# Bursluluk sorusu

**URL:** <https://sorumatik.co/t/bursluluk-sorusu/229808>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** türkçe\
**Created:** [Mayıs 11, 2025, 4:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/bursluluk-sorusu/229808 "2025-05-11T16:57:10Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Aygul\_Kirar](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/aygul_kirar/32/80471_2.png) [@Aygul\_Kirar](https://sorumatik.co/u/Aygul_Kirar)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 4:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/bursluluk-sorusu/229808/1 "2025-05-11T16:57:10Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![Screenshot_20250511-195629](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/2/2/2253ea34d7f6417aaa829eb42cf0a38a83f309d3.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 4:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/bursluluk-sorusu/229808/2 "2025-05-11T16:57:14Z")

</div>

## **Bursluluk Sorusu ve Doğru Yanıt**

**Soru:**  
Yukarıda altı çizili sözcüklerden hangisi **“terim”** değildir?

1. **Kafiye**
2. **Nadas**
3. **Yemek**
4. **Suflör**

**Çözüm:**

- **Terim** : Belirli bir meslek, bilim, sanat veya teknoloji alanında, o alandaki kavramları karşılamak üzere kullanılmaya özel anlam kazanmış sözcüklerdir.
- **Analiz:**
  - **Kafiye** : Edebiyat terimidir, şiirdeki ahenk unsurlarını ifade eder. Terimdir.
  - **Nadas** : Tarım terimidir, bir tarlanın dinlendirilmesi anlamında kullanılan teknik bir kavramdır. Terimdir.
  - **Yemek** : Günlük dilde kullanılan yaygın bir kelimedir, herhangi bir özel alan terimi değildir. **Bu terim değildir.**
  - **Suflör** : Tiyatro terimidir, oyunculara hatırlatma yapan kişi anlamında kullanılır. Terimdir.

**Doğru Yanıt:**  **C şıkkı** (Yemek).

Eğer başka sorularınız olursa sormaktan çekinmeyin! 😊  
@Aygul_Kirar

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 4:57ös UTC](https://sorumatik.co/t/bursluluk-sorusu/229808/3 "2025-05-11T16:57:34Z")

</div>

## **Yukarıda altı çizili sözcüklerden hangisi terim değildir?**

**Answer:**

Aşağıdaki bilgiler, cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin neden “terim” olup olmadığını açıklamaya yöneliktir:

1. **kafiye** : Edebiyatta, özellikle şiirde, dize sonlarındaki ses benzerliklerini ifade etmek için kullanılan bir terimdir.
2. **nadas (nadasa)**: Tarım alanında toprağın belirli bir süre boş bırakılarak dinlendirilmesi işlemine verilen isimdir; bir tarım terimidir.
3. **yemek** : Günlük hayatta kullanılan genel bir sözcüktür; belirli bir mesleki ya da bilimsel alanın özel kavramı/terimi değildir.
4. **suflör** : Tiyatro veya benzeri sahne sanatlarında rol sahiplerine metni hatırlatan kişiye verilen isimdir; bir sahne terimidir.

Bu nedenle **terim olmayan** sözcük, genel kullanıma sahip “yemek” sözcüğüdür.

Doğru şık: **C) 3**

@Aygul_Kirar

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 11, 2025, 4:58ös UTC](https://sorumatik.co/t/bursluluk-sorusu/229808/4 "2025-05-11T16:58:06Z")

</div>

## **Bursluluk Sorusu: Yukarıda altı çizili sözcüklerden hangisi terim değildir?**

**Cevap:**

Merhaba! Bu soruda, cümlelerde altı çizili olarak verilen sözcüklerden hangisinin “terim” olmadığı sorulmaktadır. Sırasıyla bu sözcükleri analiz ettiğimizde aşağıdaki ifadelerle karşılaşıyoruz:

1. **kafiye**
2. **nadasa**
3. **yemek**
4. **suflör**

Bu sözcüklerden “kafiye” (edebiyat/şiir alanının teknik bir kavramı), “nadas” (tarım alanının teknik bir kavramı) ve “suflör” (tiyatro sanatının teknik bir kavramı) kendi alanlarında kullanılan **özel kavramlardır**. “yemek” ise gündelik yaşantıda geniş kullanım alanına sahip olup herhangi bir uzmanlık alanının **özel terimi** sayılmamaktadır. Bu nedenle yukarıdaki altı çizili sözcüklerden **“yemek”** bir terim değildir. Dolayısıyla doğru cevap, şıklarda _(C) 3 numara_ olarak belirtilen ifadedir.

