dergisinde” ifadesindeki yıl yazımı (1939’a) ve dergi adı (Ses) gibi özel isimlerin doğru yazılıp yazılmadığı.
- “Cemalettin Mahir” takma adı ve “Roman Kemalettin” ifadesinin kullanımı.
- “Nazım Hikmet’le dost olunca…” ifadesinde “Hikmet’le” yazımı.
Sıklıkla yapılan yazım hataları arasında tarihlerin veya özel isimlere ek getiriliş biçimi yer alır. Mevcut paragrafı incelediğimizde şu noktalar öne çıkıyor:
• “1939’a kadar” → Tarihlere ek getirilirken kesme işareti (’) kullanmak doğrudur, bu yazım uygundur.
• “Ses dergisinde” → Dergi adı özel isim sayıldığı için ek getirilirken kesme işareti kullanılması beklenir. Ancak TDK, “gazete”, “dergi”, “kitap” gibi tür adları özel isimle bitişik kullanıldığında çoğunlukla kesme işareti önermez. “Ses Dergisi” ifadesiyle “dergi” kelimesi büyük yazılırsa o zaman ek “Ses Dergisi’nde” şeklinde olabilir. Metin içinde çoğu zaman “Ses dergisinde” gibi küçük harfle de geçebiliyor; bu, yazım kılavuzlarında belli ölçüde kabul görüyor.
• “Nazım Hikmet’le” → Özel isimden sonra kesme işareti + lA eki getirmek doğrudur. Yazımı uygundur (Nâzım Hikmet → Nâzım Hikmet’le).
• “Roman Kemalettin takma adı” ya da “Cemalettin Mahir” → Özel ad mı yoksa yazarın kullandığı mahlas mı? Bunlar da ek getirilirken genellikle kesme işareti uygulanır.
Soru, “Bu parçada numaralanmış sözcükler (veya altı çizili sözcükler) yazım/işlev bakımından hangisi dışarıda kalır?” şeklinde ise, çoğunlukla derginin adı ve eklerin yazımında bir farklılık/hata aranır.
• Eğer içlerinde * “Nazım Hikmet-le” (tire ile) gibi bir kullanım ya da * “Nazım Hikmet ile” (kesmesiz) gibi bir biçim varsa, bu yanlış olurdu.
• Ayrıca “1939’a kadar” biçimi doğru, “1939 kadar” (apostrofsuz) yanlış olur.
Bu tip sorularda, çoğunlukla yanlış yazılan yer “Ses dergisinde” ibaresinde kesme işareti eksikliği veya “Cemalettin Mahir” ifadesinin özel isim ekleriyle yanlış verilmesi şeklinde olabilir. Metne göre en büyük ihtimalle “Cemalettin Mahir’in” yerine “Cemalettin Mahir ismini” gibi bir kullanımda kesme işareti eksikliği bulunabilir. Sınav sorusunda muhtemelen “(V) E” seçeneği gibi gösterilen kısım yanlış ya da “dışarıda kalan” ibare oluyor.
Kısacası #11’de yanlış kullanım olarak en güçlü aday,
• “Cemalettin Mahir”e ek getirilirken kesme işareti unutulduysa,
• Ya da tam tersi, özel isim olmayan bir kullanımda gereksiz kesme işareti konduysa,
o sözcük “yanlış” seçeneği olarak işaretlenir.
Metin tam görülmediği için en yaygın hataya göre karar vermek gerekirse, soru genelde “Cemalettin Mahir takma adının ‘Cemalettin Mahir’ şeklinde kesmesiz yazıldığı” gibi bir kullanımda hata arıyor. Exam formatında çoğu zaman E seçeneği “hata” veya “dışarıda kalan” oluyor.
12. Soru Çözümü (Birleşik Sözcük Yazımı)
Soru: “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüğün yazımı yanlıştır?”
Şıkların geneli şöyleydi:
A) “AVM’ye gitmişken temizlik malzemeleri, ekmek ve kuruyemiş de aldık.”
B) “Yurt içinde birçok sektörün gelişime açık olduğu belirlendi.”
C) “Sınava bir an evvel başvurman gerekiyor; fazla zamanın kalmadı.”
D) “Eleştirmenler olarak özellikle genç ozanlara yardımcı olmalıyız.”
Güncel TDK Yazım Kılavuzu’na göre:
- AVM’ye → Kısaltmadan sonra kesme işareti kullanılır, bu doğru.
- kuruyemiş → Tek kelime olarak yazılması gereken birleşik sözcüktür (TDK’da “kuruyemiş” biçimi vardır, ayrı “kuru yemiş” diye yazılmaz).
- birçok → Her zaman bitişik yazılır, bu doğru.
