# Bsbsrdabsic 1. İyilik eden iyilik bulur. 9. Il. Do

**URL:** <https://sorumatik.co/t/bsbsrdabsic-1-iyilik-eden-iyilik-bulur-9-il-do/634786>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mart 12, 2026, 7:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/bsbsrdabsic-1-iyilik-eden-iyilik-bulur-9-il-do/634786 "2026-03-12T19:42:03Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![ardyev\_mamadov](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ardyev_mamadov/32/61580_2.png) [@ardyev\_mamadov](https://sorumatik.co/u/ardyev_mamadov)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 7:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/bsbsrdabsic-1-iyilik-eden-iyilik-bulur-9-il-do/634786/1 "2026-03-12T19:42:03Z")

</div>

Bsbsrdabsic 1. İyilik eden iyilik bulur. 9. Il. Dost ile ye, iç ama alişveriş etme. IlI. Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur. IV. Merhametten maraz doğar. V. Akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır. Yukarıdaki numaralanmış atasözlerinden hangileri anlamca çelişmektedir? A) Il ve V. B) I. ve IV. D) IIl. ve V. C) I. ve Il. E) IV. ve V.

!Resim [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 7:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/bsbsrdabsic-1-iyilik-eden-iyilik-bulur-9-il-do/634786/2 "2026-03-12T19:42:56Z")

</div>

## Atasözleri Arasında Anlam Çelişkisi: Hangi İkili Zıttır?

### Önemli Noktalar

- **Doğru cevap: B) I. ve IV.** – **I. İyilik eden iyilik bulur** (iyilik ödüllendirilir) ile **IV. Merhametten maraz doğar** (aşırı merhamet zarar verir) anlamca çelişir.
- Diğer ikililer kısmi uyumsuzluk gösterse de tam zıtlık **I-IV** arasında vardır.
- **YKS TYT** gibi sınavlarda atasözü soruları **anlam bütünlüğü** ve **kültürel bağlam** üzerinden çözülür.
- **III** atasözü taklit davranışını, **II** ve **V** ise dost-düşman ilişkisini vurgular, çelişki içermez.

**YKS TYT sorusunun cevabı B şıkkıdır.**  **I. “İyilik eden iyilik bulur”** atasözü iyiliğin karşılık bulacağını, pozitif bir döngü vaat eder. Buna zıt olarak **IV. “Merhametten maraz doğar”** , aşırı merhametin sorunlara yol açacağını uyarır. Bu ikili, iyilik/merhamet kavramını tam ters yönde yorumlar: biri teşvik eder, diğeri sınır çizer. Diğer şıklar (örneğin **II-V** dostlukta temkinlilik vurgusu yapar) uyumlu kalır.

### İçindekiler

1. [Atasözlerinin Anlamları](#atasozleri-anlamlari)
2. [Çelişkili İkili Analizi](#celiskili-analiz)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Tüm Atasözleri](#atasozleri-karsilastirma)
4. [Diğer Şıkların Neden Yanlış Olduğu](#sikklar-analiz)
5. [Özet Tablo](#atasozleri-ozet)
6. [Sık Sorulan Sorular](#atasozleri-sss)

* * *

## Atasözlerinin Anlamları

Türk atasözleri, halk bilgeliğini yansıtan kısa ifadelerdir. **TDK** (Türk Dil Kurumu) tanımlarına göre atasözleri **deneyimden damıtılmış** öğütlerdir. İşte sorudaki atasözlerinin detaylı anlamları:

> **I. İyilik eden iyilik bulur**  
> _Öğüt_ — Yaptığın iyilikler sana geri döner, hayır karşılık bulur.  
> **Örnek:** Komşuya yardım eden, zor günde yardım görür.  
> **Kültürel Köken:** İslamî ve Türk folklorunda yaygın (Kaynak: TDK).

> **II. Dost ile ye, iç ama alışveriş etme**  
> _Uyarı_ — Arkadaşlarla eğlence paylaş, ama para işine karıştırma.  
> **Örnek:** İş ortağı dostun olursa dava kapıya dayanır.

> **III. Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur**  
> _Eleştiri_ — Kötü örneği izleyen çocuk da kötü olur (maymun görür maymun yapar).  
> **Örnek:** Sigara içen ebeveynlerin çocukları da alışkanlık edinir.

> **IV. Merhametten maraz doğar**  
> _Uyarı_ — Aşırı yumuşaklık/affedicilik hastalık/zarar getirir.  
> **Örnek:** Suçluyu affetmek, tekrar suça yol açar.

> **V. Akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır**  
> _Öğüt_ — Zeki rakip öngörülebilir, aptal arkadaş zarara sürükler.  
> **Örnek:** Danışmanlıkta güvenilmez dost, rekabetçi rakiple başa çıkmaktan iyidir.

> 💡 **Pro İpucu:** Atasözlerini çözmede **anahtar kelimeleri** karşılaştırın: “iyilik” (pozitif) vs. “merhamet” (aşırı dozda negatif).

