# B-9 3. x, y ve z negatif tam sayılardir. x y= 15 X z=21 olduğuna göre, x +y+z toplamının en büyūk de- ğeri kaçtır? A)-37 D) -15 B)-36 E) -12 C) -24

**URL:** <https://sorumatik.co/t/b-9-3-x-y-ve-z-negatif-tam-sayilardir-x-y-15-x-z-21-olduguna-gore-x-y-z-toplaminin-en-buyuk-de-geri-kactir-a-37-d-15-b-36-e-12-c-24/626766>\
**Category:** KPSS\
**Created:** [Şubat 21, 2026, 3:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/b-9-3-x-y-ve-z-negatif-tam-sayilardir-x-y-15-x-z-21-olduguna-gore-x-y-z-toplaminin-en-buyuk-de-geri-kactir-a-37-d-15-b-36-e-12-c-24/626766 "2026-02-21T15:14:11Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ceyda\_Bas](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ceyda_bas/32/59323_2.png) [@Ceyda\_Bas](https://sorumatik.co/u/Ceyda_Bas)\
**Post date:** [Şubat 21, 2026, 3:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/b-9-3-x-y-ve-z-negatif-tam-sayilardir-x-y-15-x-z-21-olduguna-gore-x-y-z-toplaminin-en-buyuk-de-geri-kactir-a-37-d-15-b-36-e-12-c-24/626766/1 "2026-02-21T15:14:11Z")

</div>

b-9 3. x, y ve z negatif tam sayılardir. x y= 15 X z=21 olduğuna göre, x +y+z toplamının en büyūk de- ğeri kaçtır? A)-37 D) -15 B)-36 E) -12 C) -24

!Resim [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 21, 2026, 3:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/b-9-3-x-y-ve-z-negatif-tam-sayilardir-x-y-15-x-z-21-olduguna-gore-x-y-z-toplaminin-en-buyuk-de-geri-kactir-a-37-d-15-b-36-e-12-c-24/626766/2 "2026-02-21T15:14:30Z")

</div>

## B-9 3. Soru: x, y ve z negatif tam sayılardır. x·y=15, x·z=21 olduğuna göre, x + y + z toplamının en büyük değeri kaçtır?

### Önemli Noktalar

- **x, y, z negatif tam sayılar** olmak zorundadır.
- x·y = 15 ve x·z = 21 eşitlikleriyle çarpımlar verilmiştir.
- Negatif tam sayıların çarpımı sonucu pozitif sayı ise çarpılan sayılar tek sayıda negatif olmalıdır.
- Amaç, **x + y + z toplamının en büyük değerini** (en az negatif olanı) bulmaktır.

### Çözüm

x, y ve z negatif tam sayılar. x·y = 15 ve x·z = 21.

İlk olarak, negatif sayıların çarpımı pozitif ise çarpılan iki sayı ya her ikisi negatif ya da çarpanların negatif sayısı çift olmalıdır. Burada x, y ve z negatif olduğu için;

- x negatif, y negatif → çarpımları pozitif olur.
- Aynı şekilde, x negatif, z negatif → çarpımları pozitif olur.

**Adım 1: x ve y’nin değerleri**  
15 sayısının negatif çarpan kombinasyonları:

- (–1) × (–15) = 15
- (–3) × (–5) = 15
- (–5) × (–3) = 15
- (–15) × (–1) = 15

x negatif olduğu için x’i negatif seçelim ve y de negatif olsun. O halde x ile y aşağıdaki olasılıklara sahip olabilir:  
(x, y) = (–1, –15), (–3, –5), (–5, –3), (–15, –1)

**Adım 2: x ve z’nin değerleri**  
21 sayısının negatif çarpanları:

- (–1) × (–21) = 21
- (–3) × (–7) = 21
- (–7) × (–3) = 21
- (–21) × (–1) = 21

x negatif olduğu için x ve z negatif olarak;  
(x, z) = (–1, –21), (–3, –7), (–7, –3), (–21, –1)

**Adım 3: x ortak olduğu için (x, y) ve (x, z) çiftleri arasında uyumu aramak gerekir.**

**Olasılıkları kontrol ederiz:**

1. **x = –1**

- (x, y) = (–1, –15) → doğru (çarpım 15)
- (x, z) = (–1, –21) → doğru (çarpım 21)  
Toplam = x + y + z = –1 + (–15) + (–21) = –37

1. **x = –3**

- (x, y) = (–3, –5)
- (x, z) = (–3, –7)  
Toplam = –3 + (–5) + (–7) = –15

1. **x = –5**

- (x, y) = (–5, –3)
- Ancak, x = –5 için (x, z) çiftlerinden biri olan (–5, ?) yok (çarpım 21 olmadığından) → uyumsuz, elenir.

1. **x = –7**

- (x, y) = (–7, ?) yok (çarpım 15 değil) → elenir.

1. **x = –15**

- (x, y) = (–15, –1)
- (x, z) = (–15, ?) yok → elenir.

1. **x = –21**

- (x, y) = (–21, ?) yok → elenir.

**Bulunan toplamlar:**

- –37
- –15

Bize en büyük toplam lazım, yani en az negatif olan değer: **–15**

### Sonuç:

Cevap **D) -15**

* * *

### İçindekiler

1. [Problemin Analizi ve Kısıtlar](#b9-negatif-sayilar-analiz)
2. [Çarpanların Belirlenmesi](#b9-faktorler)
3. [Olasılıkların İncelenmesi ve Sonuç](#b9-sonuc)
4. [Özet Tablo](#b9-ozet)
5. [Sık Sorulan Sorular](#b9-faq)

* * *

## 1. Problemin Analizi ve Kısıtlar

- **x, y, z negatif tam sayılar** olarak şartlandırılmış.
- x·y = 15 ve x·z = 21 ürünleri pozitif, dolayısıyla iki negatif sayının çarpımı.
- x ortak elemandır, hem y hem z ile çarpılmış.
- Toplam x + y + z en büyük değer aranıyor.

