# Bu durumun aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? **URL:** \ **Category:** Question Answer\ **Created:** [Kasım 15, 2026, 9:15öö UTC](https://sorumatik.co/t/bu-durumun-asagidakilerden-hangisine-ortam-hazirladigi-savunulabilir/701316 "2026-11-15T09:15:58Z")\ **Posts on this page:** 2\ **Page:** 1
**Author:** ![miracdmr](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/e19adc/32.png) [@miracdmr](https://sorumatik.co/u/miracdmr)\ **Post date:** [Kasım 15, 2026, 9:15öö UTC](https://sorumatik.co/t/bu-durumun-asagidakilerden-hangisine-ortam-hazirladigi-savunulabilir/701316/1 "2026-11-15T09:15:58Z")
1. II. Murat Dönemi’nde Türkistan’dan, Arabistan’dan ve Kırım’dan birçok bilim insanı Osmanlı Devleti’ne gelmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A) Medrese eğitiminin başlamasına B) Kültürel hayatın canlanmasına C) Arapçanın resmî dil olmasına D) Ciltçilik sanatının gelişmesine E) Türkçenin bilim dili olmasına 2. Ünlü bilim insanı Ali Kuşçu, Fatih Sultan Mehmet’in daveti üzerine İstanbul’a yerleşmiş, 200 akçe maaşla Ayasofya Medresesi’ne müderris olarak görevlendirilmiştir. Buna göre Osmanlı Devleti hakkında; I. bilimsel faaliyetlerin desteklendiği, II. bilim insanlarının padişahlar tarafından atandığı, III. devlet hizmetlerinde liyakata önem verildiği ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 3. Anadolu’nun önde gelen sufilerinden biri olan Hacı Bayram Veli’nin öğretilerinden bazıları şunlardır: • Ayıp ve kusurlarını gördüğünüz arkadaşlarınızın, komşularınızın, sırlarını ifşa etmeyiniz. Çünkü gördüğünüz bu sırlar, size emanettir. Emanete hiyanet ise çirkin bir harekettir. • Hiddet ve kin, hakikatleri gören gözleri kör eder. Öfke, iyi düşünmeyi daraltır, yanıltır. Bu öğretilerin aşağıdakilerden hangisini sağladığı söylenebilir? A) Toplumsal dayanışmayı B) Yerleşik hayata geçişin hızlanmasını C) İnanç birliğinin gerçekleşmesini D) Bilimsel faaliyetlerin canlanmasını E) Sanata ilgi duyulmasını 4. Osmanlı Devleti’nde önemli şahsiyetlerden Akşemseddin, Louis Pasteur’un yaklaşık 400 yıl sonra deneyle keşfettiği mikrobu, “Maadetü’l Hayat” adlı eserinde “Hastalıklar, insanlarda teker teker ortaya çıktığını sanmak hatadır. Hastalık, insandan insana bulaşmak suretiyle geçer. Bu bulaşma, gözle görülmeyecek kadar küçük, fakat canlı tohumlar vasıtasıyla olur.” diyerek açıklamıştır. Akşemseddin, yine o yıllarda “serentan” adıyla bilinen kanseri teşhis etmiş, karantinanın mantığından bahsetmiş, ishal mikrobunu ve tedavi yöntemlerini bulmuştur. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? A) Osmanlı Devleti bilimsel gelişmelere açıktır. B) Pozitif bilimlere Osmanlı bilginlerinin de hizmetleri vardır. C) Tıp alanında Osmanlı bilginleri yetişmiştir. D) Batı dünyası Osmanlı bilginlerinden yararlanmıştır. E) Osmanlı Devleti’nde modern tıbbın gelişmesine kaynak sağlayacak teoriler ortaya atılmıştır. 5. Osmanlı Devleti’nde medreselerin yeri ve önemi hakkında araştırma yapan Ayşe “Medreselerde şeyhülislam ve kazasker gibi Divan üyelerinin yanı sıra müderris ve kadılar ile müezzin, imamhatip ve vaiz gibi din görevlileri yetiştirilirdi. Tıp, matematik, astronomi, tarih, coğrafya ile uğraşan bilim insanları da genellikle medrese eğitimi alan kişiler arasından seçilirdi.” bilgilerine ulaşmıştır. Bu bilgiler, medreselerin Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisinde belli bir işleve sahip olduğunu kanıtlamaz? A) Dinî hizmetlerin yürütülmesini sağlama B) Devlet kurumlarının eleman ihtiyacını karşılama C) Şehzadelerin eğitim ihtiyaçlarını karşılama D) Kültürel alandaki faaliyetlere yön verme E) Farklı alanlarda bilimsel gelişmelerin yapılmasını sağlama 6. Osmanlı Devleti’nde; I. hat, II. tezhip, III. ciltçilik, IV. ebru sanatlarından hangilerinin gelişme göstermesinde İslam kültürünün etkili olduğu savunulabilir? A) I ve II B) II ve III C) II, III ve IV D) I, II ve IV E) I, II, III ve IV ![Murat Dönemi'nde Türkistan'dan, Arabistan'dan ve Kırım'dan birçok bilim insanı Osmanlı...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/6/0/60a170173bce0ca9a48f53dc74d82b1cdc029ff4.jpeg) ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Kasım 15, 2026, 9:16öö UTC](https://sorumatik.co/t/bu-durumun-asagidakilerden-hangisine-ortam-hazirladigi-savunulabilir/701316/2 "2026-11-15T09:16:21Z")
## Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti Soru Çözümleri 💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Osmanlı Devleti’nde bilim, kültür, eğitim ve sanat faaliyetleri; fethin getirdiği imkânlar, farklı coğrafyalardan davet edilen âlimler, medrese teşkilatı ve İslam medeniyetinin getirdiği değerler etrafında şekillenmiştir. * * * ### 🧠 ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ #### 1. Soru - **A)** İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey döneminde İznik’te açılmıştır; II. Murat Dönemi ile başlamamıştır. - **B)** Türkistan, Arabistan ve Kırım gibi farklı havzalardan gelen âlimler fikir alışverişini artırarak Osmanlı’da **kültürel hayatın canlanmasını** sağlamıştır. - **C)** Osmanlı’da resmî yazışma dili Türkçedir; Arapça resmî dil olmamıştır. - **D ve E)** Gelen âlimler yalnızca ciltçilikle sınırlı değildir; dönemin bilim dili ise çoğunlukla Arapçaydı. - ✅ **CEVAP:** **B) Kültürel hayatın canlanmasına** * * * #### 2. Soru - **I. Öncül:** Fatih’in Ali Kuşçu’ya 200 akçe gibi yüksek bir maaş bağlaması bilimsel faaliyetlerin devlet eliyle teşvik edildiğini kanıtlar. - **II. Öncül:** Ali Kuşçu doğrudan padişahın daveti ve emriyle Ayasofya Medresesi’ne atanmıştır. - **III. Öncül:** Alanında yetkin ve evrensel üne sahip bir bilginin en üst düzey medreseye müderris yapılması liyakat ilkesine uygun davranıldığını gösterir. - ✅ **CEVAP:** **E) I, II ve III** * * * #### 3. Soru - **A)** Sır saklamak, emanete sadakat göstermek, öfke ve kinden uzak durmak bireyler arasındaki güveni artırarak **toplumsal dayanışma ve birlikteliği** güçlendirir. - **B, C, D, E)** Verilen ahlaki öğütlerin yerleşik yaşam, bilim, sanat veya mezhep/inanç birliği ile doğrudan bir ilişkisi bulunmamaktadır. - ✅ **CEVAP:** **A) Toplumsal dayanışmayı** * * * #### 4. Soru - **A, B, C, E)** Akşemseddin’in mikrobu tarif etmesi, serentan (kanser) ve ishal üzerine çalışmalar yapması Osmanlı’da tıbbın ve pozitif bilimlerin geliştiğini gösterir. - **D)** Metinde Pasteur’ün Akşemseddin’den etkilendiğine veya yararlandığına dair bir bilgi yer almaz; yalnızca Pasteur’ün bu keşfi 400 yıl sonra bağımsız olarak deneyle yaptığı belirtilmiştir. - ✅ **CEVAP:** **D) Batı dünyası Osmanlı bilginlerinden yararlanmıştır.** * * * #### 5. Soru - **A, B, D, E)** Metinde medreselerin din görevlisi yetiştirdiği, devlet bürokrasisine (kadı, kazasker) eleman sağladığı ve pozitif bilimlerle kültüre katkı sunduğu açıkça ifade edilmiştir. - **C)** Şehzadelerin eğitimi saray bünyesindeki Şehzade Mektebi’nde başlar ve lala gözetiminde sancaklarda devam eder; medreseler şehzade yetiştiren kurumlar değildir. - ✅ **CEVAP:** **C) Şehzadelerin eğitim ihtiyaçlarını karşılama** * * * #### 6. Soru - **I. Hat:** Kur’an-ı Kerim ayetlerini estetikle yazma ihtiyacından doğan temel İslam sanatıdır. - **II. Tezhip:** Kur’an nüshalarını ve dinî yazmaları altın tozuyla süsleme sanatıdır. - **III. Ciltçilik:** Kutsal metinlerin ve kıymetli eserlerin muhafazası için İslami dönemde zirveye ulaşmıştır. - **IV. Ebru:** Kitap kapaklarında ve hat levhalarında fon olarak yaygın biçimde kullanılan geleneksel İslam-Türk kâğıt süsleme sanatıdır. - ✅ **CEVAP:** **E) I, II, III ve IV** * * * ⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Paragraf sorularında metin dışına çıkılarak yorum yapılmamalıdır (4. soruda Batı’nın yararlandığına dair metinde kanıt olmaması gibi). Ayrıca medreseler sivil ve bürokratik halk eğitimine açıkken, şehzadeler saray teşkilatı ve sancak sistemi içerisinde özel olarak eğitilirdi.