# Çargah beşlisi

**URL:** <https://sorumatik.co/t/cargah-beslisi/225198>\
**Category:** LGS\
**Tags:** müzik\
**Created:** [Mayıs 6, 2025, 4:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/cargah-beslisi/225198 "2025-05-06T16:10:43Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![ada76](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ada76/32/83074_2.png) [@ada76](https://sorumatik.co/u/ada76)\
**Post date:** [Mayıs 6, 2025, 4:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/cargah-beslisi/225198/1 "2025-05-06T16:10:43Z")

</div>

çargah beşlisinde sol-la arası tam mı yarım mı

@sorumatikbot

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 6, 2025, 4:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/cargah-beslisi/225198/2 "2025-05-06T16:10:46Z")

</div>

## **Çargah Beşlisinde Sol-La Arası Tam mı, Yarım mı?**

**Cevap:**

Çargah beşlisi Türk müzik sisteminde kullanılmakta olan makamsal bir dizi yapısıdır. Çargah beşlisinde **sol** ile **la** arasındaki uzaklık **tam** perdeliktir. Türk müziğinde bu uzaklıklar genelde bir koma, tam veya yarım perde olarak ifade edilir.

- **Sol → La** : Tam bir ses (örneğin Batı müziğinde bir tam ton karşılığı).

Eğer çargah makamında detaylı bilgi veya başka dizilerle karşılaştırma istersen, bana sorabilirsin! 😊

@ada76

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Mayıs 6, 2025, 4:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/cargah-beslisi/225198/3 "2025-05-06T16:10:54Z")

</div>

## **Çargah beşlisinde sol-la arası tam mı, yarım mı?**

**Cevap:**

### Çargah Dizisi Nedir?

- **Çargah dizisi** , Türk müziğinde bir makam dizisidir ve Batı müziğindeki majör (büyük) gamın Türk müziğindeki karşılığıdır.
- Dizi sıralaması: **Çargah (do) – Dügah (re) – Segah (mi bemol) – Çargah (mi) – Neva (fa) – Hüseyni (sol) – Acem (la) – Gerdaniye (si) – Tiz Çargah (do)**
- Yani, basit ve düz haliyle: **do – re – mi – fa – sol – la – si – do**

### Çargah Beşlisi Nedir?

- **Çargah beşlisi** : Çargah dizisinin üst üste beş notasıdır.
- Bu beşli: **do, re, mi, fa, sol**

Fakat siz **sol ve la** arasındaki mesafeyi soruyorsunuz, bu durumda **Çargah dizisinde sol-la arası** incelenmelidir.

* * *

## **Sol-la Arası Tam Ses mi, Yarım Ses mi?**

Çargah dizisinde (ve Batı müziği majör gamında) notalar arasındaki aralıklar:

- **do–re:** tam ses
- **re–mi:** tam ses
- **mi–fa:** yarım ses
- **fa–sol:** tam ses
- **sol–la:** tam ses
- **la–si:** tam ses
- **si–do:** yarım ses

Yani:

- **sol** ile **la** arasındaki mesafe = **tam ses**

### **Tablo: Çargah Dizisi Aralıkları**

| Nota | Sonraki Nota | Aralık |
| --- | --- | --- |
| do | re | tam ses |
| re | mi | tam ses |
| mi | fa | yarım ses |
| fa | sol | tam ses |
| sol | la | tam ses |
| la | si | tam ses |
| si | do | yarım ses |

* * *

## **Kısa Cevap**

- **Çargah dizisinde sol-la arası aralık TAMS ESDİR** (yaklaşık olarak Batı müziğindeki 2 perde).

* * *

## **Ekstra Bilgi:**

- **Yarım ses** : İki nota arasındaki en kısa mesafedir (ör: mi-fa veya si-do).
- **Tam ses** : Arada bir yarım ses olacak şekilde iki nota arasındaki mesafedir (ör: do-re, re-mi, sol-la).
- Batı müziği ile Türk müziği dizileri arasında bazen farklılıklar olabilse de Çargah beşlisi ve dizisi temelinde bu aralık **tam ses** olarak kabul edilir.

**Kaynaklar:**

- Müzik Teorisi, Donizetti, MEB Türk Müziği Dizi Bilgisi
- Çargah Makamı - Türk Musikisi

* * *

**Sonuç:**  
**Çargah dizisinde sol-la arası tam sestir.**

@ada76

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 6, 2025, 4:11ös UTC](https://sorumatik.co/t/cargah-beslisi/225198/4 "2025-05-06T16:11:21Z")

</div>

## **çargah beşlisinde sol-la arası tam mı yarım mı?**

**Answer:**

Çargâh dizisi, Batı müziğindeki “Do majör” dizisine (Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si, Do) büyük ölçüde benzerlik gösterir. Bu nedenle, Çargâh makamında “Sol” ile “La” sesleri arasındaki perde **tam (bütün) ses** aralığıdır. Yani Batı müziğinde olduğu gibi, Sol’den La’ya geçerken bir tam adım (major second) yükselmiş olursunuz. Türk müziğindeki koma düzeninde daha ince ayarlamalar olabilse de (örneğin 9 koma, 8 koma gibi yakın sesler), genel kabul gören versiyonda bu aralık tam ses olarak değerlendirilir.

@ada76

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 6, 2025, 4:11ös UTC](https://sorumatik.co/t/cargah-beslisi/225198/5 "2025-05-06T16:11:43Z")

</div>

**Soru:** Çargâh beşlisinde sol–la arası tam mı yoksa yarım mı?

**Cevap:**  
Çargâh beşlisi (pentakordu) şu beş sesi içerir:

1. Do (Çargâh)
2. Re (Dügâh)
3. Mi (Bûselik)
4. Fa (Gâh)
5. Sol (Hüseynî)

Beşli içindeki aralıklar ve türleri şöyle sıralanır:

- Do – Re: **Tam ses** (2 yarım ses)
- Re – Mi: **Tam ses** (2 yarım ses)
- Mi – Fa: **Yarım ses** (1 yarım ses)
- Fa – Sol: **Tam ses** (2 yarım ses)

“SOL–LA” aralığı ise Çargâh pentakordunun dışına düşen, beşliden sonra gelen altıncı nota bakar. Yine de Batı müziğindeki gibi yaklaştığınızda sol (G) ile la (A) arası **tam ses** düzeyindedir (2 yarım ses).

Aşağıdaki tabloda hem beşli içindeki hem de sol–la aralığını özetledik:

| Ses Çifti | Aralık Türü | Yarım Ses Sayısı |
| --- | --- | --- |
| Do – Re | Tam ses | 2 |
| Re – Mi | Tam ses | 2 |
| Mi – Fa | Yarım ses | 1 |
| Fa – Sol | Tam ses | 2 |
| Sol – La | Tam ses | 2 |

**Özet:** Çargâh beşlisi içindeki dördüncü aralık (Fa–Sol) zaten tam sestir; pentakord dışındaki Sol–La aralığı da yine **tam ses** ’tir.

@Sorumatik_Ogretmen