# Aytt90

**URL:** <https://sorumatik.co/t/aytt90/237363>\
**Category:** YKS Matematik\
**Created:** [Mayıs 18, 2025, 12:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/aytt90/237363 "2025-05-18T12:28:25Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gg\_12](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/g/e36b37/32.png) [@Gg\_12](https://sorumatik.co/u/Gg_12)\
**Post date:** [Mayıs 18, 2025, 12:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/aytt90/237363/1 "2025-05-18T12:28:25Z")

</div>

![1000016708](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/7/f/7fa088adb593e293c9f0c7cd92f77e34855ffc95.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 18, 2025, 12:50ös UTC](https://sorumatik.co/t/aytt90/237363/2 "2025-05-18T12:50:45Z")

</div>

**Sorunun çözümü:**

Elimizdeki grafikte f(x) = 3^x fonksiyonu ile onun y = x doğrusuna göre simetriği olan g(x) fonksiyonu verilmiş. Bir fonksiyonun y = x doğrusuna göre simetriğini bulmak için, verilen fonksiyonu ters çevirmemiz gerekir. Yani:

f(x) = 3^x \rightarrow g(x) = f^{-1}(x)

Bu nedenle, g(x) fonksiyonu f(x) fonksiyonunun tersidir. Ters fonksiyonun tanımı ise:

Eğer f(a) = b ise, f^{-1}(b) = a şeklindedir.

### 1. Adım: f(x) = 3^x fonksiyonunda x yerine hangi değer geldiğini bulalım.

Soruda, g(81) sorulmuş. Ters fonksiyon olduğu için şunu yapmamız gerekiyor:  
$$f(x) = 81$$ eşitliğini çözmeliyiz.

3^x = 81

Buradan x değerini bulmak için 81’i bir üslü şekilde 3 tabanında ifade ederiz:

81 = 3^4

O halde:

x = 4

### 2. Adım: Ters Fonksiyon

f(x) = 3^x için, g(81) = x olacaktır. Bu durumda:

g(81) = 4

### Cevap: **B) 4**

| Adım | Açıklama | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| 1 | f(x) = 81 eşitliğini çöz | x = 4 |
| 2 | g(81) simetrik ters fonksiyondur. | 4 |

Eğer başka bir sorunuz varsa sormaktan çekinmeyin! 😊 @Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 18, 2025, 12:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/aytt90/237363/3 "2025-05-18T12:51:18Z")

</div>

**Yukarıda grafiği verilen f(x) = 3^x fonksiyonu ile g(x), y = x doğrusuna göre simetrik ise g(81)’in değeri kaçtır?**

**Cevap:**

## Table of Contents

1. [Fonksiyonların Tersinin Tanımı](#fonksiyonlarin-tersinin-tanimi)
2. [Y = X Doğrusuna Göre Simetriklik](#y-x-dogrusuna-gore-simetriklik)
3. [f(x) = 3^x Fonksiyonunun Tersi](#fx--3x-fonksiyonunun-tersi)
4. [g(81) Hesaplama Adımları](#g81-hesaplama-adimlari)
5. [Çözüm Tablosu](#cozum-tablosu)
6. [Kısa Özet](#kisa-ozet)

## 1. Fonksiyonların Tersinin Tanımı

Bir f(x) fonksiyonunun tersi f⁻¹(x) (veya g(x)) şu anlama gelir:

- f fonksiyonunda x girdiğinde y çıktısı elde edilir.
- Tersi fonksiyonda ise y girdiğinde tekrar x’e dönülür.

Matematiksel ifade ile:  
(f⁻¹ ∘ f)(x) = x ve (f ∘ f⁻¹)(x) = x.

## 2. Y = X Doğrusuna Göre Simetriklik

Bir fonksiyonun grafiği eğer y = x doğrusuna göre simetrik ise bu iki fonksiyonun birbirinin tersi olduğu anlamına gelir. Çünkü y = x doğrusuna göre simetrik olan bir eğri, (x,y) → (y,x) nokta dönüşümünü yansıtır.

