# Boloji kısa

**URL:** <https://sorumatik.co/t/boloji-kisa/693758>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Eylül 30, 2026, 3:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/boloji-kisa/693758 "2026-09-30T15:34:03Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Lunaravn](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/lunaravn/32/232707_2.png) [@Lunaravn](https://sorumatik.co/u/Lunaravn)\
**Post date:** [Eylül 30, 2026, 3:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/boloji-kisa/693758/1 "2026-09-30T15:34:03Z")

</div>

![1000055620](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/8/58f0214f39b8376711303f0d153b15ab934cf083.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 30, 2026, 3:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/boloji-kisa/693758/2 "2026-09-30T15:34:13Z")

</div>

## Bitkilerde Hareket Etkinliği Tablo Çözümleri

Bitkilerde hareket iki temel mekanizmaya dayanır: **Tropizma (Yönelme)** hareketleri uyarının yönüne bağlı olarak gerçekleşen büyüme hareketleridir; **Nasti (Irgılanma / Durum Değiştirme)** hareketleri ise turgor basıncı değişimleriyle gerçekleşir ve uyarının yönüne bağlı değildir.

* * *

### 1. Hareket Çeşitleri Tablosu

| Bitki İsmi | Bitkide Görülen Hareket | Ölçütler (Durum değiştirme / Yönelme) |
| --- | --- | --- |
| **Akşamsefası** | **Fotonasti** (Işık etkisiyle çiçeklerin açılıp kapanması) | **Durum değiştirme** |
| **Domates bitkisi** _(Solanum lycopersicum)_ | **Fototropizma** (Gövdenin ışığa doğru yönelmesi) | **Yönelme** |
| **Söğüt ağacı** _(Salix)_ | **Hidrotropizma** (Köklerin suya doğru büyümesi) | **Yönelme** |
| **Kardelen** _(Galanthus nivalis)_ | **Termonasti** (Sıcaklık değişimiyle çiçeklerin açılması) | **Durum değiştirme** |
| **Düğün çiçeği** _(Ranunculus)_ | **Fotonasti / Termonasti** (Işık ve sıcaklıkla taç yaprakların açılması) | **Durum değiştirme** |
| **Küstüm otu** | **Sismonasti / Tigmonasti** (Dokunma ve sarsıntı ile yaprakların kapanması) | **Durum değiştirme** |
| **Fasulye bitkisi** | **Fototropizma / Tigmotropizma** (Işığa yönelme ve desteğe sarılma) | **Yönelme** |
| **Sarmaşık** | **Tigmotropizma (Haptotropizma)** (Destek gördüğü yüzeye sarılma) | **Yönelme** |

* * *

### 2. Uyaran Sınıflandırma Tablosu

| Ölçütler | Akşamsefası | Domates bitkisi | Söğüt ağacı | Kardelen | Düğün çiçeği | Küstüm otu | Fasulye bitkisi | Sarmaşık |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Uyaran** | **Işık** | **Işık** | **Su** | **Sıcaklık** | **Işık / Sıcaklık** | **Dokunma / Sarsıntı** | **Işık / Destek** | **Dokunma (Destek)** |
| **Hareket Uyaranın Yönüne Bağlı mı?** | **Hayır** | **Evet** | **Evet** | **Hayır** | **Hayır** | **Hayır** | **Evet** | **Evet** |

* * *

### 🎯 Temel Kavramlar Özeti

- **Tropizma (Yönelme):** Oksin hormonunun asimetrik dağılımına bağlı olarak gerçekleşen, uyarının yönüne bağlı yönelme hareketleridir ( **Örnek:** Domates, Söğüt, Sarmaşık).
- **Nasti (Durum Değiştirme):** Turgor basıncındaki ani değişimlerle oluşan, uyarının yönüne bağlı olmayan ırgılanma hareketleridir ( **Örnek:** Akşamsefası, Kardelen, Küstüm otu).

Bitkilerde tropizma ve nasti mekanizmalarının turgor basıncı ve oksin hormonu ile ilişkisini daha ayrıntılı incelememi ister misin?

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Lunaravn](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/lunaravn/32/232707_2.png) [@Lunaravn](https://sorumatik.co/u/Lunaravn)\
**Post date:** [Eylül 30, 2026, 3:37ös UTC](https://sorumatik.co/t/boloji-kisa/693758/3 "2026-09-30T15:37:58Z")

</div>

![1000055621](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/f/df49a648c4cac462b8b0c9f60a6acd7d0e0c6e90.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Eylül 30, 2026, 3:38ös UTC](https://sorumatik.co/t/boloji-kisa/693758/4 "2026-09-30T15:38:09Z")

</div>

## Bitkilerde Tepki Mekanizmaları Etkinlik Çözümleri (Sayfa 31)

Bu sayfada yer alan etkinlikler; bitkilerdeki uyarana bağlı tepkilerin **tropizma (yönelme)** ve **nasti (durum değiştirme / ırgılanma)** olarak sınıflandırılmasını ve bu kavramların bilimsel temellerle pekiştirilmesini amaçlar.

