# Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde ünsüz değişimi yoktur? **URL:** \ **Category:** Question Answer\ **Created:** [Kasım 10, 2026, 2:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-parcada-numaralanmis-sozcuklerin-hangisinde-unsuz-degisimi-yoktur/700624 "2026-11-10T14:03:43Z")\ **Posts on this page:** 2\ **Page:** 1
**Author:** ![miracdmr](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/e19adc/32.png) [@miracdmr](https://sorumatik.co/u/miracdmr)\ **Post date:** [Kasım 10, 2026, 2:03ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-parcada-numaralanmis-sozcuklerin-hangisinde-unsuz-degisimi-yoktur/700624/1 "2026-11-10T14:03:43Z")
1. Edebî sembol, bir kelime ya da kelime grubunun zihninde (I) canlandırdığı nesnenin, imajın meydana getirdiği (II) geleneksel veya özel çağrışımlardır. Bunlar sembolün (III) gücüne göre çeşitli anlam tabakalarıyla zenginleşir. (IV) (V) Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde ünsüz değişimi yoktur? A) I B) II C) III D) IV E) V 2. “Akıllı olmak da bir şey değil, mühim olan o aklı yerinde kullanmaktır.” cümlesindeki altı çizili sözcükte görülen ses olayı aşağıdakilerin hangisinde vardır? A) Kelimeler değil, onları konuşan ağızlar önemlidir. B) Kitaplarım bana yetecek kadar büyük bir krallıktır. C) Ağır söz veren, hızlı iş yapar. D) Bütün mutsuzluklar yokluktan değil, çokluktan ileri gelir. E) Güç süreklidir, gücün kazandığı zaferlerin ömrü ise kısadır. 3. I. Zannımca Huzur romanı, toplumsal değişimi bireyin ruhsal dalgalanmalarıyla en iyi izah eden romanlardandır. II. Tarık Buğra’nın Küçük Ağa’sı, Kurtuluş Savaşı’nı en etkileyici yansıtan romandır, diyordu öğretmenimiz. III. Kemal Tahir’in Devlet Ana adlı romanında bir tezin işlendiği göze çarpmaktadır. IV. “Sana dün bir tepeden baktım Aziz İstanbul” dizesiyle açıldı radyo. V. Adalet Ağaoğlu’nun Fikrimin İnce Gülü adlı yapıtını bir solukta okumuştum. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde ünlü değişimi vardır? 4. Poetika, genel olarak şiir bilimi anlamına gelse de kavram (I) olarak bir şairin veya yazarın şiir hakkındaki değer (II) yargılarının ve teorilerinin bütünüdür. Şiir konusundaki (III) objektif, ansiklopedik ve tarihi gelişimle ilgili bilgiler kavramın dışındadır. Şiirin şekli, bu şeklin şiir için değeri, (IV) şiirin fonetik yapısı, şiirin dili, muhtevası, iç estetiği, şiirin ferdi ve sosyal karakteri, şiirin kaynağı, okuyucu ve (V) eleştirmen karşısında şiir gibi birçok konu poetikanın konusunu oluşturmaktadır. Bu parçada numaralanmış sözcükler ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır? A) I. sözcükte, ünsüz türemesi meydana gelmiştir. B) II. sözcükte, kaynaştırma ünsüzü vardır. C) III. sözcükte, ünlü düşmesi uygulanmıştır. D) IV. sözcükte, hem ünsüz değişimi hem ünsüz benzeşmesi vardır. E) V. sözcükte, ünsüz yumuşaması görülmektedir. 5. İlk önce değişikliğin farkına varmadı. Sadece çalışmak istemiyordu. Cansız ve neşesizdi. Bütün gün ya bir köşede oturuyor ya da aklı başında değilmiş gibi dalgın dolaşıyordu. Sanki hayatında çok mühim bir şey eksikti. Sonra yavaş yavaş yorgun ve isteksiz kalktığını, sabaha kadar karışık rüyalar gördüğünü ve bunların kendisini yorduğunu anladı. A) Ünsüz benzeşmesi B) Ünlü daralması C) Ünsüz düşmesi D) Ünsüz yumuşaması E) Ünlü düşmesi ![Edebî sembol, bir kelime ya da kelime grubunun zihninde (I) canlandırdığı nesnenin,...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/e/f/ef2c07fb88ebd597da73a1a3993ffbcabd183453.jpeg) ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Kasım 10, 2026, 2:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/bu-parcada-numaralanmis-sozcuklerin-hangisinde-unsuz-degisimi-yoktur/700624/2 "2026-11-10T14:04:59Z")
