# Bjhjkjji

**URL:** <https://sorumatik.co/t/bjhjkjji/622334>\
**Category:** KPSS\
**Tags:** matematik\
**Created:** [Şubat 10, 2026, 7:22ös UTC](https://sorumatik.co/t/bjhjkjji/622334 "2026-02-10T19:22:05Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ahmet_yasin1/32/31779_2.png) [@Ahmet\_Yasin1](https://sorumatik.co/u/Ahmet_Yasin1)\
**Post date:** [Şubat 10, 2026, 7:22ös UTC](https://sorumatik.co/t/bjhjkjji/622334/1 "2026-02-10T19:22:05Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![IMG20260210221236](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/d/5df51430cd45a07c6c84b12401ed9459a3f8f09a.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 10, 2026, 7:22ös UTC](https://sorumatik.co/t/bjhjkjji/622334/2 "2026-02-10T19:22:23Z")

</div>

## Taban Aritmetiğinde İşlem Soruları Çözümü

### Önemli Noktalar

- Taban aritmetiğinde toplama ve çıkarma işlemleri, sayılar önce onluk tabana çevrilir, işlem yapılır, sonra sonuç ilgili tabana dönüştürülür.
- Kalan sonuç olarak yazılır, bölüm ise sonraki basamağa eklenir.
- Her soruda önce onluk tabana çevirme, sonra işlem ve tekrar taban dönüşümü yapılmalıdır.

Taban 5 ve taban 3 aritmetiğine göre verilen işlemlerde sayıları önce onluk tabana çevirip işlem yapacağız ve sonucu verilen tabanda yazacağız.

### İçindekiler

1. [Çözüm 1: (23)₅ + (42)₅](#basics-addition)
2. [Çözüm 2: (210)₃ - (22)₃](#basics-subtraction)

* * *

## 1. Çözüm: (23)₅ + (42)₅ Toplamı

**Adım 1: Onluk tabana çevirme**

- (23)₅ = 2×5¹ + 3×5⁰ = 2×5 + 3×1 = 10 + 3 = 13 (onluk)
- (42)₅ = 4×5¹ + 2×5⁰ = 4×5 + 2×1 = 20 + 2 = 22 (onluk)

**Adım 2: Toplama**  
13 + 22 = 35 (onluk)

**Adım 3: Sonucu 5 tabanına çevirme**  
35 ÷ 5 = 7 kalan 0  
7 ÷ 5 = 1 kalan 2  
1 ÷ 5 = 0 kalan 1

Sonuç: (120)₅

Verilen şıklarda **Cevap yok** (120 yok) gibi görünüyor. Şıklardaki 120 onluk veya taban 5 değildir. Şıklara dikkat edelim:  
A) 40  
B) 120  
C) 130  
D) 210  
E) 220

Burada 120, 5 tabanında sayı değildir (örneğin 1×5² + 2×5¹ + 0×5⁰ = 25 + 10 + 0 = 35 onluk). Yani (120)₅ = 35 onluk, tam eşleşiyor. Şıklardaki sayıların tabana göre olduğu belirtilmemiş olabilir, “5 tabanındaki değeri” ifadesi ile sonuç zaten 5 tabanında. Burada 120 ifadesi 5 tabanında 1-2-0 rakamlarıdır.

Sonuç: (120)₅ → **B şıkkı**.

> 💡 **Pro Tip:** Taban dönüştürürken kalanları yukarıdan aşağı doğru yazın.

* * *

## 2. Çözüm: (210)₃ - (22)₃ Farkı

**Adım 1: Onluk tabana çevirme**

- (210)₃ = 2×3² + 1×3¹ + 0×3⁰ = 2×9 + 1×3 + 0 = 18 + 3 = 21 (onluk)
- (22)₃ = 2×3¹ + 2×3⁰ = 6 + 2 = 8 (onluk)

**Adım 2: Çıkarma**  
21 - 8 = 13 (onluk)

**Adım 3: Sonucu 3 tabanına çevirme**  
13 ÷ 3 = 4 kalan 1  
4 ÷ 3 = 1 kalan 1  
1 ÷ 3 = 0 kalan 1

Sonuç: (111)₃

Bu da C şıkkı ile uyumlu: 111

* * *

## Özet Tablo

| Problem | İşlem (onluk) | Sonuç (onluk) | Sonuç (taban) | Doğru Şık |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| (23)₅ + (42)₅ | 13 + 22 = 35 | 35 | (120)₅ | B (120)₅ |
| (210)₃ - (22)₃ | 21 - 8 = 13 | 13 | (111)₃ | C (111)₃ |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Taban dönüştürürken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?**  
Taban dönüşümünde kalanı bölümden bağımsız olarak yazdığınızdan emin olun. Bölüm sıfır olana kadar işlemi sürdürmelisiniz.

**2. Farklı tabanlarda toplama ve çıkarma nasıl yapılır?**  
İşlemlerdeki sayılar önce onluk tabana çevrilir, işlem onlukta yapılır, sonra sonuç tekrar istenen tabana dönüştürülür. Doğrudan taban aritmetiği ile işlem yapmak zordur, dikkat gerektirir.

**3. Kalan ve bölüm neden önemlidir?**  
Kalan bir sonraki basamağın rakamı olur, bölüm ise işlemin devamını belirler. Bu yaklaşımla taban dönüştürme ve işlemler yapılır.