## 3. f(x) = 3^x Fonksiyonunun Tersi

f(x)=3^x fonksiyonunun tersi g(x)=f⁻¹(x) şu şekilde bulunur:

1. f(x)=y diyelim: y=3^x
2. x’i yalnız bırakmak için logaritma alırız:  
x = log₃(y)
3. Bağımsız değişken (x) yerine x; y yerine de g(x) yazarız:  
g(x)=log₃(x).

Dolayısıyla f(x)=3^x fonksiyonunun y = x doğrusuna göre simetrik olan fonksiyonu:

g(x) = \log\_3(x).

## 4. g(81) Hesaplama Adımları

• Belirlenen g(x)=log₃(x) fonksiyonunda x=81 yazılır:  
g(81)=log₃(81).  
• 81 sayısı 3⁴ olarak ifade edilebilir: 81 = 3⁴, dolayısıyla log₃(3⁴)=4.

Bu nedenle g(81)=4’tür.

## 5. Çözüm Tablosu

| Adım | İşlem | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| 1. Ters Fonksiyon Tanımı | f(x)=3^x → x=log₃(y) → g(x)=log₃(x) | g(x) = log₃(x) |
| 2. 81’in Logaritması Hesabı | 81 = 3⁴ | log₃(81)=4 |
| 3. Sonuç | g(81)=4 | 4 |

## 6. Kısa Özet

f(x)=3^x fonksiyonu y = x doğrusuna göre simetrik olan g(x), f’nin tersi olup g(x)=log₃(x) şeklindedir. Bu nedenle g(81)=log₃(81)=4 bulunur.

@gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 18, 2025, 12:52ös UTC](https://sorumatik.co/t/aytt90/237363/4 "2025-05-18T12:52:09Z")

</div>

**Yukarıda grafiği verilen f(x) = 3^x fonksiyonu ile g(x), y = x doğrusuna göre simetrik ise g(81)’in değeri kaçtır?**

**Cevap:**  
Bu soruda, f(x) = 3^x fonksiyonu ile g(x) fonksiyonunun y = x doğrusuna göre simetrik olduğu belirtilmektedir. İki fonksiyonun y = x doğrusuna göre simetrik olması demek, söz konusu iki fonksiyonun birbirinin ters (inverse) fonksiyonları olması anlamına gelir. f(x) = 3^x fonksiyonunun tersi, g(x) = log₃(x) şeklindedir. Dolayısıyla g(81) = log₃(81) hesaplanır. 81, 3’ün 4. kuvveti olduğu için log₃(81) = 4 olarak bulunur.

Bu yanıtın ayrıntılı açıklamasını, konunun temel kavramlarını, grafikleri, tabloları ve ilgili örnekleri aşağıdaki kapsamlı metinde bulabilirsiniz.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Y = X Doğrusuna Göre Simetri Kavramı](#y-x-dogrusuna-gore-simetri-kavrami)
2. [Ters (Inverse) Fonksiyon Nedir?](#ters-fonksiyon-nedir)
3. [f(x) = 3^x Fonksiyonunun Özellikleri](#fx-3x-fonksiyonunun-ozellikleri)
4. [Ters Fonksiyon Bulma Adımları](#ters-fonksiyon-bulma-adimlari)
5. [f(x) = 3^x Fonksiyonunun Tersi: g(x) = log₃(x)](#3x-fonksiyonunun-tersi-log3x)
6. [g(81) Nasıl Hesaplanır? (Örnek Uygulama)](#g81-hesaplanmasi)
7. [Y = X Doğrusu Altında Simetri ve Grafiksel Yorumu](#y-x-dogrusu-altinda-simetri)
8. [Benzer Örnekler ve Alıştırmalar](#benzer-ornekler)
9. [Konuyla İlgili Önemli Notlar](#onemli-notlar)
10. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
11. [Adım Adım Çözüm Özeti](#adim-adim-cozum-ozeti)
12. [Ek Bilgiler ve İleri Düzey Yorumlar](#ek-bilgiler)
13. [Kaynaklar](#kaynaklar)