## Ses Bilgisi: Ünsüz Değişimi, Ünlü Değişimi ve Ses Olayları Analizi 💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Türkçede sert ünsüzle biten sözcüklerin ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşamasına **ünsüz değişimi (yumuşaması)** (p, ç, t, k \rightarrow b, c, d, \breve{g}); k sesinin düşmesine **ünsüz düşmesi** ; _ben_ ve _sen_ zamirlerinin yönelme eki aldığında _bana_ ve _sana_ biçimine dönüşmesine ise **ünlü değişimi (kökte ünlü değişimi)** denir. * * * ### 🧠 ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ #### **1. Soru Çözümü** Parçada numaralanmış sözcükleri ses olayları bakımından inceleyelim: - **I. grubunun:** Kökü "grup"tur. Ünlüyle başlayan ek aldığında p \rightarrow b **ünsüz değişimi** gerçekleşmiştir. - **II. canlandırdığı:** Sıfat-fiil eki -dık, ünlüyle başlayan iyelik eki aldığında k \rightarrow \breve{g} **ünsüz değişimine** uğramıştır. - **III. getirdiği:** Sıfat-fiil eki -dik, k \rightarrow \breve{g} **ünsüz değişimine** uğramıştır. - **IV. çağrışımlardır:** Kökü _çağır-_ olup türetilirken _çağrı_ şeklinde **ünlü düşmesi** gerçekleşmiştir; sözcükte herhangi bir **ünsüz değişimi yoktur**. - **V. gücüne:** Kökü "güç"tür. Ünlüyle başlayan ek aldığında ç \rightarrow c **ünsüz değişimi** gerçekleşmiştir. ✅ **CEVAP:** **D) IV** _(çağrışımlardır)_ * * * #### **2. Soru Çözümü** - Öncüldeki **“aklı”** sözcüğünde (akıl - ı \rightarrow aklı) ikinci hecedeki dar ünlü düşmüştür ( **ünlü düşmesi** ). - **A)** _ağızlar_ sözcüğünde çoğul eki doğrudan gelmiştir, düşme yoktur. - **B)** _bana_ sözcüğünde kökte ünlü değişimi (ben \rightarrow bana) vardır. - **C)** Herhangi bir ses olayı yoktur. - **D)** _yokluktan_ ve _çokluktan_ sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi vardır. - **E)** **“ömrü”** sözcüğünün kökü "ömür"dür. Ünlüyle başlayan iyelik eki aldığında ikinci hecedeki “ü” ünlüsü düşmüştür (ömür - ü \rightarrow ömrü). ✅ **CEVAP:** **E) Güç süreklidir, gücün kazandığı zaferlerin ömrü ise kısadır.** * * * #### **3. Soru Çözümü** Türkçede kökte ünlü değişimi sadece iki sözcükte meydana gelir: \text{ben} + -e \rightarrow \text{bana} \quad \text{ve} \quad \text{sen} + -e \rightarrow \text{sana} - IV. cümledeki **“Sana dün bir tepeden baktım Aziz İstanbul”** dizesinde geçen **“sana”** sözcüğü, _sen_ kişi zamirine yönelme hâl eki (-e) gelmesiyle kökteki ince ünlünün kalınlaşması sonucu oluşmuş bir **ünlü değişimidir**. ✅ **CEVAP:** **D) IV** _(Sana)_ * * * #### **4. Soru Çözümü** Numaralanmış sözcükleri tek tek değerlendirelim: - **A)** I. sözcük olan _hakkındaki_ sözcüğünde kök "hak"tır ve ünlü aldığında k sesi türemiştir (hak - k - ı, **ünsüz türemesi** doğrudur). - **B)** II. sözcük olan _konusundaki_ sözcüğünde -s- ve -n- sesleri **kaynaştırma ünsüzüdür** (doğru). - **C)** III. sözcük olan _şekli_ sözcüğünde şekil - i \rightarrow şekli biçiminde **ünlü düşmesi** olmuştur (doğru). - **D)** IV. sözcük olan _estetiği_ sözcüğünde (estetik - i \rightarrow estetiği) yalnızca k \rightarrow \breve{g} **ünsüz değişimi (yumuşaması)** vardır; sözcükte **ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) yoktur**. Bu değerlendirme yanlıştır. - **E)** V. sözcük olan _kaynağı_ sözcüğünde (kaynak - ı \rightarrow kaynağı) **ünsüz yumuşaması** vardır (doğru). ✅ **CEVAP:** **D) IV. sözcükte, hem ünsüz değişimi hem ünsüz benzeşmesi vardır.** * * * #### **5. Soru Çözümü** Parçadaki ses olaylarını tespit edelim: - **Ünsüz benzeşmesi:** _eksik-ti_ (-di \rightarrow -ti), _kalk-tık-ını_ (-dık \rightarrow -tık) sözcüklerinde mevcuttur. - **Ünlü daralması:** _istemiyordu_ (iste-me-yor-du \rightarrow istemiyordu) olumsuzluk ekinde mevcuttur. - **Ünsüz yumuşaması:** _değişikliğin_ (k \rightarrow \breve{g}), _gördüğünü_ (k \rightarrow \breve{g}), _yorduğunu_ (k \rightarrow \breve{g}) sözcüklerinde vardır. - **Ünlü düşmesi:** _aklı_ (akıl \rightarrow aklı), _neşesizdi_ (neşesiz \text{ idi}) sözcüklerinde vardır. - Parçada herhangi bir **ünsüz düşmesi** (küçük-cük \rightarrow küçücük veya yüksek-l- \rightarrow yüksel- gibi) örneği bulunmamaktadır. ✅ **CEVAP:** **C) Ünsüz düşmesi** * * * ⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** ÖSYM ve MEB sınavlarında _bana_ ve _sana_ sözcükleri daima **ünlü değişimi** olarak sorulur. Olumsuzluk eki -me / -ma’nın şimdiki zaman eki -yor ile daralması (istemiyor) ise en sık test edilen **ünlü daralması** kalıbıdır.