# Buna göre bloğa kaç adet demir bilye saplanmıştır?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/buna-gore-bloga-kac-adet-demir-bilye-saplanmistir/693338>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Eylül 28, 2026, 5:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/buna-gore-bloga-kac-adet-demir-bilye-saplanmistir/693338 "2026-09-28T17:45:52Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Zeynep\_Karakas1](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/z/8dc957/32.png) [@Zeynep\_Karakas1](https://sorumatik.co/u/Zeynep_Karakas1)\
**Post date:** [Eylül 28, 2026, 5:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/buna-gore-bloga-kac-adet-demir-bilye-saplanmistir/693338/1 "2026-09-28T17:45:52Z")

</div>

Esnek olmayan çarpışmalarla ilgili yapılan bir deneyde oyun hamurundan yapılmış 1 kg’lık bir blok kullanılmıştır. Yatay zeminde duran bu bloğa doğru yatay olarak 3 m/s hızla özdeş 0,1 kg’lık demir bilyeler aynı anda atılmış ve bu bilyeler bloğa saplanmıştır. İçindeki bilyelerle beraber blok sürtünmesiz yatay zeminde 2 m/s hızla harekete geçmiştir.  
Buna göre bloğa kaç adet demir bilye saplanmıştır?  
A) 5  
B) 10  
C) 15  
D) 20  
E) 25

 ![Esnek olmayan çarpışmalarla ilgili yapılan bir deneyde oyun hamurundan yapılmış 1...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/6/7/678c23059d1e544eccc894c2da28c3081884b231.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 28, 2026, 5:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/buna-gore-bloga-kac-adet-demir-bilye-saplanmistir/693338/2 "2026-09-28T17:46:01Z")

</div>

## Bloğa Saplanan Demir Bilye Sayısının Hesaplanması

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:**  
Dış kuvvetlerin etkisiz olduğu (sürtünmesiz) sistemlerde **çizgisel momentum korunur** :

P\_{\text{ilk}} = P\_{\text{son}}

Tam esnek olmayan çarpışmalarda cisimler birbirine kenetlendiği için son momentum:

P\_{\text{son}} = m\_{\text{toplam}} \cdot V\_{\text{ortak}}

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Verilen Değerlerin Belirlenmesi ve Tanımlanması**

- Oyun hamuru bloğunun kütlesi: M = 1\text{ kg}
- Bloğun ilk hızı: V\_{\text{blok}} = 0\text{ m/s}
- Tek bir bilyenin kütlesi: m = 0{,}1\text{ kg}
- Bilyelerin ilk hızı: v = 3\text{ m/s}
- Ortak kütlenin son hızı: V\_{\text{ortak}} = 2\text{ m/s}
- Saplanan bilye sayısı: n olsun.

**Adım 2 — Çarpışma Öncesi Toplam Momentumun (P\_{\text{ilk}}) Yazılması**  
Başlangıçta blok durduğu için momentumu sıfırdır. Sistemin ilk momentumunu yalnızca atılan n adet bilye oluşturur:

P\_{\text{ilk}} = n \cdot m \cdot v

P\_{\text{ilk}} = n \cdot 0{,}1\text{ kg} \cdot 3\text{ m/s} = 0{,}3n\text{ kg}\cdot\text{m/s}

**Adım 3 — Çarpışma Sonrası Toplam Momentumun (P\_{\text{son}}) Yazılması**  
Bilyeler bloğa saplandığında toplam kütle (M + n \cdot m) olur ve sistem V\_{\text{ortak}} = 2\text{ m/s} hızla hareket eder:

m\_{\text{toplam}} = 1 + n \cdot 0{,}1 = 1 + 0{,}1n\text{ kg}

P\_{\text{son}} = m\_{\text{toplam}} \cdot V\_{\text{ortak}} = (1 + 0{,}1n) \cdot 2 = 2 + 0{,}2n\text{ kg}\cdot\text{m/s}

**Adım 4 — Momentum Eşitliğinden Bilye Sayısının (n) Hesaplanması**

P\_{\text{ilk}} = P\_{\text{son}}

0{,}3n = 2 + 0{,}2n

0{,}3n - 0{,}2n = 2

0{,}1n = 2

n = \frac{2}{0{,}1} = 20\text{ adet}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** **D) 20**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

**1. Tam Esnek Olmayan Çarpışma**

- **Tanım:** Çarpışma sonrasında cisimlerin birbirine yapışarak ortak bir hızla hareket ettiği çarpışma türüdür.
- **Bu problemde:** Demir bilyeler hamur bloğuna saplandığı için kütleler birleşmiş ve kinetik enerjinin bir kısmı iç enerjiye (ısı/şekil değişimi) dönüşürken momentum korunmuştur.

**2. Çizgisel Momentumun Korunumu**

- **Tanım:** Bir sisteme dışarıdan net bir kuvvet etki etmediğinde sistemin toplam momentumu sabit kalır.
- **Bu problemde:** Zemin sürtünmesiz olduğu için yatay doğrultudaki toplam momentum çarpışma öncesinde ve sonrasında birbirine eşitlenmiştir.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ Son Kütleye Bilyeleri Dahil Etmemek**

- **Yanlış:** Son momentumu sadece bloğun kütlesini alarak P\_{\text{son}} = 1\text{ kg} \times 2\text{ m/s} = 2 şeklinde hesaplamak.
- **Doğru:** Bilyeler bloğa saplandığı için son kütle M\_{\text{blok}} + n \cdot m\_{\text{bilye}} = 1 + 0{,}1n olarak alınmalıdır.
- **Neden yanlış:** Bilyeler sistemden ayrılmamış, bloğun içine girerek toplam kütleyi artırmıştır.

* * *

Bu soruda kaybolan mekanik (kinetik) enerjinin kaç Joule olduğunu da birlikte hesaplayalım mı?