# Biri mənsubiyyətə görə natamam dəyişir:

**URL:** <https://sorumatik.co/t/biri-m-nsubiyy-t-gor-natamam-d-yisir/701046>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 13, 2026, 3:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/biri-m-nsubiyy-t-gor-natamam-d-yisir/701046 "2026-11-13T15:45:25Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/bbce88/32.png) [@Muxtar\_Sukurov](https://sorumatik.co/u/Muxtar_Sukurov)\
**Post date:** [Kasım 13, 2026, 3:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/biri-m-nsubiyy-t-gor-natamam-d-yisir/701046/1 "2026-11-13T15:45:25Z")

</div>

1. Biri mənsubiyyətə görə natamam dəyişir:  
A) öz  
B) hamı  
C) siz  
D) bu  
E) onlar
2. Cümlələrdən birində “o” əvəzliyindən sonra vergül işarəsi işlənə də, işlənməyə də bilər:  
A) O kitabını istəmirdim.  
B) O kəndin yeni sakinidir.  
C) Anar o meşələrdə çox gəzib.  
D) O məni hələ də tanımırdı.  
E) O kitabları bura gətirin.
3. Hansı cümlədə vergül işlənməməlidir?  
A) O, bizlik məsələ deyil.  
B) O, yeni kitaba sabah başlayacaq.  
C) O, uzun müddətdir ki, çöllərdədir.  
D) O, bağçanın güllərini dərmişdi.  
E) O, elə bil səni tanımırdı.

 ![Biri mənsubiyyətə görə natamam dəyişir: 39.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/0/505c034da8da0da3eca7b7a0905a6987f6f12da7.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 13, 2026, 3:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/biri-m-nsubiyy-t-gor-natamam-d-yisir/701046/2 "2026-11-13T15:45:57Z")

</div>

## Azərbaycan Dili: Əvəzlik və Durğu İşarələri Qaydaları

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:**

1. **Əvəzliklərdə mənsubiyyət:** Bəzi qeyri-müəyyən əvəzliklər (_hamı_, _hərə_) I və II şəxsin təkində mənsubiyyət şəkilçisi qəbul etmədiyinə görə mənsubiyyətə görə natamam dəyişən əvəzliklər sayılır.
2. **“O, bu” əvəzliklərindən sonra vergül:** Mübtəda vəzifəsində çıxış edən “o, bu” əvəzliklərindən sonra isim, sifət, say, zərf və feli sifət gəldikdə vergül qoyulur; fel (feli sifət istisna), əvəzlik və köməkçi nitq hissələri gəldikdə isə vergül qoyulmur. _Sanki_, _elə bil_, _guya_ modal sözləri vergüllə ayrılmayan istisna sözlər olduğundan, onlardan əvvəl də vergül qoyulmur.

* * *

### 🧠 ÇÖZÜM VƏ SEÇƏNƏK ANALİZİ

### Sual 38: Mənsubiyyətə görə natamam dəyişən əvəzlik

- **A) öz:** Bütün şəxslər üzrə tam dəyişir (_özüm, özün, özü, özümüz, özünüz, özləri_).
- **B) hamı:** Yalnız cəm şəxslərdə və III şəxsin təkində dəyişir (_hamımız, hamınız, hamısı_). I və II şəxsin təkində (_hamım, hamın_) işlənmədiyi üçün **mənsubiyyətə görə natamam dəyişir**.
- **C) siz / E) onlar:** Şəxs əvəzlikləri mənsubiyyət şəkilçisi qəbul etmir.
- **D) bu:** İşarə əvəzliyi mənsubiyyətə görə dəyişmir.

✅ **38-ci sualın cavabı:** **B) hamı**

* * *

### Sual 39: Vergül işarəsinin işlənə də, işlənməyə də biləcəyi cümlə

- **A)** Xəbər I şəxsdə olduğu üçün (_istəmirdim_) “o” yalnız işarə əvəzliyidir (təyindir), vergül qoyula bilməz.
- **B)** İki cür düşünülə bilər:
  1. **Şəxs əvəzliyi (mübtəda) olduqda:** _O, kəndin yeni sakinidir._ (Kim? — O; özündən sonra isim gəldiyi üçün vergül **qoyulur** ).
  2. **İşarə əvəzliyi (təyin) olduqda:** _O kəndin yeni sakinidir._ (Hansı kəndin? — O kəndin; təyin olduğu üçün vergül **qoyulmur** ).

- **C)** “Meşələrdə” sözünün təyini olduğu üçün vergül qoyulmur.
- **D)** Özündən sonra şəxs əvəzliyi (_məni_) gəldiyi üçün vergül qoyulmur.
- **E)** İşarə əvəzliyi (təyin) olduğu üçün vergül qoyulmur.

✅ **39-cu sualın cavabı:** **B) O kəndin yeni sakinidir.**

* * *

### Sual 40: Vergül işlənməməli olan cümlə

- **A)** “Bizlik” leksik şəkilçi ilə düzəlmiş sifətdir (_necə məsələ?_), mübtədadan sonra sifət gəldiyi üçün vergül düzgündür.
- **B)** “Yeni” sifətdir, vergül düzgündür.
- **C)** “Uzun” sifətdir, vergül düzgündür.
- **D)** “Bağçanın” isimdir, vergül düzgündür.
- **E)**  **“Elə bil”** bənzətmə bildirən modal sözdür. Qaydaya əsasən _elə bil_, _sanki_, _guya_ sözləri cümlədə vergüllə ayrılmır. Köməkçi nitq hissəsi gəldiyinə görə “o” əvəzliyindən sonra **vergül işlənməməlidir**.

✅ **40-cı sualın cavabı:** **E) O, elə bil səni tanımırdı.**

* * *

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** Modal sözlər adətən hər iki tərəfdən vergüllə ayrıldığı üçün “o/bu” mübtədasından sonra gəldikdə də vergül qoyulur (məsələn: _O, əlbəttə, gələcək_). Lakin **sanki** , **elə bil** , **guya** istisnadır; bu sözlərin heç bir tərəfində vergül qoyulmur.