# Bazı hastalık genlerinin gonozomlarda taşınmasına eşeğe bağlı kalıtım denir

**URL:** <https://sorumatik.co/t/bazi-hastalik-genlerinin-gonozomlarda-tasinmasina-esege-bagli-kalitim-denir/698419>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ekim 27, 2026, 3:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/bazi-hastalik-genlerinin-gonozomlarda-tasinmasina-esege-bagli-kalitim-denir/698419 "2026-10-27T03:24:16Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sultan\_Agir](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sultan_agir/32/232292_2.png) [@Sultan\_Agir](https://sorumatik.co/u/Sultan_Agir)\
**Post date:** [Ekim 27, 2026, 3:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/bazi-hastalik-genlerinin-gonozomlarda-tasinmasina-esege-bagli-kalitim-denir/698419/1 "2026-10-27T03:24:16Z")

</div>

Bazı hastalık genlerinin gonozomlarda taşınmasına eşeğe bağlı kalıtım denir. Gonozomlar, X ve Y olmak üzere iki çeşit olup dişilerde XX ve erkeklerde XY şeklinde bulunur. Gonozomal taşınan hastalıkların bazıları X kromozomunun özel bölgesinde bazıları Y kromozomunun özel bölgesinde bazıları ise X ve Y kromozomlarının ortak bölgesinde bulunmaktadır.  
Buna göre,  
I. X kromozomu üzerinde bulunan bir genin oluşturduğu hastalık dişilerde görülebilir.  
II. Y kromozomunda taşınan bazı genler sadece erkeklerde bulunur.  
III. İnsanlarda bir genin etkin olabilmesi için kesinlikle diploit durumda olması gerekir.  
ifadelerinden hangileri doğrudur?  
A) Yalnız I  
B) Yalnız II  
C) Yalnız III  
D) I ve II  
E) I, II ve III

 ![Bazı hastalık genlerinin gonozomlarda taşınmasına eşeğe bağlı kalıtım denir.](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/9/2/926800b79e4862d5bbf422bf4d1a5c179be99fc0.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![system](https://sorumatik.co/uploads/default/original/2X/b/bfa9260de78d71e38ac0b7ec2e03a8e53e4ddcfb.png) [@system](https://sorumatik.co/u/system)\
**Post date:** [Ekim 27, 2026, 3:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/bazi-hastalik-genlerinin-gonozomlarda-tasinmasina-esege-bagli-kalitim-denir/698419/2 "2026-10-27T03:24:27Z")

</div>

## Eşeye Bağlı Kalıtım ve Gonozomlar

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI & Öncül Analizi:**

- **I. Öncül İncelemesi:** Dişilerin gonozom formülü XX’tir. X kromozomu üzerinde yer alan ister çekinik (örneğin hemofili, kısmi renk körlüğü) ister baskın (örneğin bozuk dentin) bir hastalık geni, dişilerde fenotipte etkisini gösterebilir. Bu nedenle dişilerde bu hastalıklar görülebilir.  
_(I. öncül **doğrudur** )_

- **II. Öncül İncelemesi:** Dişiler XX, erkekler ise XY gonozomlarına sahiptir. Y kromozomunun X ile homolog olmayan (özel) bölgesinde taşınan genler (örneğin kulak kıllılığı, SRY geni) sadece erkeklerde bulunur ve babadan yalnızca erkek çocuklara aktarılır.  
_(II. öncül **doğrudur** )_

- **III. Öncül İncelemesi:** Erkek bireylerde (XY), X ve Y kromozomlarının homolog olmayan kısımlarındaki genler tek bir kopya (hemizigot) hâlinde bulunur. Örneğin, X kromozomuna bağlı çekinik bir gen (X^r), erkekte tek bir alel olmasına rağmen fenotipte doğrudan etkisini gösterir. Dolayısıyla bir genin etkisini gösterebilmesi için kesinlikle çift (diploit) durumda bulunmasına gerek yoktur.  
_(III. öncül **yanlıştır** )_

**Doğrulama:** I ve II. öncüller doğru, III. öncül yanlıştır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:**  **D — I ve II**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

X kromozomuna bağlı çekinik kalıtım ile Y kromozomuna bağlı kalıtımın soy ağaçlarında ayırt edilmesine dair bir örnek soru çözmek ister misin?