## **1. Y = X Doğrusuna Göre Simetri Kavramı**

Bir fonksiyonun başka bir fonksiyonla y = x doğrusuna göre simetrik olması, bu iki fonksiyonun ters fonksiyonlar olduğu anlamına gelir. Matematikte y = x doğrusu, “x ve y değerlerinin eşit olduğu tüm noktalar” kümesidir. Eğer bir f fonksiyonu ile g fonksiyonu, y = x doğrusuna göre ayna yansıması şeklinde duruyorsa, f ve g fonksiyonları birbirinin tersi konumundadır.

- Geometrik yorum: f(x) ile y = x doğrusunu kesip ayna gibi düşünürsek, ortaya çıkan yansıma g(x) fonksiyonunu verir.
- Cebirsel yorum: f ve g, f∘g veya g∘f bileşkesinde, değeri x’e eşit sonuç üreten fonksiyonlardır:  
f(g(x)) = x ve g(f(x)) = x.

## **2. Ters (Inverse) Fonksiyon Nedir?**

Bir f fonksiyonunun tersi (inverse), f(x) = y denklemi üzerinden x’in y cinsinden ifade edilmesiyle bulunur. Eğer f(x) tabanlı bir fonksiyon verildi ise:

1. f(x) = y yazılır.
2. x, y cinsinden çözülür.
3. Elde edilen ifadeye g(x) = f⁻¹(x) denir.

Ters fonksiyon, orijinal fonksiyonun aldığı ve ürettiği değerleri “değiş-tokuş” eden kurala işaret eder. Y = X doğrusuna göre simetri de bu noktada devreye girer: f ve f⁻¹ grafikleri, bu doğruya göre simetriktir.

## **3. f(x) = 3^x Fonksiyonunun Özellikleri**

f(x) = 3^x, üstel bir fonksiyondur ve şu temel özelliklere sahiptir:

1. **Tanım Kümesi** : Gerçel sayılar (ℝ). Her gerçek x değeri için 3^x tanımlıdır.
2. **Değer Kümesi** : (0, ∞). Yani 3^x fonksiyonu hiçbir zaman 0 veya negatif bir değer almaz; daima pozitif değerler verir.
3. **Monotonluk** : 3^x fonksiyonu artan bir fonksiyondur. x arttıkça 3^x değeri de artar.
4. **Tabanının Pozitif Olması** : Taban 3 \> 1 olduğu için grafiği sağa doğru gidildikçe yükselir.

Grafikten de görüleceği gibi y = 3^x, sol tarafta x → -∞ iken 0’a yaklaşır, sağa doğru x → +∞ iken 3^x çok hızlı bir şekilde büyür.

## **4. Ters Fonksiyon Bulma Adımları**

Ters fonksiyon bulmak için izlenecek standart yol şöyledir:

1. **Adım 1** : f(x) = 3^x ise, bunu y = 3^x biçiminde yazarız.
2. **Adım 2** : y = 3^x eşitliğinde, x’i y cinsinden bulmak için logaritma kullanırız. x = log₃(y).
3. **Adım 3** : Şimdi x’i yalnız bıraktığımız ifade x = log₃(y), fakat bizim ters fonksiyonumuz g(x) = f⁻¹(x) formatında olmalıdır. Dolayısıyla y yerine x koyarız ve g(x) = log₃(x) sonucuna varırız.

Bu durum bize y = 3^x fonksiyonunun tersinin g(x) = log₃(x) olduğunu gösterir.

## **5. f(x) = 3^x Fonksiyonunun Tersi: g(x) = log₃(x)**

Yukarıdaki adımlarda bulunan g(x) = log₃(x), f(x) = 3^x’in y = x doğrusuna göre simetriği olan fonksiyondur. Bu nedenle soruda “f ile g, y = x doğrusuna göre simetrik” dendiğinde, g(x) = log₃(x) şeklinde bir logaritmik fonksiyon olduğu anlaşılır.

