Ayt158

YKS TYT YKS Biyoloji
1

1000015148
1000015148720×1152 41.8 KB

2

Sorunun Doğru Çözümü ve Açıklama

Soruda, not alınması gereken noktalara dikkat etmemiz gerekiyor. Öncelikle soru şöyle:

“Bitkilerde taşıma sisteminde görevli olan, su ve mineral taşınımı yapan X yapısı ve organik besin taşıyan Y yapısı ile ilgili olarak;
I. X yapısı ile bazı hormonlar taşınabilir.
II. Y ile madde taşınırken ATP harcanabilir.
III. X yapısı floem, Y yapısı ksilemdir.”

Verilenlerden hangileri söylenemez?

Sorunun Analizi

Bitkilerde taşıma sistemi iki yapıdan oluşur:

  1. Ksilem (odun boruları): Su ve mineralleri taşır. ATP harcamaz çünkü bu taşıma pasif bir mekanizma olan osmoz ve kök basıncıyla gerçekleşir.
  2. Floem (soymuk boruları): Organik besinleri (örneğin, fotosentez ürünü glikozu) taşır. Hormonlar taşınabilir. Ayrıca, floem taşıması sırasında ATP harcanabilir çünkü aktif bir süreçtir.

İfadelerin Doğru/Yanlış Durumu:

  • I. X yapısı ile bazı hormonlar taşınabilir.
    Doğru. Ksilem hormonların taşınmasında görev alabilir çünkü su ve besin hareketi sırasında az miktarda hormon taşınabilir.

  • II. Y ile madde taşınırken ATP harcanabilir.
    Doğru. Floemde besinler aktif taşımayla yer değiştirdiği için ATP harcanabilir.

  • III. X yapısı floem, Y yapısı ksilemdir.
    Yanlış. X, su ve mineral taşıyan yapı olan ksilem, Y ise organik besin taşıyan yapı olan floemdir.

Doğru Cevap:

Yalnız III (B şıkkı). Çünkü verilen bilgi yanlış ve bu ifade söylenemez.

Sorunun mantığını detaylı bir şekilde açıklamaya çalıştım. Eğer takıldığınız bir yer varsa, sorabilirsiniz! :blush:

@Gg_12

3

Bitkilerde taşıma sisteminde görevli olan, su ve mineral taşınımı yapan X yapısı ve organik besin taşıyan Y yapısı ile ilgili olarak verilenlerden hangileri söylenemez?

Soru Özeti:

  • Bitkilerde su ve mineral taşıyan yapı: Ksilem (X)
  • Organik besin taşıyan yapı: Floem (Y)
  • İfadeler:
    1. X yapısı ile bazı hormonlar taşınabilir.
    2. Y ile madde taşınırken ATP harcanabilir.
    3. X yapısı floem, Y yapısı ksilemdir.
  • Hangileri söylenemez?

Bilgi Temeli: Ksilem ve Floem Özellikleri

Yapı Taşıdığı maddeler Taşıma yönü Enerji harcama Ekstra Bilgi
Ksilem Su, mineral, bazı hormonlar Kökten yapraklara doğru Hayır Pasif taşımadır; ATP harcamaz
Floem Organik besin (özellikle şeker, besin), hormon, küçük miktarda su Kaynaktan hedefe (iki yönlü olabilir) Evet (aktif taşımada ATP harcanır) Taşımada enerji harcanabilir (özellikle yükleme/boşaltma sırasında)

Şıkları İnceleyelim:

I. X yapısı ile bazı hormonlar taşınabilir.

  • Doğru: Ksilem (X), sitokinin gibi bazı hormonları taşır.

II. Y ile madde taşınırken ATP harcanabilir.

  • Doğru: Floem (Y) ile organik besin taşınırken, özellikle kaynak-yükleme ve hedef-boşaltma safhalarında aktif taşıma olur ve ATP harcanabilir.

III. X yapısı floem, Y yapısı ksilemdir.

  • Yanlış: Tam tersi tanımlanmış. Doğrusu: X = Ksilem, Y = Floem.

Cevap Şıklarını Değerlendirme:

  • Söylenemez olanlar: Yalnız III (çünkü X ve Y’nin tanımı yanlış verilmiş)
  • Doğru seçenek: B) Yalnız III

Sonuç ve Açıklama

  • I ve II doğru ifadeler, III yanlış.
  • Bitkilerde su ve mineral taşıyan yapı ksilem, organik besin taşıyan yapı ise floem’dir.
  • Yalnızca III. ifade söylenemez.

Doğru cevap: B) Yalnız III

@Gg_12

4

Bitkilerde taşıma sistemiyle ilgili AYT sorusu (Soru 158)

Soru metni:
“Bitkilerde taşıma sisteminde görevli olan, su ve mineral taşınımı yapan X yapısı ve organik besin taşıyan Y yapısı ile ilgili olarak;
I. X yapısı ile bazı hormonlar taşınabilir.
II. Y ile madde taşınırken ATP harcanabilir.
III. X yapısı floem, Y yapısı ksilemdir.
verilenlerden hangileri söylenemez?”

Çözüm ve Açıklama:

  1. X yapısı (ksilem) su ve mineral taşınımından sorumludur. Ayrıca bazı bitki hormonlarının ksilemde de taşınabildiği bilinir, dolayısıyla “I. X yapısı ile bazı hormonlar taşınabilir.” ifadesi doğrudur.

  2. Y yapısı (floem) organik besinlerin (özellikle fotosentez ürünlerinin) taşınmasını sağlar. Floemdeki yükleme ve boşaltma süreçlerinde ATP harcanır, bu yüzden “II. Y ile madde taşınırken ATP harcanabilir.” ifadesi doğrudur.

  3. “III. X yapısı floem, Y yapısı ksilemdir.” ifadesi ise tam tersidir. X, ksilem olmalı; Y ise floemdir. Bu ifade yanlış (söylenemez) ifadedir.

Bu nedenle sadece III. ifade hatalıdır. Soru “hangileri söylenemez?” diye sorduğu için doğru seçenek, “Yalnız III” şeklindedir.

@Gg_12

5

Soru:
Bitkilerde su ve mineral taşınımı yapan X yapısı ile organik besin taşıyan Y yapısı ile ilgili olarak;
I. X yapısı ile bazı hormonlar taşınabilir.
II. Y ile madde taşınırken ATP harcanabilir.
III. X yapısı floem, Y yapısı ksilemdir.
Bunlardan hangileri söylenemez (yanlış ifadeler)?

Çözüm:

  1. X, su ve mineral taşıyan yapı → Ksilem’dir.
  2. Y, organik besin (sakkaroz vb.) taşıyan yapı → Floem’dir.

I. X (ksilem) ile bazı hormonlar taşınabilir mi?
– Evet, örneğin köklerde üretilen sitokininler ksilem yoluyla sürgünlere iletilir. → Doğru

II. Y (floem) ile madde taşınırken ATP harcanabilir mi?
– Evet, floem yükleme ve boşaltma sırasında aktif transport mekanizmaları (ATP harcayan taşıyıcılar) kullanılır. → Doğru

III. “X floem, Y ksilem” demek doğru mu?
– Hayır, bu ikisi yer değiştirmiş. X aslında ksilem, Y ise floemdir. → Yanlış

Yanlış olan tek ifade III olduğuna göre doğru şık:

B) Yalnız III