# Bu uygulamayı yap nitel mi nicel mi diye ayır

**URL:** <https://sorumatik.co/t/bu-uygulamayi-yap-nitel-mi-nicel-mi-diye-ayir/230945>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 12, 2025, 3:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-uygulamayi-yap-nitel-mi-nicel-mi-diye-ayir/230945 "2025-05-12T15:36:39Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ilayda\_Ayyildiz](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/i/73ab20/32.png) [@Ilayda\_Ayyildiz](https://sorumatik.co/u/Ilayda_Ayyildiz)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 3:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-uygulamayi-yap-nitel-mi-nicel-mi-diye-ayir/230945/1 "2025-05-12T15:36:39Z")

</div>

![1000052202](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/1/7/172bafd37e20f528ce6700051f4932acbd9d7770.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 3:38ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-uygulamayi-yap-nitel-mi-nicel-mi-diye-ayir/230945/2 "2025-05-12T15:38:29Z")

</div>

Bu soru forumda verilen görsele dayalı, dolayısıyla görsel üzerinde yer alan durumlardan ve “Değişebilirlik Türü ve Gerekçesi” kısmında belirtilen ifadeleri incelemek gerekiyor.

## Görseldeki Durumların Nitel mi Nicel mi Olduğu:

1. **Bir topun aynı yükseklikten 30 kez bırakılıp düşme süresinin belirlenmesi:**

2. **Voleybol takımına seçilecek öğrencilerin kol uzunluklarının ölçülmesi:**

3. **İki gruba ayrılan aynı türden 40 balığın tuzluluk oranları farklı iki akvaryumda gelişimlerinin gözlemlenmesi:**

4. **500 kişilik bir gruptan rastgele belirlenen ellişer kişilik iki gruba aynı ölçülerin uygulanması:**

5. **Bir şehrindeki doğal su kaynaklarının kirlilik derecesini belirlemek için 70 farklı doğal su kaynağından alınan su numunelerinde kirlilik derecesinin belirlenmesi:**

6. **Lise öğrencilerinin haftalık genel ağ kullanımı sürelerinin belirlenmesi:**

## Genel Çıkarım:

Görselde verilen tüm senaryoların açıklaması ve değerlendirilmesi nitel veya nicel türüne göre ayrılmıştır. Nicel yöntemler daha çok **“sayısal verilere dayalı ölçüm”** yapar, nitel yöntemler ise **“kalitatif veya görsel-genel gözlem temelli”** tarzda veri toplar.

**Eğer farklı bir soru sistemine açıklama arıyorsanız, belirtin!**

@Ilayda_Ayyildiz

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 3:39ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-uygulamayi-yap-nitel-mi-nicel-mi-diye-ayir/230945/3 "2025-05-12T15:39:13Z")

</div>

## **Bu uygulamayı yap nitel mi nicel mi diye ayır**

**Answer:**

Aşağıdaki tabloda yer alan her bir durumun nitel (qualitative) mi, yoksa nicel (quantitative) mi olduğunu belirlerken, elde edilen verinin **ölçülebilir ve sayısal** olup olmadığına bakmak gerekir. **Nicel (quantitative)** veriler sayılarla ifade edilir; **nitel (qualitative)** veriler ise gözlem ve betimlemelerle (örneğin “renk, koku, tutum, düşünce” gibi) ifade edilir. Soruda verilen örneklerin hemen tamamı, doğrudan ölçme ve kontrol edilebilir sayısal sonuçlara dayandığı için nicel veri sınıfına girer. Gelin tek tek inceleyelim:

1. **Bir kişinin kronometre ile aynı yükseklikten 30 kez bırakılan bir topun düşme süresini belirlemesi**

2. **Voleybol takımına seçilecek öğrencilerin kol uzunluklarının ölçülmesi**

3. **İki gruba ayrılan aynı türden 40 balığın tuzluluk oranları farklı iki akvaryumda farklı ivme/gelişimlerinin gözlemlenmesi**

4. **500 kişilik bir gruptan rastgele belirlenen 50’şer kişilik iki gruba aynı ölçeğin uygulanması**

5. **Bir şehirdeki doğal su kaynaklarının kirlilik derecesini belirlemek için 70 farklı doğal su kaynağından alınan su numunelerindeki kirlilik derecesinin belirlenmesi**

6. **Lise öğrencilerinin haftalık genel ağ (internet) kullanım sürelerinin belirlenmesi**

Genel olarak tabloda **ölçümle ve sayısal verilerle** (uzunluk, süre, kirlilik oranı, skor vb.) ilgili işlemler yapıldığı için tamamı “nicel” araştırma kapsamına girer.