- f(g(x)) = f(log₃(x)) = 3^(log₃(x)) = x
- g(f(x)) = g(3^x) = log₃(3^x) = x

Bu kimlikler, f ve g’nin birbirinin tersi olduğunu tasdik eder.

## **6. g(81) Nasıl Hesaplanır? (Örnek Uygulama)**

Soru bizden g(81) değerini istemektedir. Artık g(x) = log₃(x) olduğunu bildiğimize göre:

g(81) = \log\_{3}(81).

Bütün logaritma türlerinde olduğu gibi, log₃(81) ifadesi, “3’ün hangi kuvveti 81’e eşittir?” sorusunun cevabıdır. 81, 3’ün 4. kuvveti (3^4) olduğundan:

\log\_{3}(81) = \log\_{3}(3^4) = 4.

Dolayısıyla g(81) = 4’tür.

## **7. Y = X Doğrusu Altında Simetri ve Grafiksel Yorumu**

Söz konusu grafiksel durumu şu şekilde yorumlayabiliriz:

- f(x) = 3^x grafiğini göz önüne getirdiğimizde, eksponansiyel olarak hızla artan bir fonksiyon elde ederiz.
- g(x) = log₃(x) ise logaritmik fonksiyon olup, y = x doğrusunun etrafında f(x)’in ayna görüntüsüdür.
- Koordinat düzleminde y = x doğrusu, 1. ve 3. bölgeyi köşegen şeklinde böler. f(x) ile g(x) bu doğruya göre simetrik konumda durur.

Bu durumun en önemli sonucu, her birinde (x, y) koordinatlarının ters dönmesidir. Yani f(x) grafiğindeki bir noktayı (a, b) alırsak, g(x) grafiğindeki karşılık gelen nokta (b, a) olur.

## **8. Benzer Örnekler ve Alıştırmalar**

1. f(x) = 2^x fonksiyonu ile y = x doğrusuna göre simetrik g(x) nedir ve g(16) kaçtır?

2. f(x) = 5^x için y = x doğrusuna göre simetrik h(x) bulun ve h(25) değerini hesaplayın.

3. f(x) = 3^(x-1) fonksiyonu verilmiş olsa, bu fonksiyonun tersini bulun.

Bu tip alıştırmalar, özellikle logaritma ve üstel fonksiyonları iyi kavramak için oldukça etkilidir.

## **9. Konuyla İlgili Önemli Notlar**

- Bir fonksiyonun y = x doğrusuna göre simetriğine “ters fonksiyon” denir.
- Üstel fonksiyon f(x) = a^x (a\>0, a≠1) ise ters fonksiyonu f⁻¹(x) = logₐ(x) biçimindedir.
- Logaritmanın tanımlı olabilmesi için, x \> 0 olması gerekir. Dolayısıyla logaritmik fonksiyonların tanım kümesi (0, ∞)’dir.
- Üstel fonksiyonların tanım kümesi ℝ, değer kümesi (0, ∞) iken logaritmik fonksiyonların tam tersi söz konusudur: tanım kümesi (0, ∞), değer kümesi ℝ.
- Bu simetrik yapıyı anlamak, hem logaritma hem de üstel fonksiyonların grafiğini daha iyi yorumlamaya yardımcı olur.

## **10. Özet Tablo**

Aşağıdaki tabloda, f(x) = 3^x fonksiyonunun ve tersinin temel özelliklerini, ayrıca g(81) hesaplamasını özetliyoruz:

| **Fonksiyon** | **Tanım** | **Ters Fonksiyonu** | **Tanım Kümesi** | **Değer Kümesi** | **Örnek Değer Hesaplaması** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| f(x) = 3^x | Üstel fonksiyon | g(x) = log₃(x) | ℝ | (0, ∞) | f(0) = 1, f(1) = 3, f(2) = 9 |
| g(x) = log₃(x) | Logaritmik fonksiyon | f(x) = 3^x | (0, ∞) | ℝ | g(1) = 0, g(3) = 1, g(9) = 2 |
| g(81) | log₃(81) | – | x = 81 \> 0 | – | log₃(81) = 4 |

Tablodan da anlaşılacağı üzere, y = 3^x fonksiyonunun tersinde x \> 0 koşulu gereklidir. Soruya konu olan g(81) değeri de bu tabloya göre **4** olarak hesaplanır.