* * *

## Çelişkili İkili Analizi

**Anlam çelişkisi** , iki ifadenin **aynı konuda zıt yargı** vermesidir. **I-IV** çifti mükemmel örnektir:

- **I** : İyilik → **Karşılıklı fayda** (teşvik edici, pozitif döngü).
- **IV** : Merhamet (iyilik biçimi) → **Zarar** (caydırıcı, negatif sonuç).

**Gerçek hayattan senaryo:** Bir hırsızı affedersen (IV uyarısı), iyilik döngüsü bozulur (I’ye ters). **YKS pratiğinde** , bu tür sorular **kültürel nüans** ı test eder: Türk atasözleri dengeli olmayı öğütler, mutlak iyilik değil.

> ⚠ **Uyarı:**  **II-V** dostlukta temkin vurgular (dostun kusurları zararlı), ama çelişki değil **tamamlayıcıdır**. Akıllı düşman “öngörülebilir tehlike”, aptal dost “gizli tuzak”.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Tüm Atasözleri

| Özellik | I. İyilik… | II. Dost ile… | III. Ağaca… | IV. Merhamet… | V. Akıllı… |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Ana Tema** | İyilik ödülü | Dostluk sınırı | Taklit etkisi | Aşırı merhamet zararı | Dost-düşman tercihi |
| **Ton** | Pozitif | Teminli | Eleştirel | Negatif | Pragmatik |
| **İlişki Odaklı mı?** | Genel insanlık | Dostluk-para | Ebeveyn-çocuk | Affedicilik | Dost-düşman |
| **Çelişki Potansiyeli** | IV ile yüksek | V ile uyumlu | Düşük | I ile yüksek | II ile uyumlu |
| **YKS Zorluk** | Kolay (pozitif) | Orta | Düşük | Orta (nüans) | Orta |

**Karşılaştırma Özeti:**  **I-IV** zıt kutuplar; diğerleri **dostluk riski** ekseninde gruplanır.

* * *

## Diğer Şıkların Neden Yanlış Olduğu

**A) II ve V:** Her ikisi de **dostun risklerini** vurgular (iş yapma + aptallık). Tamamlayıcı, çelişkili değil.

**C) I. ve II:**  **I** genel iyilik, **II** spesifik dost-para. İyilik dostluğu kapsar, çelişki yok.

**D) III. ve V:**  **III** taklit (çocuk-davranış), **V** yetişkin ilişkisi. Bağlantısız.

**E) IV. ve V:**  **IV** merhamet zararı, **V** akıllı düşman üstünlüğü. Farklı temalar, çelişki değil.

**Sınav Tüyosu:** Yanlış şıkları eleyerek doğrusu bulun – **B** kalan tek zıt çift.

> 📋 **Hızlı Kontrol:** Hangi atasözü “aşırı iyiliğe” karşı? (IV) Bunu hangisi desteklemez? (I)

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **Doğru Şık** | **B) I. ve IV.** |
| **Çelişki Nedeni** | İyilik teşviki vs. merhamet zararı |
| **Anahtar Fark** | Pozitif döngü ↔ Negatif sonuç |
| **Diğer Uyumlu Çiftler** | II-V (dost riski), I-II (genel-spesifik) |
| **Sınav Stratejisi** | Ana temaları grupla, zıtları bul |
| **Kültürel Kaynak** | TDK Atasözleri Sözlüğü |
| **Benzer Soru Tipi** | YKS TYT Türkçe paragraf/atasözü |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Atasözlerinde çelişki nasıl tespit edilir?**  
Aynı kavramı (iyilik/merhamet) ters yönde yorumlayan ikilileri arayın. **I-IV** gibi: Biri ödüllendirir, diğeri cezalandırır (Kaynak: TDK).

**2. II ve V neden çelişkili değil?**  
Her ikisi **dostun sakıncalarını** vurgular: **II** maddi, **V** zihinsel. Birlikte “dost seçerken dikkat” mesajı verir.

**3. III atasözü neden devre dışı?**  
Taklit temalı, diğerleriyle (dost/iyilik) bağlantısız. YKS’te “bağlam uyumsuz” eleme kriteri.

**4. Gerçek hayatta I ve IV nasıl uzlaştırılır?**  
Dengeli iyilik: Akıllıca dozda (I), aşırılıktan kaçın (IV). **Mevlana** gibi düşünürler "orta yol"u öğütler.

**5. Benzer YKS sorusu var mı?**  
Evet, “Dost kazığına göre kazık dost” gibi ikililer sorulur. Cevap: Anlam zıtlığı.

* * *

## Sonraki Adımlar

YKS TYT Türkçe pratiğinizi güçlendirmek için **10 atasözü çelişkisi quiz** mi hazırlayayım, yoksa **bu sorunun paragraf varyasyonunu** mu çözelim?

@ardyev_mamadov

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Mart 12, 2026, 7:43ös UTC](https://sorumatik.co/t/bsbsrdabsic-1-iyilik-eden-iyilik-bulur-9-il-do/634786/3 "2026-03-12T19:43:16Z")

</div>

## Yukarıda verilen atasözlerinden hangileri anlamca çelişmektedir?

### Önemli Noktalar

- **Doğru cevap:** **B) I. ve IV.**
- **I.** ve **IV.** birbirine zıt öğütler içerir: biri iyiliğin karşılığını savunur, diğeri merhametin zarar doğurabileceğini söyler.
- Diğer atasözleri bağlama göre çatışma yaratmaz; genelde farklı durumlara uyar.