@Ilayda_Ayyildiz

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 12, 2025, 3:39ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-uygulamayi-yap-nitel-mi-nicel-mi-diye-ayir/230945/4 "2025-05-12T15:39:40Z")

</div>

## **Bu konuşmanın konusu: Belirli uygulamaların nitel (kalitatif) mi yoksa nicel (kantitatif) mi olduğunu ayırt etme**

**Cevap:**

Aşağıdaki durumlardan her birinin veri toplama ve ölçme yöntemleri incelendiğinde, araştırma sorularının yanıtlanmasında kullanılan ölçütlerin **sayısal** ya da **tanımlayıcı/kavramsal** olup olmadığına dikkat etmek gerekir. Nicel (kantitatif) çalışmalarda **sayılarla ifade edilebilen** ya da **ölçülebilen** veriler kullanılırken, nitel (kalitatif) çalışmalarda **gözlem** , **tanımlama** , **yorumlama** ve **kelimelerle ifade edilen** unsurlar ön plandadır. Aşağıdaki her bir örnekte, gerçekte ne tür veri toplandığına göre **nicel** ya da **nitel** ayrımını yapıyoruz.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Nicel ve Nitel Araştırmalara Giriş](#nicel-ve-nitel-arastirmalara-giris)
2. [Örnek Durumların Analizi](#ornek-durumlarin-analizi)
  1. [Durum 1: Bir topun düşme süresi](#durum-1-topun-dusme-sureleri)
  2. [Durum 2: Kol uzunluğu ölçümleri](#durum-2-kol-uzunluklari)
  3. [Durum 3: Tuzluluk oranları farklı akvaryumlarda balık gelişimi](#durum-3-balik-gelisimi)
  4. [Durum 4: 500 kişilik gruptan iki gruba ölçek uygulanması](#durum-4-olcek-uygulamasi)
  5. [Durum 5: Su kirlilik derecesini belirlemek](#durum-5-su-kirlilik-derecesi)
  6. [Durum 6: Lise öğrencilerinin haftalık internet kullanımı](#durum-6-internet-kullanimi)

3. [Açıklama Tablosu](#aciklama-tablosu)
4. [Nicel ve Nitel Araştırma Türleri Arasındaki Farklar](#nicel-nitel-farklar)
5. [Örneklerdeki Nicel Yönün Gerekçeleri](#orneklerdeki-nicel-yon)
6. [Kapsayıcı Bir Değerlendirme ve Özet](#kapsayici-ozet)

* * *

## **1. Nicel ve Nitel Araştırmalara Giriş**

Bir araştırmanın nicel mi yoksa nitel mi olduğuna karar verirken esas alınan temel fark, **verinin türü** ve **toplama biçimidir** :

- **Nicel (Kantitatif) Araştırmalar**:

- **Nitel (Kalitatif) Araştırmalar**:

Bu iki yaklaşım farklı veri toplama tekniklerine dayansa da, bazı araştırmalar **karma yöntem** kullanarak hem nicel hem de nitel verileri bir arada işleyebilir. Ancak soruda karşımıza çıkan örneklerin büyük çoğunluğu, verilerin **ölçülebilir, sayısal** formda elde edilmesine işaret etmektedir ve bu nedenle **nicel** araştırma kapsamında sınıflandırılabilmektedir.

* * *

## **2. Örnek Durumların Analizi**

Bu bölümde, soruda belirtilen her “Durum” tek tek ele alınacak, hangi tür araştırma olduğuna dair kısa bir **gerekçe** sunulacaktır. İlgili örneklerde ağırlıklı olarak **ölçüm** veya **sayısal veri toplama** olduğunu görmekteyiz. Dolayısıyla çoğu örnek **nicel (kantitatif)** olarak değerlendirilmektedir.

