# Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin kaçında ses olayı vardır? **URL:** \ **Category:** Question Answer\ **Created:** [Kasım 10, 2026, 2:00ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-parcadaki-alti-cizili-sozcuklerin-kacinda-ses-olayi-vardir/700622 "2026-11-10T14:00:43Z")\ **Posts on this page:** 2\ **Page:** 1
**Author:** ![miracdmr](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/e19adc/32.png) [@miracdmr](https://sorumatik.co/u/miracdmr)\ **Post date:** [Kasım 10, 2026, 2:00ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-parcadaki-alti-cizili-sozcuklerin-kacinda-ses-olayi-vardir/700622/1 "2026-11-10T14:00:43Z")
1. Bakır teller saniyede bir milyon dalga taşıyabildiği hâlde optik sistemler saniyede 500 trilyon elektromanyetik dalgayı iletir. Konuşurken her saniyede 4000 dalga üretilir. Yani bakır tel aynı anda 250 konuşmayı iletir. Işık dalgası ise teorik olarak yaklaşık 100 milyar sesi iletebilecek durumdadır. Optik liflerin ayrıca dikkat çeken bir özelliği de gürültüye ve karşılıklı etkiye daha az hassas olmasıdır. Bir sinyal, optik lifte hemen hemen hiç değişikliğe uğramadan 30 km iletilebildiği hâlde, bakır telde 1,5-2 km civarındaki mesafeye değişmeden iletilebilir. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerin kaçında ses olayı vardır? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 7 2. Bir sözcükte birden çok ses olayı gerçekleşebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır? A) Cengiz Aytmatov’un tüm eserlerinde kendini hissettiren doğa ve hayvan sevgisi, Elveda Gülsarı romanında da yoğun bir biçimde işlenir. B) Cengiz Aytmatov’un Elveda Gülsarı romanı, gerek sağlam kurgusu gerek barındırdığı değerler sistemi ve zengin izleksel içeriğiyle Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. C) Yerelden evrensele açılan bir nitelikle herkes ve her canlı için daha yaşanabilir bir dünyayı arzulayan Cengiz Aytmatov, eserlerinde bu arzusunun prototipini sunar. D) Türk dünyasının güçlü kalemlerinden Cengiz Aytmatov, zengin bir içeriğe ve sağlam bir kurguya sahip eserleriyle Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. E) Cengiz Aytmatov’un eserlerinde sevginin, iyiliğin, barışın hâkim olduğu bir dünya tasarımı varlık kazanır. 3. Aşağıdaki sözcüklerden hangisine ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde diğerlerinden farklı bir ses olayı gerçekleşir? A) Yamaç B) Kanat C) Şehir D) Dip E) Kazak 4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içindeki ses olayı yoktur? A) Erek metnin, diller arası bir çeviri ürünü sayılabilmesi için daha önceden belirli bir dilde oluşturulması ve oluştuğu kültürde belirli bir konumdaki metinden hareket etmesi gerekmektedir. (Ünsüz kaynaştırması) B) Toury, çeviri eylemini erek odaklı ağırlıkta ele alıp incelediğinden çeviri metne belirli bir dilde oluşma, belirli bir kültürde konumlanma ve varış kültüründe bir boşluğu doldurma görevini yükler. (Ünsüz değişmesi) C) Kaynak ve erek metnin kendine has birer norm dizgesi olduğunu ve bu normların dil içi ve dil dışı bağlamlarda belirlendiklerini söylüyoruz. (Ünlü daralması) D) Aynı enlem üzerinde bulunan kara ve denizler güneşten aynı oranda enerji almalarına rağmen aynı oranda ve hızda ısınmazlar. (Ünsüz sertleşmesi) E) Çeviri bağlamında düşünüldüğünde Toury’e göre çeviri sürecini normlar düzenleyip yönetmektedir ve çeviri, en az iki dil ve iki kültürel gelenek içeren bir çeşit aktivitedir. (Ünlü türemesi) 5. Cümleler I. Yaşadığımız her an kendi hakkını ister. II. Unutulmak istemez isen ya okunacak şeyler yaz ya da yazılmaya değer şeyler yap. III. Bilgelik, herhangi bir zenginlikten daha önemlidir. IV. Kaybedeceğinizi düşünüyorsanız aslında kaybetmişsinizdir. V. Yükselmek için yüksek düşünmelisiniz. Ses Olayları • Ünsüz sertleşmesi • Ünlü düşmesi • Ünsüz türemesi • Ünsüz düşmesi Yukarıda numaralanmış cümlelerle ses olayları eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır? A) I B) II C) III D) IV E) V ![Bakır teller saniyede bir milyon dalga taşıyabildiği hâlde optik sistemler saniyede 500...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/2/9/29e3042ea7e5bd158ed25df40f608adf4e100ecb.jpeg) ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Kasım 10, 2026, 2:01ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-parcadaki-alti-cizili-sozcuklerin-kacinda-ses-olayi-vardir/700622/2 "2026-11-10T14:01:20Z")