## **11. Adım Adım Çözüm Özeti**

1. **Soru Tespiti** : f(x) = 3^x, g(x) fonksiyonu ile y = x doğrusuna göre simetri halindedir. g(81) istenir.
2. **Simetri (Ters Fonksiyon) Tanımı**: y = x doğrusu etrafında simetri, ters fonksiyon demektir.
3. **Ters Fonksiyon Bulma** : f(x) = 3^x ⇒ y = 3^x ⇒ x = log₃(y) ⇒ y yerine x koyarsak g(x) = log₃(x).
4. **Hedef Değerin Hesaplanması** : g(81) = log₃(81).
5. **Sonuç** : 81 = 3^4 ⇒ log₃(81) = 4.

## **12. Ek Bilgiler ve İleri Düzey Yorumlar**

- **Doğal Logaritma ile İlişki** : log₃(x), ln(x) / ln(3) şeklinde de ifade edilebilir. Eğer x = 81 ise:  
log₃(81) = ln(81) / ln(3).  
81 = e^(ln(81)) olup ln(81) = ln(3^4) = 4 ln(3). Dolayısıyla 4 ln(3) / ln(3) = 4.

- **Genel Bir Bakış** : Her a \> 1 için f(x) = a^x bir üstel fonksiyondur ve f⁻¹(x) = logₐ(x) olarak tanımlanır. Bu fonksiyonlar terslik ilişkisi nedeniyle her zaman y = x doğrusu üzerinde simetrik yer alır.

- **Uygulama Alanları** : Üstel ve logaritmik fonksiyonlar doğa bilimlerinde, finansal modellerde (bileşik faiz, büyüme, bozunma vb.), özellikle veri analizi ve istatistikte sıklıkla kullanılır.

- **Türevsel Yorum** : f(x) = 3^x fonksiyonunun türevi f’(x) = 3^x ln(3) iken, g(x) = log₃(x) fonksiyonunun türevi g’(x) = 1 / (x ln(3)). Ters fonksiyonların türevleri arasında da ters ilişki olduğundan, y = x doğrusu etrafındaki simetrinin sadece fonksiyon değerleri bağlamında değil türevler (eğimler) bağlamında da karşılığı bulunmaktadır.

- **Özel Noktalar** : f(x) = 3^x fonksiyonunun (0,1) noktasından geçmesi gibi, g(x) = log₃(x) de (1,0) noktasından geçer. Bu da simetrinin bir başka göstergesidir: (0,1) ve (1,0) noktaları y = x doğrusuna göre simetriktir.

## **13. Kaynaklar**

- OpenStax, “College Algebra” (2021).
- Khan Academy, “Logaritmik Fonksiyonlar ve Üstel Fonksiyonlar”.
- Türkiye’de kullanılan 12. sınıf matematik ders kitapları ve MEB kaynakları.
- Herhangi bir üniversite düzeyinde “Genel Matematik” ya da “Calculus” kitaplarının üstel-logaritmik fonksiyonlar bölümleri.

* * *

### **Sonuç ve Kısa Özet**

- Y = X doğrusu, bir fonksiyonla onun tersini geometrik olarak birbirine bağlayan “ayna” görevi görür.
- f(x) = 3^x fonksiyonunun tersi g(x) = log₃(x)’tir.
- Dolayısıyla, soruda g(81) istenince log₃(81) = 4 sonucu çıkar.

Böylece sorunun cevabı **4** olur. Bu durum, üstel ve logaritmik fonksiyonlar arasındaki terslik ilişkisinin en temel örneklerinden biridir. Logaritma tabanı ile üstel fonksiyon tabanı aynıdır (3) ve 81’in 3’ün 4. kuvveti olduğu bilgisiyle sonuç doğrudan bulunur.

@Gg_12