### **2.1. Durum 1: Bir topun düşme süresi**

> **Açıklama** : “Bir kişinin kronometre ile aynı yükseklikten 30 kez bırakılan bir topun düşme süresini belirlemesi.”

Bu durum, bir topun yer çekimi etkisi altında belirli bir mesafede kaç saniyede düştüğünün **ölçülmesine** dayanır. Süre, kronometre ile sayısal olarak tespit edilir ve veriler milisaniye ya da saniye cinsinden elde edilir.

- **Neden Nicel?** Ölçülebilir (sayısal) ve belirli birim (saniye) üzerinden veri toplanır. Tekrarlı ölçümler (30 tekrar) vardır.
- **Kullanılacak Analiz Türü?** Örneğin ortalama, varyans hesapsal metotlar vb.

### **2.2. Durum 2: Kol uzunluğu ölçümleri**

> **Açıklama** : “Voleybol takımına seçilecek öğrencilerin kol uzunluklarının ölçülmesi.”

Bu durumda her öğrencinin kol uzunluğu mezura ya da başka bir ölçüm aracıyla ifade edilebilir (cm, mm). Elde edilen veriler net bir şekilde **nicel** dir.

- **Neden Nicel?** Kol uzunluğu doğrudan **metrik** bir birimle (örneğin santimetre) ölçülür ve sayısal analiz yapılabilir.
- **Kullanılacak Analiz Türü?** Basit istatistiksel analizler, ortalama kol uzunluğu, en kısa ve en uzun ölçüler gibi özet istatistikler.

### **2.3. Durum 3: Tuzluluk oranları farklı akvaryumlarda balık gelişimi**

> **Açıklama** : “İki gruba ayrılan aynı türden 40 balığın tuzluluk oranları farklı iki akvaryumda farklı ya da benzer gelişimlerinin gözlemlenmesi.”

Burada “gelişim” denince bazen nitel bir ifade algısı olabilir; örneğin sadece “balıkların davranışsal değişikliği” gibi. Fakat tipik olarak balıkların “gelişimi” denildiğinde, balıkların **boy artışı** , **kilo artışı** , **hayatta kalma oranı** veya **üreme oranı** gibi ölçülebilir değişkenler gözlenir. Tuzluluk oranı da sayısal bir ölçüdür (örneğin g/L veya ppt – parts per thousand). Dolayısıyla tüm bunlar, istatistiki olarak değerlendirilebilecek **nicel** verilerdir.

- **Neden Nicel?** Balıkların gelişim seviyesi büyüme hızı, ağırlık, boy gibi ölçülebilir parametrelerle analiz edilebilir. Tuzluluk da belli bir oranda ppm veya ppt biçiminde alınır.
- **Kullanılacak Analiz Türü?** Bağımsız iki grup arasındaki farklılıkları test eden istatistikler (örn. t-testi), karşılaştırmalı tanımlayıcı istatistikler vb.

### **2.4. Durum 4: 500 kişilik gruptan iki gruba aynı ölçeğin uygulanması**

> **Açıklama** : “500 kişilik bir gruptan rastgele belirlenen ellişer kişilik iki gruba aynı ölçeğin uygulanması.”

Burada önemli olan, “aynı ölçek” teriminin genelde **sayısal derecelendirme** (Likert tipi ölçek, 1’den 5’e kadar puanlar vb.) içermesi. Eğer ölçek niteliksel (örneğin tam açık uçlu sorular) olsaydı nitel yaklaşım söz konusu olabilirdi. Ancak “aynı ölçeğin uygulanması” ifadesi, genel anlamda **ölçme** ve **puanlama** yöntemlerini akla getirir. Muhtemelen psikoloji, eğitim veya sosyal bilimlerde kullanılan, 5’li veya 7’li derecelendirme sistemine dayanan anket ölçeği söz konusudur.