## Türkçe Ses Bilgisi Soru Çözümleri 💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Türkçedeki ses olayları; sözcük kök veya gövdelerine ek getirildiğinde ya da iki sözcük birleştiğinde ortaya çıkan **ünsüz benzeşmesi (sertleşme)**, **ünsüz yumuşaması (değişimi)**, **ünlü düşmesi** , **ünsüz türemesi** ve **ünsüz düşmesi** kurallarına dayanır. * * * ### 🧠 ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ #### **7. Soru:** Parçadaki altı çizili sözcükleri tek tek inceleyelim: 1. **taşıyabildiği:** taşı-y-abil-dik-i \to “y” kaynaştırma ünsüzü ve k \to \breve{g} ünsüz yumuşaması vardır. **(Ses olayı var)** 2. **iletir:** ilet-ir \to Herhangi bir ses olayı yoktur. **(Ses olayı yok)** 3. **özelliği:** özellik-i \to k \to \breve{g} ünsüz yumuşaması vardır. **(Ses olayı var)** 4. **etkiye:** et-(g)i-y-e \to Fiilden isim yapım eki sertleşmiş (g \to k) ve “y” kaynaştırma ünsüzü almıştır. **(Ses olayı var)** 5. **lifte:** lif-de \to lif-te \to d \to t ünsüz sertleşmesi (benzeşmesi) vardır. **(Ses olayı var)** 6. **telde:** tel-de \to Herhangi bir ses olayı yoktur. **(Ses olayı yok)** 7. **değişmeden:** değiş-meden \to Herhangi bir ses olayı yoktur. **(Ses olayı yok)** Altı çizili 7 sözcüğün 4 tanesinde ses olayı gerçekleşmiştir. - ✅ **Cevap: B) 4** * * * #### **8. Soru:** - **A) “hissettiren”** sözcüğünde: 1. his + etmek \to hissetmek (Aynı ünsüzün yan yana gelmesiyle **ünsüz türemesi** gerçekleşmiştir). 2. hisset- + -dir \to hissettir- (Ek başındaki yumuşak ünsüzün sertleşmesiyle **ünsüz sertleşmesi / benzeşmesi** gerçekleşmiştir). Tek bir sözcükte birden fazla ses olayı meydana gelmiştir. - **B, C, D, E)** Bu cümlelerdeki sözcüklerde en fazla tek bir ses olayı (yumuşama veya kaynaştırma) yer almaktadır. - ✅ **Cevap: A** * * * #### **9. Soru:** Sözcüklere ünlü ile başlayan bir ek (örneğin belirtme hâli eki -ı / -i) getirelim: - **A)** Yamaç + -ı \to Yamacı (Ünsüz yumuşaması: ç \to c) - **B)** Kanat + -ı \to Kanadı (Ünsüz yumuşaması: t \to d) - **C)** Şehir + -i \to Şehri ( **Ünlü düşmesi** : İkinci hecedeki “i” ünlüsü düşer) - **D)** Dip + -i \to Dibi (Ünsüz yumuşaması: p \to b) - **E)** Kazak + -ı \to Kazağı (Ünsüz yumuşaması: k \to \breve{g}) A, B, D ve E seçeneklerinde ünsüz yumuşaması meydana gelirken C seçeneğinde ünlü düşmesi gerçekleşir. - ✅ **Cevap: C) Şehir** * * * #### **10. Soru:** - **A)** _sayılabilme-s-i_, _etme-s-i_ sözcüklerinde “s” ve “n” **ünsüz kaynaştırması** vardır. - **B)** _boşluk-u \to boşluğu_ ve _inceledik-i \to incelediği_ sözcüklerinde **ünsüz değişmesi (yumuşaması)** vardır. - **C)** _söyle- + -yor \to söylüyor_ sözcüğünde “e” geniş ünlüsü daralarak “ü” olmuştur ( **ünlü daralması** vardır). - **D)** _güneş-den \to güneşten_ sözcüğünde d \to t **ünsüz sertleşmesi** vardır. - **E)** Cümlede _azıcık, daracık, biricik_ gibi kök ile ek arasında türeyen bir ünlü ( **ünlü türemesi** ) bulunmamaktadır. - ✅ **Cevap: E** * * * #### **11. Soru:** Numaralanmış cümlelerdeki ses olaylarını eşleştirelim: - **I. Cümle:** _hak + -ı \to hakkı-n-ı_ \to **Ünsüz türemesi** vardır. - **III. Cümle:** _zenginlik + -den \to zenginlikten_ \to **Ünsüz sertleşmesi** vardır. - **IV. Cümle:** _kayıp + etmek \to kaybetmek_ ve _asıl + -ı \to aslında_ \to **Ünlü düşmesi** vardır. - **V. Cümle:** _yüksek-l-mek \to yükselmek_ \to **Ünsüz düşmesi** (“k” sesi düşmüştür) vardır. - **II. Cümle:** Verilen ses olaylarından hiçbiriyle eşleşmez (_istemez isen_ ifadesinde ek fiil ayrı yazıldığı için ses düşmesi gerçekleşmemiştir). - ✅ **Cevap: B) II** * * * ⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Yapım eki alırken meydana gelen ünsüz düşmelerine dikkat edilmelidir; yüksek-l-mek \to yükselmek ve küçük-l-mek \to küçülmek sözcüklerindeki “k” sesinin düşmesi sınavlarda en çok sorulan ünsüz düşmesi örneklerindendir.