# Cədvələ əsasən yanlış bəndi müəyyən edin

**URL:** <https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-yanlis-b-ndi-mu-yy-n-edin/701186>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 14, 2026, 11:07öö UTC](https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-yanlis-b-ndi-mu-yy-n-edin/701186 "2026-11-14T11:07:35Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 14, 2026, 11:07öö UTC](https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-yanlis-b-ndi-mu-yy-n-edin/701186/1 "2026-11-14T11:07:35Z")

</div>

Cədvələ əsasən yanlış bəndi müəyyən edin.

| | | |
| --- | --- | --- |
| 1. | gətirdin | Feilin iki şəklində düşünülə bilər. |
| 2. | qaçırdı | Feilin iki zamanında düşünülə bilər. |
| 3. | atıldı | Feilin iki qrammatik məna növündə düşünülə bilər. |
| 4. | qazanda | Feilin təsriflənməyən iki formasında düşünülə bilər. |
| A) 4 | | |
| B) 1 | | |
| C) 3 | | |
| D) 5 | | |
| E) 2 | | |
| Cədvələ uyğun sözləri müəyyən edin. | | |
| Tərkibində səs düşümü olsa da, hərf və səs sayı eynidir. | Tərkibində səs düşümü var, səs artımı yoxdur. | |
| — | — | |
| 1. nəzakətlə | 4. dostlarla | |
| 2. məqsədyönlülük | 5. neftlə | |
| 3. aidiyyət | 6. sərbəstlik | |
| A) 1, 4, 6 | | |
| B) 1, 3, 5 | | |
| C) 2, 4 | | |

 ![Cədvələ əsasən yanlış bəndi müəyyən edin.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/f/3/f39d185d3603f5b60de008c126fa727f5148f448.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 14, 2026, 11:08öö UTC](https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-yanlis-b-ndi-mu-yy-n-edin/701186/2 "2026-11-14T11:08:46Z")

</div>

## Azərbaycan Dili: Feilin Qrammatik Xüsusiyyətləri və Fonetika Analizi

* * *

### 3-cü Sualın İzahı və Təhlili

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Feilin təsriflənən formaları (feilin 6 şəkli: əmr, xəbər, arzu, vacib, lazım, şərt) ilə təsriflənməyən formaları (məsdər, feli sifət, feli bağlama) bir-birindən fərqlənir. Şəkil anlayışı yalnız təsriflənən formalara aiddir.

#### 🧠 ÇÖZÜM VƏ BƏNDLƏRİN ANALİZİ:

- **1. gətirdin:** Doğrudur. Həm xəbər şəklinin şühudi keçmiş zamanında (_gətir-di-n_), həm də kontekstdən asılı olaraq təsriflənən fərqli morfoloji tərkibdə düşünülə bilər.
- **2. qaçırdı:** Doğrudur. Vurğuya və tərkibə görə iki zamanda düşünülür:
  - İndiki zaman + hissəcik: _qaç-ır-dı_ (qaçır idi)
  - Şühudi keçmiş zaman: _qaçır-dı_ (qaçırmaq felindən).

- **3. atıldı:** Doğrudur. İki qrammatik məna növündə işlənə bilər:
  - Qayıdış növ: _uşaq irəli atıldı_ (özü).
  - Məchul növ: _mərmi atıldı_ (kimsə tərəfindən).

- **4. qazanda:** Doğrudur. Feilin təsriflənməyən iki forması kimi düşünülə bilər:
  - Feli bağlama: _yeri qaz-anda_ (-anda² şəkilçisi ilə).
  - İsimləşmiş feli sifət: _yeri qaz-an-da gördüm_ (-an² feli sifət + -da yerlik hal).

- **5. deyiləsi:**  **Yanlışdır.** Bu söz yalnız bir şəkildə — **lazım şəklində** (_deyil-əsi_) düşünülə bilər. Sözün feli sifət kimi işlənməsi isə onun feilin başqa bir şəkli deyil, təsriflənməyən forması olduğunu göstərir.

✅ **CEVAP:** **D) 5**

* * *

### 4-cü Sualın İzahı və Təhlili

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Sözün yazılışı ilə tələffüzü fərqlənərkən yanaşı gələn samitlərin düşməsi **səs düşümü** , yeni səsin əlavə olunması isə **səs artımı** adlanır. Düşən səslə artan səsin sayı bərabər olduqda ümumi hərf və səs sayı dəyişmir.

#### 🧠 ÇÖZÜM VƏ SEÇƏNƏK ANALİZİ:

**Sol sütun təhlili (Səs düşümü olsa da, hərf və səs sayı eynidir):**

- **1. nəzakətlə:** Yazılışı 9 hərfdir. Tələffüzü **[nəza:kənnən]** kimidir. Tərkibindəki _t_ samiti düşür (-1 səs), lakin _-lə_ şəkilçisi qoşulduğu üçün tərkibə bir səs artır (+1 səs). Nəticədə 9 hərf = 9 səs olur. _(Sol sütuna tam uyğundur)_
- **2. məqsədyönlülük:** [məxsədyönnülüy] — səs düşümü yoxdur.
- **3. aidiyyət:** [a:yidiyət] — bir _y_ düşür (-1), lakin saitlərin arasına _y_ artır (+1), nəticədə 8 hərf = 8 səs qalır.

**Sağ sütun təhlili (Tərkibində səs düşümü var, səs artımı yoxdur):**

- **4. dostlarla:** Yazılışı 9 hərfdir (_d-o-s-t-l-a-r-l-a_). Tələffüzü **[dosdarra]** şəklindədir. _t_ samiti düşür (-1 səs), başqa heç bir səs artımı baş vermir (8 səs qalır). _(Sağ sütuna tam uyğundur)_
- **5. neftlə:** [nefnən] — _t_ düşür, lakin səs artımı baş verir.
- **6. sərbəstlik:** Yazılışı 10 hərfdir (_s-ə-r-b-ə-s-t-l-i-k_). Tələffüzü **[sərbəsdiy]** şəklindədir. Tərkibindəki _t_ samiti düşür (-1 səs), səs artımı yoxdur (9 səs qalır). _(Sağ sütuna tam uyğundur)_

Cədvəlin şərtini ödəyən bəndlər sol tərəfdən **1** , sağ tərəfdən isə **4 və 6** -dır.

✅ **CEVAP:** **A) 1, 4, 6**

* * *

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Təsriflənməyən formalar (məsdər, feli sifət, feli bağlama) heç vaxt feilin şəkilləri sırasına daxil edilmir. Fonetik təhlildə isə _-lar/-lər_ cəm şəkilçisindən sonra gələn _-la/-lə_ qoşmasının **[-darra / -dərri]** kimi tələffüz olunduğunu və burada səs artımının deyil, yalnız samit düşümünün baş verdiyini unutmayın.