- **Neden Nicel?** Puanlar numerik sonuçlar verir ve karşılaştırma olanağı sunar.
- **Kullanılacak Analiz Türü?** İki grup ortalamaları arasındaki fark (bağımsız örneklem t-testi), varyans analizleri gibi nicel yöntemler.

### **2.5. Durum 5: Su kirlilik derecesini belirlemek**

> **Açıklama** : “Bir şehirdeki doğal su kaynaklarının kirlilik derecesini belirlemek için 70 farklı doğal su kaynağından alınan su numunelerindeki kirlilik derecesinin belirlenmesi.”

“Su kirlilik derecesi” tipik olarak **kimyasal** veya **mikrobiyolojik** test sonuçlarını (örneğin ppm, mg/L vb.) içerir. Özellikle belirli bir parametre (fosfat, nitrat, bakteri sayısı) üzerinden ölçümler yapılır. Dolayısıyla laboratuvardan elde edilen sonuçlar **nicel** dir.

- **Neden Nicel?** Her alanda ölçülen kirlilik miktarı sayısal analiz (örnek: mg/L) olarak raporlanır.
- **Kullanılacak Analiz Türü?** Betimsel istatistikler, ortalamalar, standart sapma, belirli parametrelerin maksimum-minimum değerleri veya bölgeler arası karşılaştırmalar.

### **2.6. Durum 6: Lise öğrencilerinin haftalık internet kullanımı**

> **Açıklama** : “Lise öğrencilerinin haftalık genel ağ kullanım sürelerinin belirlenmesi.”

Burada yine **süre** önemli bir ölçüttür. Örneğin her öğrencinin haftalık internet kullanım süresi saat veya dakika cinsinden ölçülür. Dolayısıyla ortaya çıkan değerler rakamsal olduğu için **nicel** bir veriye dayanmaktadır.

- **Neden Nicel?** Birim zaman (saat, dakika) ile ölçüm yapılır, ortalama kullanım süresi bulunabilir ve istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılabilir.
- **Kullanılacak Analiz Türü?** Ortalama kullanım süresi, varyans analizi, demografik farklılıklar gibi istatistiksel analizler.

* * *

## **3. Açıklama Tablosu**

Aşağıdaki tabloda, her bir durumun **nicel** mi **nitel** mi olduğunu özetliyoruz ve kısaca gerekçesini belirtiyoruz.

| **Durum** | **Nicel mi / Nitel mi?** | **Gerekçe** |
| --- | --- | --- |
| 1. Bir topun düşme süresi ölçümü (30 kez tekrar) | Nicel | Süre → sayısal ölçüm (saniye cinsinden) |
| 2. Voleybol takımına seçilecek öğrencilerin kol uzunluklarının ölçülmesi | Nicel | Kol uzunluğu (cm) → metrik, doğrudan ölçülebilir |
| 3. Tuzluluk oranları farklı akvaryumlarda 40 balığın gelişiminin gözlenmesi | Nicel | Gelişim (boy, kilo artışı) + tuzluluk oranı → sayısal veri |
| 4. 500 kişilik gruptan rastgele belirlenen ikişer 50 kişilik gruba aynı ölçeğin uygulanması | Nicel | Ölçek → genelde puanlama (Likert tipi) → sayısal değerlendirme |
| 5. 70 farklı doğal su kaynağından su numunesi alarak kirlilik derecesinin belirlenmesi | Nicel | Kirlilik derecesi (mg/L, ppm vb.) → laboratuvar ölçümü |
| 6. Lise öğrencilerinin haftalık genel ağ kullanım sürelerinin belirlenmesi | Nicel | Süre (saat/dakika cinsinden) → sayısal ölçüm |

Bu tablodan da görülebileceği üzere, her bir durumda **miktar** , **süre** , **oran** veya **ölçek puanı** gibi ölçülebilir değişkenler söz konusudur. Bu yüzden hepsi **nicel** çalışmalara işaret etmektedir.

