# Cədvələ əsasən doğru fikirləri müəyyən edin

**URL:** <https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-dogru-fikirl-ri-mu-yy-n-edin/702430>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 21, 2026, 5:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-dogru-fikirl-ri-mu-yy-n-edin/702430 "2026-11-21T17:17:44Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 21, 2026, 5:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-dogru-fikirl-ri-mu-yy-n-edin/702430/1 "2026-11-21T17:17:44Z")

</div>

1. Cədvələ əsasən doğru fikirləri müəyyən edin.  
| | |  
|1--- | 1— |  
| Dost yarası yaraların ən dərinidir. | 1. Bütün sözlər quruluşca eyni növdədir. 2. İlk iki söz eyni suala cavab verir. |  
| 3. Yenə də bir vuraydı, qəlbimiz gizli-gizli, Sən, ey əsmər bənizli. 4. Bir yanda tarlanlar, dumanlı dağlar, Bir yanda kəkliklər, ayna bulaqlar. | Sifətin quruluşca yalnız bir növündən istifadə olunmuşdur |  
A) 1, 3 B) 2, 4 C) 2, 3 D) 1, 4 E) 1, 2

 ![Cədvələ əsasən doğru fikirləri müəyyən edin.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/d/1de46008dffdb7d6b9bac79b82414ee05762783a.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 21, 2026, 5:18ös UTC](https://sorumatik.co/t/c-dv-l-sas-n-dogru-fikirl-ri-mu-yy-n-edin/702430/2 "2026-11-21T17:18:15Z")

</div>

## Azərbaycan Dili: Morfoloji və Sintaktik Təhlil

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Azərbaycan dilində qeyri-müəyyən yiyəlik halda olan isimlər sintaktik olaraq **“nə?”** sualına cavab verir. İsimlərin atributivləşərək (sifətləşərək) başqa bir ismin təyini olması onların morfoloji cəhətdən **isim** olduğu həqiqətini dəyişmir.

* * *

### 🧠 ÇÖZÜM VƏ SEÇENEK ANALİZİ

Cədvəldə verilmiş bəndləri ayrı-ayrılıqda araşdıraq:

- **1-ci fikir (Yanlışdır):** _“Dost yarası yaraların ən dərinidir”_ cümləsindəki “dost” sadə, “yara” (yar- felindən yaranmış) düzəltmə, “ən” sadə, “dərin” isə sadə sözdür. Bütün sözlər eyni quruluş növünə aid deyil.
- **2-ci fikir (Doğrudur):** Cümlənin ilk iki sözü “Dost yarası” birləşməsidir. Burada “dost” qeyri-müəyyən yiyəlik halda olduğu üçün **“nə?”** sualına cavab verir (“nə yarası?”), “yarası” sözü də adlıq halda olub **“nə?”** sualına cavab verir. Hər iki söz eyni suala cavab verir.
- **3-cü nümunə (Uyğun deyil):** Nümunədə həm “əsmər” (sadə sifət), həm də “bənizli” (düzəltmə sifət) işlənmişdir. Dolayısı ilə sifətin quruluşca iki növü mövcuddur.
- **4-cü nümunə (Doğrudur):** _“Bir yanda tərlanlar, dumanlı dağlar, / Bir yanda kəkliklər, ayna bulaqlar”_ misralarında morfoloji baxımdan yeganə sifət **“dumanlı”** sözüdür və quruluşca **düzəltmədir**. “Ayna bulaqlar” birləşməsindəki “ayna” sözü sifətin sualına cavab versə də, nitq hissəsi kimi sifətləşmiş **isimdir**. Deməli, sifətin quruluşca yalnız bir növündən (düzəltmə) istifadə olunmuşdur.

Bu təhlilə əsasən cədvəldəki doğru fikirlər **2 və 4** -dür.

* * *

✅ **CEVAP:** **B) 2, 4**

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** DİM imtahanlarında ən çox düşən tələlərdən biri isimlərin sifətləşməsidir (_ayna bulaq, daş bina, qızıl saat_). Bu sözlər cümlədə necə? sualına cavab verib təyin olsa da, morfoloji təhlil zamanı sifət deyil, **isim** kimi götürülür.