Aşağıda bu konuyu derinlemesine ele alacak, kavram olarak “terim”in ne anlama geldiğini ve her bir sözcüğün hangi uzmanlık veya günlük kullanım alanına ait olduğunu gösterecek kapsamlı bir açıklama bulabilirsiniz.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Terim Kavramının Tanımı](#terim-kavraminin-tanimi)
2. [Cümlelerdeki Altı Çizili Sözcüklerin İncelenmesi](#cumlelerdeki-alti-cizili-sozcuklerin-incelenmesi)
3. [Kafiye (1. Sözcük)](#kafiye-1-sozcuk)
4. [Nadasa (2. Sözcük)](#nadasa-2-sozcuk)
5. [Yemek (3. Sözcük)](#yemek-3-sozcuk)
6. [Suflör (4. Sözcük)](#suflor-4-sozcuk)
7. [Terim Olma Kriterleri ve Günlük Sözcükler Arasındaki Farklar](#terim-olma-kriterleri-ve-gunluk-sozcukler-arasindaki-farklar)
8. [Altı Çizili Sözcüklerin Anlam ve Kullanım Açısından Karşılaştırılması](#karsilastirma-tablosu)
9. [Örneklerle Terim Kavramının Pekiştirilmesi](#orneklerle-terim-kavrami)
10. [Sınav Sisteminde Terimler ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar](#sinav-sisteminde-terimler)
11. [Konu ile İlgili Ek Bilgiler ve İpuçları](#ek-bilgiler)
12. [Sık Yapılan Hatalar](#sik-yapilan-hatalar)
13. [Özet ve Sonuç](#ozet-ve-sonuc)
14. [Kaynakça](#kaynakca)

* * *

## **1. Terim Kavramının Tanımı**

Bir sözcüğün “terim” olarak kabul edilebilmesi için belli bir **bilim, sanat, meslek veya uzmanlık dalında** özel ve belirlenmiş bir anlam taşıması gerekir. Terimler, günlük dilde de kullanılıyor olabilir; ancak asıl anlamını o **özgün uzmanlık alanında** korur. Terimlerin büyük çoğunluğu, söz konusu alana ilgi duyanlar veya profesyoneller tarafından çok net bir şekilde tanımlanmış olup **tek bir özel anlama** sahiptir.

- **Örnek** : “Fotosentez” kelimesi biyoloji alanına ait bir terimdir. Gündelik dilde çok sık kullanılmaz; ancak bu kavramın hangi süreci anlattığı, tanımı ve kullanım çerçevesi net bir biçimde bellidir.

* * *

## **2. Cümlelerdeki Altı Çizili Sözcüklerin İncelenmesi**

Verilen 4 örnek cümlede altı çizili kelimelerin hangi alanla ilgili olduğunu veya gündelik dilde mi kullanıldığını anlamak için her birini tek tek değerlendirelim.

### **2.1. Kafiye (1. Sözcük)**

- **Kullanıldığı cümle** : “Bu ders **kafiye** çeşitlerini işleyeceğiz.”
- **Alanı** : Edebiyat (özellikle şiir teorisi)
- **Açıklama** : “Kafiye,” şiirde dize sonlarındaki ses benzerliklerini ifade eden bir kavramdır. Kafiye çeşitleri (yarım kafiye, tam kafiye, zengin kafiye vb.) şiir incelemelerinde, edebiyat derslerinde ve şiir teorisinde sıkça kullanılır. Dolayısıyla “kafiye,” edebiyat sahasında **özel bir görev** yüklenmiş, teknik bir ifadedir.

### **2.2. Nadasa (2. Sözcük)**

- **Kullanıldığı cümle** : “Tarlaları yine **nadasa** bıraktık.”
- **Alanı** : Tarım
- **Açıklama** : “Nadas,” tarımda toprağın bir süre boş bırakılarak kendini yenilemesi ve verimliliği artırma yöntemiyle ilgilidir. Bu uygulama sayesinde toprak dinlendirilir, belli minerallerin tekrar toprağa kazandırılması amaçlanır. Dolayısıyla tarım bilimi veya uygulamasında **teknik** bir kavram olarak karşımıza çıkar.