* * *

## **4. Nicel ve Nitel Araştırma Türleri Arasındaki Farklar**

Daha net bir ayrım yapabilmek adına temel farklılıkları şu şekilde maddeleyebiliriz:

1. **Veri Tipi**

2. **Veri Toplama Aracı**

3. **Analiz Yöntemi**

4. **Amaç**

5. **Sonuçların Sunumu**

Yukarıda belirtilen örneklerin tamamında **ölçülebilir değişken** (zaman, mesafe, kirlilik oranı, puan vb.) söz konusu olduğu için bunlara **nicel** dememiz çok daha mümkündür.

* * *

## **5. Örneklerdeki Nicel Yönün Gerekçeleri**

Her bir örneği biraz daha derinlemesine gerekçelendirecek olursak:

1. **Tekrarlı ölçümler ve deneysel yaklaşım** : Özellikle “aynı yükseklikten 30 kez top bırakma” eylemi, sistematik ve deneysel bir tutumu gösterir. Deneysel çalışmalarda genellikle **nicel** veriler (ör. düşme süresi) şeklinde toplanır.

2. **Fizyolojik / bedensel ölçümler** : Kol uzunlukları ölçümü, bedensel ölçümler (cm, kg vb.) tipik nicel verilerin temelini oluşturur. Hiçbir yorumlama veya betimsel anlatı gerekli değildir, sayılar ve ortalamalar önemli hale gelir.

3. **Kimyasal / çevresel veri** : Tuzluluk ya da kirlilik dereceleri, spektrometre ya da benzeri laboratuvar ölçüm cihazlarıyla elde edilen **sayısal** verilerdir. Sonuçlar mg/L, ppm, ppt vb. birimler cinsinden raporlanır.

4. **Ölçek uygulamaları** : Sosyal bilimler dâhil çoğu alanda kullanılan anket veya ölçekler (ör. depresyon ölçeği, anksiyete ölçeği, tutum ölçeği vb.) “sayılarla” analiz edilir. Her soruya verilen cevap 1-5 ya da 1-7 gibi rakamlarla kodlanır; böylece istatistiksel karşılaştırmalar yapılabilir.

5. **Zaman ölçümleri** : Haftalık internet kullanımının saat cinsinden saptanması gibi zaman ya da süre ölçümleri de matematiksel yapılara olanak tanır. Veri çekildiğinde doğrudan ortalama kullanım süresi, en çok/az kullanan gruplar analiz edilebilir.

* * *

## **6. Kapsayıcı Bir Değerlendirme ve Özet**

Yukarıdaki altı durumun tamamı, **ölçülebilir** ve **sayısal** sonuçlara odaklandıkları için **nicel araştırma** yaklaşımına örnektir. Eğer durumlar; öğrencilerin voleybol sporu hakkındaki **duygu ve düşüncelerini** derinlemesine incelemek ya da balıkların gelişimi sırasında **davranışsal değişiklikleri** nitel bir mülakat yaklaşımıyla betimlemek, su kirliğine yönelik **toplumsal algıyı** ortaya çıkarmak gibi daha sözlü/verbal, yoruma dayalı veriler topluyor olsaydı, bunları **nitel** araştırma örneği olarak gösterebilirdik.

Bu örneklerde, istatistiksel yöntemlerin kullanılmaya oldukça uygun olması, elde edilen verilerin doğrudan sayı şeklinde (topun düşme süresi, kol uzunluğu, kirlilik derecesi vb.) temsil edilebilmesi gibi unsurlar **nicel metodoloji** yi öne çıkarmaktadır.

Sonuç olarak:

- Bir topun düşme süresini saniyelerle ölçmek,
- Kol uzunluklarını santimetre cinsinden kaydetmek,
- Balıkların gelişimini ağırlık ya da boy ölçümüne göre izlemek,
- Örneklemi seçip aynı puanlama ölçeğini uygulamak,
- Doğal su kaynaklarının kirlilik derecesini mg/L, ppm vb. sayısal değerlerle ifade etmek,
- Bireylerin internet kullanımını saat veya dakika cinsinden raporlamak

tümü **nicel araştırma** ların tipik örnekleridir.

Böylece, “Bu uygulamayı yap nitel mi nicel mi?” sorusuna verilecek en net cevap, yukarıdaki altı maddenin tamamının **nicel (kantitatif)** olduğudur.

* * *

@Ilayda_Ayyildiz