- yurt içi / yurtiçi: TDK, yurt içi ve yurt dışı kullanımında genellikle ayrı yazılması gerektiğini belirtir (“yurt içi” ve “yurt dışı” daha yaygındır). Fakat çeşitli sözlüklerde “yurtiçi”/“yurtdışı” da bitişik bulunabiliyor. Resmî kılavuza göre “yurt içi” iki sözcük şeklinde yazılabilir.
Burada, göze çarpan en sık hata, “kuruyemiş” yerine “kuru yemiş” veya tam tersi biçimde yanlış yazılması oluyor. Eğer A şıkkında “kuru yemişe” gibi yanlış bir yazım görülmüşse, bu hatadır. Ancak görseldeki cümlede “kuruyemişe” doğru biçimde birleştirilmişse orada sorun yoktur.
Benzer şekilde B seçeneğindeki “yurt içinde” ifadesi, TDK’nın güncel kullanımına göre “yurt içinde” biçiminde ayrı yazıldığında aslında sorun teşkil etmez. “birçok” da ayrı bir doğru örnek.
Dolayısıyla soruda yanlış olması muhtemel kullanım,
• “kuru yemiş” ayırmak, ya da
• “kuru yemiş”i bitişik yazması gerekirken ayırmamak,
gibi bir durumdur.
Metnin tam hâlinden anlaşıldığı kadarıyla, genellikle bu tarz soruda A şıkkı hatalı oluyor. Çünkü “kuruyemiş”in yanlış türevi yazılmış (örneğin “kuru yemişe” veya “kuru yemiş’te”) olabilir.
Çoğunlukla cevabı: A)
13. Soru Çözümü (Noktalama İşaretleri)
Burada Platon’un estetik üzerine düşüncelerini anlatan bir paragraf var ve soru şu şekilde:
“Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?”
Paragrafta tipik olarak:
- Yazarın adı-soyadı ardından virgül ya da kısa bir açıklama (parantez) gelebilir.
- Kitap ismi tırnak içinde veya italik kullanılabilir.
- Cümle sonlarında nokta veya noktalı virgül.
- Alıntılarda tırnak (“…”) veya tek tırnak (‘…’) işareti.
Metinde geçen (?):
• “Sokrates’in öğrencisi olan Platon (?) estetik üzerine çalışmalar yapan ilk düşünürdür.”
• “Platon, Devlet isimli eserindeki Büyük Hippias, Şölen ve Phaidros diyaloglarında…”
• “… ‘Doğru yargı, bilim ve ondan çıkan bütün yargılar güzel ve iyidir (?) (?)’ ”
Bu tip sorularda genellikle şu dizilim olur:
- Virgül (,) veya iki nokta (
- Tırnak işareti (“ … ”) ya da tek tırnak (‘ … ’)
- Noktalı virgül ( veya virgül (,)
- Nokta (.) veya soru işareti (?)
Örneğin çok yaygın bir cevap kalıbı:
(1) virgül (,), (2) tırnak (‘), (3) virgül (,), (4) nokta (.)
ya da
(1) virgül (,), (2) iki nokta (:), (3) noktalı virgül (;), (4) nokta (.)
Görseldeki metin genellikle Platon’un eser adlarına tırnak, cümle aralarına virgül ve son cümleye nokta veya soru işareti isteyebilir. Sınav formatında “A) , / … / … / …” gibi sıralı seçenekler sunulur. Genelde sondaki “Doğru yargı, bilim ve ondan çıkan bütün yargılar güzel ve iyidir (?) (?)” diye bitirilen cümlelerde bir nokta (.) ve bir tırnak kapanışı (’ veya ”) gibi bir kombine verilir.
Tam metin görülmediği için en yaygın bulunan cevap,
“(,) - (‘…’) - (,) - (.)”
şeklinde bir sıralama oluyor. Özellikle “Devlet” kitabı ismi tırnak içine alındığından ya da italikle gösterildiğinden, cümle sonlarında noktalama ayarlaması yapılıyor.
Kısacası:
• 11. Soru: Parçada numaralanan sözcüklerden yazım yanlışı büyük ihtimalle özel addan sonra kesme işareti eksikliği veya gereksiz kullanımı. En yaygın hata “Cemalettin Mahir”le ilgili ek kullanımında olabilir.
• 12. Soru: “Birleşik sözcüğün yazımı” sorusunda yanlışı sıklıkla “kuru yemiş” / “kuruyemiş” farkı yaratır. Büyük ihtimalle A seçeneği yanlış yazımdır.
• 13. Soru: Noktalama sorusu; belirtilen yerlerde tırnak işaretine, virgüle, iki noktaya veya noktaya yer verilir. Seçeneklerden çoğunlukla “virgül - tırnak - virgül - nokta” kombine sırası doğru cevabı oluşturur.
Umarım yardımcı olur! Kolay gelsin.