Bu bilgiler, sayıların olası negatif çarpanlarını listelememiz gerektiğini gösterir.

> 💡 **Pro Tip:** Negatif sayıların çarpımı pozitif ise **çarpan sayısı çift** olmalıdır. Negatif tam sayılar olduğu için çarpanlar negatif seçilir.

* * *

## 2. Çarpanların Belirlenmesi

- 15’in negatif çarpanları: (–1, –15), (–3, –5), (–5, –3), (–15, –1)
- 21’in negatif çarpanları: (–1, –21), (–3, –7), (–7, –3), (–21, –1)

x ortaktır, yani x hangi sayı olursa y ve z ona göre belirlenir.

* * *

## 3. Olasılıkların İncelenmesi ve Sonuç

x için olası değerler ve toplamları:

| x | y | z | x + y + z |
| --- | --- | --- | --- |
| –1 | –15 | –21 | –37 |
| –3 | –5 | –7 | –15 |
| –5 | –3 | - | - |
| –7 | - | –3 | - |
| –15 | –1 | - | - |
| –21 | - | –1 | - |

En büyük toplam: **–15**

* * *

## Özet Tablo

| Kısıt ve Değer | Açıklama |
| --- | --- |
| Negatif tam sayılar | x, y, z negatif tam sayıdır |
| x·y = 15 | Negatif iki sayının çarpımı pozitif 15 |
| x·z = 21 | Negatif iki sayının çarpımı pozitif 21 |
| En büyük toplam | –15 |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Neden pozitif çarpanları değil negatif seçtik?**  
Çünkü soru x, y, z negatif tam sayılar olduğunu belirtiyor. İki negatif sayının çarpımı pozitif olur.

**2. Neden sadece x’in değerlerini denedik?**  
Çünkü x hem y hem de z ile çarpılmış, ortak değişken olduğu için x belirlenmeden diğerleri kesinleşmez.

**3. Pozitif tam sayılarda ne olurdu?**  
O zaman çarpımlar pozitif, sayılar pozitif olurdu ve toplam daha farklı hesaplanırdı.

* * *

## Sonraki Adımlar

Daha karmaşık negatif tamsayı denklem örnekleri için benzer yöntemlerle nasıl çözüm yapılacağını gösteren kılavuz ister misiniz?

@Ceyda_Bas

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 21, 2026, 3:14ös UTC](https://sorumatik.co/t/b-9-3-x-y-ve-z-negatif-tam-sayilardir-x-y-15-x-z-21-olduguna-gore-x-y-z-toplaminin-en-buyuk-de-geri-kactir-a-37-d-15-b-36-e-12-c-24/626766/3 "2026-02-21T15:14:35Z")

</div>

## **x, y ve z negatif tam sayılardır. xy = 15, xz = 21 olduğuna göre, x+y+z toplamının en büyük değeri kaçtır?**

- **x, y ve z** negatif tam sayılar
- Denklemler: xy = 15 ve xz = 21
- Maksimum toplam, en az negatif toplam değeri veren çözüme ait

**Negatif tam sayılar arasında xy=15 ve xz=21 olması, $x$’in hem $15$’in hem de $21$’in negatif böleni olduğunu gösterir. Olası x değerleri -1 ve $-3$’tür.**  
x=-1 için y=-15, z=-21 ve $$x+y+z=-37$$  
x=-3 için y=-5, z=-7 ve

x+y+z=-3+(-5)+(-7)=-15

Bunlar arasında **-15** en büyük değerdir. (Cevap: D) -15

İçindekiler

1. [Çözüm Adımları](#kpss-negative-integers-detailed-solution)
2. [Özet Tablosu](#kpss-negative-integers-summary-table)
3. [SSS](#kpss-negative-integers-faq)

## Çözüm Adımları

1. x,y,z\<0 ve xy\>0,\;xz\>0 olduğundan x,y,z hepsi negatiftir.
2. $x$’in hem 15 hem de $21$’in negatif böleni olması için ortak negatif bölenler bulunur: \{-1,-3\}.
3. 
  - x=-1 seçilirse
    - y=\frac{15}{x}=-15, z=\frac{21}{x}=-21
    - Toplam: -1-15-21=-37

  - x=-3 seçilirse
    - y=\frac{15}{x}=-5, z=\frac{21}{x}=-7
    - Toplam: -3-5-7=-15

4. Negatif sayılarda “en büyük” değer, en az mutlak değere sahip toplamdır. Bu yüzden **-15** sonuç verir.

## Özet Tablosu

| x | y | z | x+y+z |
| --- | --- | --- | --- |
| -1 | -15 | -21 | -37 |
| -3 | -5 | -7 | **-15** |

## SSS

1. S: Neden x pozitif olamaz?  
C: Soruda x,y,z negatif tam sayı olarak verilmiştir.

2. S: 15 ve $21$’in ortak bölenleri nelerdir?  
C: Pozitifte \{1,3\}, negatife çevrilince \{-1,-3\} olur.

3. S: Toplamın en büyük değeri nasıl belirlenir?  
C: Negatif sayılarda “en büyük” toplam, mutlak değeri en küçük olan toplamdır.

4. S: Başka bir x değeri mümkün mü?  
C: Hayır, negatif tam sayılar arasında ortak bölenler sadece -1 ve -3.

Bu tür negatif tam sayı problemlerde pratik yapmak ister misiniz? @Ceyda_Bas