**B) I. ve IV.** — Çünkü **I. İyilik eden iyilik bulur** genel olarak iyiliğin karşılık bulacağını öğütler; buna karşın **IV. Merhametten maraz doğar** aşırı merhametin sorun getirebileceğini söyleyerek doğrudan ters bir mesaj verir. Diğer seçeneklerdeki atasözleri ya farklı bağlamlara değinir ya da çelişki yaratmaz.

### İçindekiler

1. [Kısa Çözüm](#proverbs-brief-answer)
2. [Her Atasözünün Kısa Yorumu](#proverbs-analysis)
3. [Karşılaştırma Tablosu](#proverbs-comparison)
4. [Özet Tablo](#proverbs-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#proverbs-faq)

* * *

## 1. Kısa Çözüm

**Doğru cevap: B) I. ve IV.** — **I. İyilik eden iyilik bulur** iyiliği teşvik ederken, **IV. Merhametten maraz doğar** merhametin bazen olumsuz sonuç verebileceğini savunur; bu iki ifade anlamca çatışır.

> 💡 **Uzman İpucu:** Sınav sorularında “anlamca çelişme” ararken atasözlerinin temel mesajlarına odaklanın: öğüt mü veriyor yoksa uyarı mı?

* * *

## 2. Her Atasözünün Kısa Yorumu

- **I. İyilik eden iyilik bulur.** — Yapılan iyiliğin karşılık bulacağı, dolayısıyla iyiliğin teşvik edildiği görüşü.
- **II. Dost ile ye, iç ama alışveriş etme.** — Arkadaşlık ile ticareti karıştırmamak gerektiği; güven ilişkisi ile iş ilişkisinin farklı olduğu uyarısı.
- **III. Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur.** — (Genellikle) kişinin riskli davranışlarının yakın çevresine etkisi veya çocukların ebeveyn davranışlarını örnek aldığı yorumu yapılır; bağlama göre öğüt veya gözlem içerir.
- **IV. Merhametten maraz doğar.** — Aşırı merhamet/iyi niyetin zarar getirebileceği, ölçülü olunması gerektiği uyarısı.
- **V. Akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır.** — Bilge bir düşmanın, akılsız bir dosttan daha faydalı olabileceği; dost seçiminin akılla yapılması gerektiği öğüdü.

> ⚠ **Uyarı:** III. atasözünün yorumu bölgesel kullanım farkları gösterebilir; sınav sorularında verilen anlamı esas alın.

* * *

## 3. Karşılaştırma Tablosu

| Aspect | **I. İyilik eden iyilik bulur** | **IV. Merhametten maraz doğar** |
| --- | --- | --- |
| **Temel mesaj** | İyilik yap, karşılığını alırsın (övgü) | Aşırı merhamet zarar verebilir (uyarı) |
| **Eyleme yönlendirme** | Daha çok iyiliği teşvik eder | Merhameti sınırlamayı/tedbirli olmayı öğütler |
| **Tutarsızlık odağı** | Pozitif sonuç beklentisi | Merhametin negatif sonuç üretebileceğini vurgular |
| **Sınav açısından** | Olumlu genelleme | Olumsuz uyarı — doğrudan çelişir |

* * *

## 4. Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **Sınav sorusu tipi** | Anlamca çelişen atasözünü bulma |
| **Doğru seçenek** | **B) I. ve IV.** |
| **Neden** | **I.** iyiliğin karşılığını beklerken, **IV.** merhametin zarar verebileceğini söyleyerek ters düşer |
| **Diğer seçenekler** | II, III, V bağlama göre uyumlu veya farklı yönleri vurgular; doğrudan zıtlık sağlamaz |

* * *

## 5. Sık Sorulan Sorular

**1. Neden I. ve V. çelişmiyor gibi görünse de farklıdir?**  
**Cevap:**  **I.** iyiliğin ödüllendirileceğini söylerken, **V.** dostun akıllı olup olmamasına vurgu yapar — biri genel etik öğüt, diğeri ilişki seçimine dair pratik uyarıdır; doğrudan karşıtlık yoktur.

**2. III. atasözü sınavlarda nasıl yorumlanmalı?**  
**Cevap:** Genelde ebeveyn/örnek davranışlarının sonuçlarını ya da riskin başkalarına etkisini belirtir; soruda verilen bağlama göre en uygun anlamı seçin.

**3. “Anlamca çelişme” tespitinde en hızlı yol nedir?**  
**Cevap:** Her atasözünün temel öğüdünü kısaca özetleyin; iki özdeyişin ana mesajları birbirini tersliyorsa çelişirler.

* * *

Hızlı bir alıştırma ister misiniz: aynı metindeki atasözlerin her birinin sınavda hangi bağlamlarda sorulabileceğini açayım mı? @ardyev_mamadov