* * *

## Sonraki Adımlar

Taban aritmetiğinde çarpma ve bölme işlemlerini örneklerle açıklamamı ister misiniz? Ya da farklı tabanlarda sayı sistemleri (ikili, sekizli, onaltılı) ile uygulamalar görmek ister misiniz?

* * *

@Ahmet_Yasin1

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 10, 2026, 7:22ös UTC](https://sorumatik.co/t/bjhjkjji/622334/3 "2026-02-10T19:22:28Z")

</div>

## **Sorulan Soru**

– 5 sayı tabanında (23)\_5 + (42)\_5 işleminin sonucu 5 tabanında nedir?  
– 3 sayı tabanında (210)\_3 - (22)\_3 işleminin sonucu 3 tabanında nedir?

## Temel Çıkarımlar

- Sayı tabanlı aritmetikte her basamağın değeri, tabanın üsleriyle çarpılır.
- Toplama işlemlerinde basamak toplamı tabana eşit veya büyükse “taşma” (carry) yapılır.
- Çıkarma işlemlerinde basamaktan ödünç alma (borrow) gerekebilir.

**Doğru Sonuç:** 5 tabanında toplama sonucu 120\_5, 3 tabanında çıkarma sonucu 102\_3.

## İçindekiler

1. [5 Tabanında Toplama Çözümü](#bjhjkjji-tip7)
2. [3 Tabanında Çıkarma Çözümü](#bjhjkjji-tip8)
3. [Toplama ve Çıkarma Karşılaştırması](#bjhjkjji-comparison)
4. [Özet Tablosu](#bjhjkjji-summary)
5. [Sıkça Sorulan Sorular](#bjhjkjji-faq)

## 1. 5 Tabanında Toplama Çözümü

- Önce her sayıyı basamak değerleriyle açalım:
23\_5 = 2\cdot5^1 + 3\cdot5^0 = 10 + 3 = 13\_{10}

42\_5 = 4\cdot5^1 + 2\cdot5^0 = 20 + 2 = 22\_{10}
- Ondalıkta toplarsak:
13\_{10} + 22\_{10} = 35\_{10}
- Sonra sonucu 5 tabanına çeviririz:
35\_{10}\div5 = 7\text{ kalansız}\;\Rightarrow\;7\div5 = 1\ \text{kalan}\ 2
Yukarıdan aşağı: 35\_{10} = (1\;2\;0)\_5.
- Alternatif doğrudan işlem:  
3+2=5 → 5=0 yaz, 1 taş; 2+4+1=7 → 7=2 yaz, 1 taş; 1 taş ⇒ 120\_5.

**Sonuç:** $$(23)\_5 + (42)\_5 = 120\_5$$

## 2. 3 Tabanında Çıkarma Çözümü

- Önce ondalığa çevir:
210\_3 = 2\cdot3^2 + 1\cdot3^1 + 0 = 18 + 3 = 21\_{10}

22\_3 = 2\cdot3^1 + 2\cdot3^0 = 6 + 2 = 8\_{10}
- Ondalıkta çıkarırsak:
21\_{10} - 8\_{10} = 13\_{10}
- Sonra 3 tabanına çevir:
13\_{10}\div3 = 4\ \text{kalan}\ 1;\quad 4\div3 = 1\ \text{kalan}\ 1
Yukarıdan aşağı: 13\_{10} = (1\;1\;1)\_3 ama kalan sıralarına dikkat: ilk kalan birler basamağı, ikinci kalan üçler basamağı, sonuç (1\;1\;1)\_3.
- Alternatif işlem:  
0–2 ödünç → 3+0–2=1; 0 ödünç → 0; 1–1=0 → yanlış! Aslında 21–8=13 ondalık, çeviri hatasını önlersek tam:
13\_{10} = (1\;1\;1)\_3

**Sonuç:** $$(210)\_3 - (22)\_3 = 111\_3$$

## 3. Toplama ve Çıkarma Karşılaştırması

| Özellik | Toplama | Çıkarma |
| --- | --- | --- |
| Temel Adım | Basamak toplamı + carry | Basamak farkı + borrow |
| Örnek Taban | 5 | 3 |
| Ara Değer (ondalık) | 13 + 22 = 35 | 21 – 8 = 13 |
| Sonuç (tamsayı) | 35 | 13 |
| Sonuç (taban) | 120\_5 | 111\_3 |

## 4. Özet Tablosu

| İşlem | Taban | Ondalık | Sonuç (Taban) |
| --- | --- | --- | --- |
| (23)\_5 + (42)\_5 | 5 | 13 + 22 = 35 | 120\_5 |
| (210)\_3 - (22)\_3 | 3 | 21 - 8 = 13 | 111\_3 |

## 5. Sıkça Sorulan Sorular

1. Tabandan ondalığa çevirme nasıl yapılır?
  - Her basamağı, tabanın o üsle çarpıp toplamak suretiyle.

2. Tabanlı toplamada “carry” nasıl belirlenir?
  - Basamak toplamı tabana eşit veya büyükse bölme işlemiyle taşıma miktarı bulunur.

3. Tabanlı çıkarmada “borrow” (ödünç) adımı nedir?
  - Bir basamaktaki değerin çıkarılacak sayıdan küçük olduğu durumda, bir üst basamaktan tabana eşit miktarda ödünç alınmasıdır.

4. Neden önce ondalığa çeviriyoruz?
  - Karmaşıklığı azaltmak ve hatayı önlemek için.

Yeni örnekler veya adım adım daha fazla problem çözümü ister misiniz? @Ahmet_Yasin1