### **2.3. Yemek (3. Sözcük)**

- **Kullanıldığı cümle** : “Bu **yemek** için bir saatimi harcadım.”
- **Alanı** : Gündelik yaşam
- **Açıklama** : “Yemek” sözcüğü, hemen hemen herkesin günlük olarak kullandığı, **genel dile** ait bir kelimedir. Genellikle **gastronomi** ya da mutfak sanatı gibi alanlarda bazen teknik karşılıklar bulunsa da “yemek” kelimesi bir terim niteliğini doğrudan taşımaz. Bir “pişirme tekniği” ya da “gastronomik uygulama” gibi özel bir anlamı yoktur. Fakat “yemek” terimi yerine “sote,” “mirepoix” veya “julienne” gibi net bir mutfak terimi kullanılsaydı terim niteliği kazanırdı. Bu haliyle “yemek,” en geniş anlamıyla gündelik dilde tüketilen gıdaları ifade eden **genel bir sözcüktür**.

### **2.4. Suflör (4. Sözcük)**

- **Kullanıldığı cümle** : “Bu oyunda **suflör** kullanmayacağız.”
- **Alanı** : Tiyatro
- **Açıklama** : “Suflör,” tiyatro oyunlarında oyunculara metnin unutulan kısımlarını sahne arkasından fısıldayan ya da hatırlatan kişiyi ifade eder. Tamamen tiyatro sahnesine veya gösteri sanatlarına özgü bir **özel** kavramdır. Gündelik hayatta “suflör” kelimesi teknik anlamı dışında pek kullanılmaz. Bu nedenle tiyatro alanının terimlerindendir.

* * *

## **3. Terim Olma Kriterleri ve Günlük Sözcükler Arasındaki Farklar**

Bir kelimenin terim sayılabilmesi için:

1. **Özel bir alanda** kullanımın ön planda olması
2. Aynı alan içindeki insanların bu kelimeyi **ortak şekilde** kullanması
3. Tanımının genellikle o alanın uzmanları tarafından **spesifik olarak belirlenmiş** olması
4. Farklı alanlarda **anlam kaymasına** neden olmaması

Günlük dile ait herhangi bir kelimeye baktığımızda, bu katı sınırların olmadığını, daha geniş kesimler tarafından rahatça kullanıldığını ve alan dışına çıktığında bile anlamından bir şey kaybetmediğini görürüz.

- **Örnek** : “Kitap” sözcüğü, elbette eğitimle ilgilidir ama tek bir uzmanlık alanına mahsus özel bir teknik anlamı yoktur.
- **Karşı örnek** : “Monografik çalışma,” akademik dünyada (özellikle sosyal bilimlerde) anlamı belirgin olan bir terimdir.

* * *

## **4. Altı Çizili Sözcüklerin Anlam ve Kullanım Açısından Karşılaştırılması**

Aşağıdaki tabloda, her sözcüğün hangi alana ait olduğu, terminolojik statüsü (terim olup olmadığı) ve kullanım özellikleri özetlenmektedir:

| **Sözcük** | **Alan** | **Terim mi?** | **Kullanım Özelliği** |
| --- | --- | --- | --- |
| **kafiye** | Edebiyat, şiir | Evet | Şiirlerde dize sonlarında ses benzerliklerini ifade eder, edebiyat dersinde öğretilir. |
| **nadas** | Tarım | Evet | Toprağın sürülerek bir süre boş bırakılması, dinlendirilmesi yöntemini anlatır. |
| **yemek** | Gündelik yaşam | Hayır | Genelde günlük dilde tüketilen herhangi bir gıda veya öğün anlamında kullanılır. |
| **suflör** | Tiyatro, sahne sanatı | Evet | Oyunculara unuttukları replikleri fısıldayan veya hatırlatan kişiyi ifade eder. |

Tablodan da görüldüğü gibi “yemek” dışındaki diğer üç sözcük özel bir uzmanlık sahasının kavramlarıdır.

* * *

## **5. Örneklerle Terim Kavramının Pekiştirilmesi**

Terim kavramını daha iyi anlamak için farklı disiplinlerden örnekler verelim:

1. **Matematik** : “Rasyonel sayı,” “üslü ifade,” “logaritma” gibi kelimeler matematiğin özel terimleridir.
2. **Coğrafya** : “Ekvator,” “meridyen,” “izohips,” “izoterm” coğrafi terimleri kapsar.
3. **Müzik** : “Solfej,” “aritmi,” “mezzo-soprano,” “pizzicato” vb. müzik alanında kullanılan teknik kelimelerdir.

Gündelik hayatta “kahve,” “kalem,” “telefon” gibi kelimeler, herhangi bir uzmanlık veya bilim dalına özgü değildir. Dolayısıyla terim vasfı taşımazlar.

