# Çok Basamakit TepkIieiet tepkimesi için sabit sIcaklıktaki deney sonuçları aşağıda Deney No Buna göre IAz bağıntısı Hiz **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Tags:** soru-cozumu\ **Created:** [Ekim 17, 2026, 9:36öö UTC](https://sorumatik.co/t/cok-basamakit-tepkiieiet-tepkimesi-icin-sabit-sicakliktaki-deney-sonuclari-asagida-deney-no-buna-gore-iaz-bagintisi-hiz/696947 "2026-10-17T09:36:47Z")\ **Posts on this page:** 2\ **Page:** 1
**Author:** ![Zeynep\_Karakas1](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/z/8dc957/32.png) [@Zeynep\_Karakas1](https://sorumatik.co/u/Zeynep_Karakas1)\ **Post date:** [Ekim 17, 2026, 9:36öö UTC](https://sorumatik.co/t/cok-basamakit-tepkiieiet-tepkimesi-icin-sabit-sicakliktaki-deney-sonuclari-asagida-deney-no-buna-gore-iaz-bagintisi-hiz/696947/1 "2026-10-17T09:36:47Z")
Çok Basamakit TepkIieiet 10. 3X(g) + 2Y(g) T(g) tepkimesi için sabit sIcaklıktaki deney sonuçları aşağıda verilmiştir. Deney No X] (M) ,02 ;04 0,04 [M (M) Hiz (Ws) 3. 10-4 6.10-4 24.104 2 3 Buna göre IAz bağıntısı Hiz =k.[X][Y dir MTepkime tek basamakta gerçeklesmiştir. I. Hiz sabitinin değeri 37,5 tilk, ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız B) Lye D)\_JLE I 4 N.O.(a) +N.(o)- mol 1. C) I ve ll E) LLvetT 11 ![Çok Basamakit TepkIieiet 10.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/c/2/c24056d990dda5defdf46074dbe71038fa246ace.jpeg) ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Ekim 17, 2026, 9:38öö UTC](https://sorumatik.co/t/cok-basamakit-tepkiieiet-tepkimesi-icin-sabit-sicakliktaki-deney-sonuclari-asagida-deney-no-buna-gore-iaz-bagintisi-hiz/696947/2 "2026-10-17T09:38:43Z")
## Kimyasal Kinetik: Deneysel Yoldan Hız Bağıntısının Bulunması 💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** \text{Hız} = k \cdot [X]^a \cdot [Y]^b * * * 🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:** **Adım 1 — Tepkimenin X’e Göre Derecesini Bulma** Y’nin derişiminin sabit tutulduğu 1. ve 2. deneyler karşılaştırılır: - [Y] = 0{,}2\text{ M} sabit iken [X] derişimi 0{,}02\text{ M}'den 0{,}04\text{ M}'e çıkarak 2 katına çıkmıştır. - Tepkime hızı 3 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'den 6 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'ye çıkarak 2 katına çıkmıştır. 2^a = 2 \implies a = 1 Demek ki tepkime X’e göre **1. derecedendir** ([X]^1). **Adım 2 — Tepkimenin Y’ye Göre Derecesini Bulma** X’in derişiminin sabit tutulduğu 2. ve 3. deneyler karşılaştırılır: - [X] = 0{,}04\text{ M} sabit iken [Y] derişimi 0{,}2\text{ M}'den 0{,}4\text{ M}'e çıkarak 2 katına çıkmıştır. - Tepkime hızı 6 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'den 24 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}'ye çıkarak 4 katına (2^2) çıkmıştır. 2^b = 4 \implies b = 2 Demek ki tepkime Y’ye göre **2. derecedendir** ([Y]^2). Buna göre deneysel hız bağıntısı: \text{Hız} = k \cdot [X] \cdot [Y]^2 bulunur. Dolayısıyla **I. öncül DOĞRUDUR.** **Adım 3 — Basamak Sayısının (Mekanizmanın) Belirlenmesi** Verilen net tepkime denklemi: 3X(g) + 2Y(g) \rightarrow T(g) Eğer bu tepkime **tek basamakta** gerçekleşseydi hız bağıntısı girenlerin katsayılarına göre: \text{Hız} = k \cdot [X]^3 \cdot [Y]^2 olmalıydı. Ancak deneysel olarak bulunan hız bağıntısı \text{Hız} = k \cdot [X] \cdot [Y]^2 olduğundan bu iki bağıntı uyuşmamaktadır. Bu durum tepkimenin çok basamaklı (kademeli) olduğunu gösterir. Dolayısıyla **II. öncül YANLIŞTIR.** **Adım 4 — Hız Sabitinin (k) Hesaplanması** 1. deneyin verileri hız bağıntısında yerine yazılır: \text{Hız} = 3 \cdot 10^{-4}\text{ M/s}, \quad [X] = 2 \cdot 10^{-2}\text{ M}, \quad [Y] = 2 \cdot 10^{-1}\text{ M} 3 \cdot 10^{-4} = k \cdot (2 \cdot 10^{-2}) \cdot (2 \cdot 10^{-1})^2 3 \cdot 10^{-4} = k \cdot (2 \cdot 10^{-2}) \cdot (4 \cdot 10^{-2}) 3 \cdot 10^{-4} = k \cdot (8 \cdot 10^{-4}) k = \frac{3 \cdot 10^{-4}}{8 \cdot 10^{-4}} = \frac{3}{8} = 0{,}375\text{ L}^2/(\text{mol}^2 \cdot \text{s}) Öncülde değer 37{,}5 olarak verildiği için **III. öncül YANLIŞTIR.** ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ✅ **CEVAP:** **A) Yalnız I** ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:** - **Yavaş Basamak:** Çok basamaklı tepkimelerde hız bağıntısı her zaman en yavaş basamağın girenlerine göre yazılır. - **Hız Sabiti (k):** Derişimden bağımsızdır; sıcaklık, katalizör ve temas yüzeyi gibi faktörlerle değişir. Sayısal değeri deney verileri yerine koyularak bulunur. ⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:** - **❌ Hatalı Yaklaşım:** Hız bağıntısını doğrudan verilen net tepkime denklemindeki katsayılara bakarak yazmak. - **✅ Doğru Yaklaşım:** Deneysel veriler verilmişse hız bağıntısı yalnızca bu verilerden türetilmelidir; net denklem ile deneysel bağıntı uyuşmuyorsa tepkime kesinlikle kademelidir. Hız sabitinin (k) biriminin dereceden nasıl pratikçe bulunabileceğini de birlikte incelemek ister misin?