* * *

### 4. Uyaran Tablosu

Aşağıdaki tabloda verilen ölçütler doğrultusunda uyaranların yönelme ve ırgılanma hareketlerindeki dağılımı listelenmiştir:

| Bitkilerdeki Tepki Mekanizmaları | Uyaranlar |
| --- | --- |
| **Uyaranın Yönüne Bağlı Tepkiler (Tropizma)** | **Işık** , **Yer çekimi** , **Suyun varlığı (miktarı)**, **Sarsıntı ve dokunma (Destek teması)**, **Kimyasal etki** |
| **Uyaranın Yönüne Bağlı Olmayan Tepkiler (Nasti)** | **Işık** , **Sıcaklık** , **Sarsıntı ve dokunma** , **Kimyasal etki** |

* * *

### 5. Bitki Hareket Tablosu

| Bitkideki Tepki | Benim Adlandırmam | Bilimsel Adlandırma | Kıyaslama (Benzerlik / Farklılık) |
| --- | --- | --- | --- |
| **Gövdenin ışığa doğru uzanması** | Güneşe yönelme | **Pozitif Fototropizma** | **Benzerlik:** Işığa yönelimi ifade eder.  
**Farklılık:** Bilimsel tanım, asimetrik oksin hormonu salgısıyla gerçekleşen büyüme mekanizmasını temel alır. |
| **Köklerin suya doğru büyümesi** | Su arama | **Pozitif Hidrotropizma** | **Benzerlik:** Su kaynağına doğru ilerlemeyi belirtir.  
**Farklılık:** Bilimsel adlandırma, yönelim doğrultusunu (+/-) net olarak açıklar. |
| **Sarmaşığın desteğe dolanması** | Tutunma / Sarılma | **Tigmotropizma** _(Haptotropizma)_ | **Benzerlik:** Temas edilen yüzeye tutunmayı anlatır.  
**Farklılık:** Bilimsel adlandırma, dokunma uyarısına bağlı tek taraflı büyüme farkını belirtir. |
| **Kökün yerin merkezine doğru uzaması** | Aşağı doğru büyüme | **Pozitif Geotropizma** _(Gravitropizma)_ | **Benzerlik:** Yerin içine doğru yönelimi anlatır.  
**Farklılık:** Bilimsel adlandırma, yer çekimi algısını sağlayan amiloplast ve statolit mekanizmasını içerir. |
| **Akşamsefası çiçeğinin karanlıkta açması** | Gece açma | **Fotonasti** | **Benzerlik:** Işık miktarına verilen yanıtı ifade eder.  
**Farklılık:** Bilimsel adlandırma, yönelimden bağımsız ani turgor basıncı değişimini belirtir. |
| **Küstüm otunun dokununca yaprak kapatması** | Kaçma / Kapanma | **Sismonasti** _(Tigmonasti)_ | **Benzerlik:** Sarsıntı ve temasa verilen ani tepkiyi belirtir.  
**Farklılık:** Bilimsel tanım, pulvinus hücrelerindeki ani K^+ ve H\_2O çıkışına dayanan turgor mekanizmasını açıklar. |
| **Kardelen/Lalenin sıcakta çiçek açması** | Isınınca açma | **Termonasti** | **Benzerlik:** Sıcaklık artışıyla açılmayı açıklar.  
**Farklılık:** Bilimsel kavram, sıcaklık gradyanının yönüne bağlı olmadığını netleştirir. |

* * *

### 6. Bitkilerde Tepki Mekanizmaları Kavram Haritası

```auto
                     BİTKİLERDE HAREKET MEKANİZMALARI
                                    │
         ┌──────────────────────────┴──────────────────────────┐
         ▼ ▼
  TROPİZMA (YÖNELME) NASTİ (IRGILANMA)
  • Uyarının yönüne BAĞLIDIR. • Uyarının yönüne BAĞLI DEĞİLDİR.
  • Büyüme hareketidir (Oksin hormonu). • Turgor basıncı değişimiyle gerçekleşir.
  • Yavaş gerçekleşir. • Hızlı gerçekleşir.
  • Pozitif (+) veya Negatif (-) olabilir. • (+ / -) yön ayrımı yoktur.
         │ │
         ├─ Fototropizma (Işık) ├─ Fotonasti (Işık şiddeti)
         ├─ Geotropizma (Yer çekimi) ├─ Termonasti (Sıcaklık değişimi)
         ├─ Hidrotropizma (Su) ├─ Sismonasti (Sarsıntı/Dokunma)
         ├─ Tigmotropizma (Dokunma/Destek) └─ Kemonasti (Kimyasal madde)
         └─ Kemotropizma (Kimyasal maddeler)

```

* * *

Bu kavram haritasındaki mekanizmaların hücresel düzeyde (oksin hormonunun ışık görmeyen tarafta birikmesi veya pulvinus hücrelerindeki iyon geçişleri) nasıl gerçekleştiğini ayrıntılı incelememizi ister misin?