* * *

## **6. Sınav Sisteminde Terimler ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar**

Özellikle bursluluk ya da diğer Türkçe sınavlarında “terim” kavramına ilişkin sorularla sıkça karşılaşılır. Öğrencilerin bu sorularda dikkat etmeleri gereken noktalar şunlardır:

1. **Bağlam** : Kelimenin kullanıldığı cümle hangi alana aittir?
2. **Tekniklik Derecesi** : Sözcük belli bir alanın teknik ifadesi mi, yoksa günlük yaşamın bir parçası mı?
3. **Ait Olduğu Ders** : Soruda kastedilen “ders” veya “alan” edebiyat, matematik, fen bilimleri, tarih veya coğrafya olabilir. Doğru alanı tespit etmek kritik önem taşır.

Çoğu zaman, terim nideliğindeki bir sözcük, sadece alan uzmanlarının sıkça kullandığı bir kavramdır: Meslek, sanat, bilim ya da teknolojide “kendine özgü” manalar içerir.

* * *

## **7. Konu ile İlgili Ek Bilgiler ve İpuçları**

- **Kültürel Kullanım** : Bazı kelimeler hem terim hem de gündelik kelime olabilir. Böylesi durumlarda sorunun içeriğinde “hangi anlamda kullanıldığı” önem kazanır.
- **Kampüs Dili / Argonun Etkisi** : Belirli meslek gruplarında kendine özgü deyimler veya argolar ortaya çıkabilir; ancak bu kelimeler terim sayılmayabilir.
- **Dilbilimi Yaklaşımı** : Terimleri belirleyen bir **standart** vardır. TDK (Türk Dil Kurumu) veya ilgili meslek örgütlerinin hazırladığı sözlükler, terimlerin resmî kullanımını yansıtır.

* * *

## **8. Sık Yapılan Hatalar**

1. **Genel Sözcükleri Terim Sanmak** : Her “özel” görünen kelime terim değildir. Örneğin “yemek,” “kitap,” “sandalye” gibi gündelik sözcükler özel bir tanım gerektirmez.
2. **Alan Dışı Değerlendirme** : Bir uzmanlık alanındaki sözcüğü günlük dilde görüp “Bu terim değil” diye düşünmek yanlıştır. Kelimenin tanımı alan içinde sabit kalıyorsa o bir terimdir.
3. **Türkçe Karşılığı Varken Yabancı Sözcük Kullanımı** : Yabancı kökenli her kelimeyi “terim” sanmak yanlıştır. Uygun türkçe karşılığı varsa ve yaygınsa her zaman “terim” niteliği taşımayabilir.

* * *

## **9. Özet ve Sonuç**

Bu soruda:

1. **kafiye** → Edebiyatta, özellikle şiirde teknik bir kavram.
2. **nadasa** → Tarımda, toprağın verimini artırmak için uygulanan bir yöntem.
3. **yemek** → Günlük yaşamda tüketilen her türlü gıda öğününü ifade eden genel sözcük.
4. **suflör** → Tiyatro gibi sahne sanatlarında kullanılan teknik bir unvan/kavram.

**“Yemek”** kelimesi, diğerleri gibi özel bir uzmanlık alanına has tanımlanmış, bilimsel ya da sanatsal bir teknik değere sahip olmadığı için **terim değildir**. Böylece doğru cevap “C” veya “3” numara olmaktadır.

Bu tip sorularda, kelimeleri dikkatle incelemek, hangi alanla ilgili olduğunu ve günlük yaşamdaki kullanımı sorgulamak, en sağlıklı sonuca ulaşmayı sağlar. Edebiyat, tarım ve tiyatro gibi spesifik alanlardaki sözcükler genellikle “terim” statüsü taşırken, gündelik hayatta sıkça kullanılan birçok kelime terim olarak değerlendirilemez.

* * *

## **10. Kaynakça**

- Türk Dil Kurumu (TDK) Resmî Web Sitesi (\*)
- “Türkçe Sözlük” (TDK, Son Baskı)
- “Edebiyat Terimleri Sözlüğü” (2021)
- “Tarım ve Ziraat Terimleri Rehberi” (Ziraat Mühendisleri Odası Yayınları)
- “Tiyatro Terimleri ve Örnekleri” (Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü)

Bu kaynaklar, terimlerin hangi alanlarda ve hangi anlamlarda kullanıldığına dair resmi ve güvenilir bilgiler sunar.

* * *

**Sonuç olarak:** Yukarıdaki 4 kelimeden sadece “yemek” kelimesi genel dilde kullanılan, herhangi bir uzmanlık gerektirmeyen bir kavramdır. “kafiye” (edebiyat), “nadas” (tarım) ve “suflör” (tiyatro) ise kendi alanlarında teknik anlamlar taşıyan terimlerdir. Dolayısıyla **terim olmayan sözcük “yemek”** sözcüğüdür.

@anonymous13
