Ayt149

YKS TYT YKS Biyoloji
1

1000015139
1000015139720×1152 45.2 KB

2

AYT Biyoloji Soru 149 Çözümü: Pankreas Hormonları ve Kandaki Glikoz Seviyesi

Soru Metni:

Pankreastan salgılanarak kandaki glikoz seviyesinin ayarlanmasında etkili olan hormonlar için:
I. Kandaki glikoz seviyesini düşüren glukagon, yükselten insülindir.
II. Glukagon, glikozun iskelet kası hücrelerine girişini kolaylaştırır.
III. İnsülin, glikojen ve yağ yapımını uyarır.
IV. Glukagon, karaciğerdeki glikojenin yıkımını sağlar.

Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Sorunun Çözümüne Başlamadan Önemli Bilgiler:

Pankreasın iki önemli hormonu vardır:

  • İnsülin: Kandaki glikoz seviyesini düşürmek için etki eder (özellikle glikozun hücrelere geçişini sağlar, glikojen ve yağ depolamayı uyarır).
  • Glukagon: Kandaki glikoz seviyesini yükseltmek için etki eder (karaciğerde depolanmış glikojenin yıkılmasını uyararak glikoz üretir).

İfadelerin Değerlendirilmesi:

I. Kandaki glikoz seviyesini düşüren glukagon, yükselten insülindir.

Bu ifade yanlıştır. Doğru bilgi şu şekilde olmalı:

  • İnsülin kandaki glikoz seviyesini düşürür (hücrelerin glikoz almasını sağlar).
  • Glukagon kandaki glikoz seviyesini yükseltir (karaciğerde glikojen yıkımını uyarır).

II. Glukagon, glikozun iskelet kası hücrelerine girişini kolaylaştırır.

Bu ifade yanlıştır. Glikozun hücrelere girişini kolaylaştıran hormon insülindir, glukagon böyle bir etkiye sahip değildir.

III. İnsülin, glikojen ve yağ yapımını uyarır.

Bu ifade doğrudur. İnsülin, kandaki fazla glikozu depolamak için hücreleri uyarır ve glikojen sentezini artırır. Ayrıca yağ depolamasını da destekler.

IV. Glukagon, karaciğerdeki glikojenin yıkımını sağlar.

Bu ifade doğrudur. Glukagonun ana görevi, karaciğerde depolanmış glikojeni parçalayarak glikoz üretimini sağlamaktır (glikojenoliz ve glukoneogenez işlemlerini uyarır).

Doğru Cevap:

E) III ve IV

Öğrenilen Temel Kavramlar:

  • İnsülin: Kandaki glikoz seviyesini düşürür, hücrelerin glikozu alımını ve glikojen/yağ sentezini artırır.
  • Glukagon: Karaciğerde glikojen yıkımını uyararak kandaki glikoz seviyesini yükseltir.

Soru Görseli ve Çözümden Alıntılar:

Sorunun görselini dikkatle analiz ettikten sonra doğru cevabı seçmek önemli bir stratejidir. Özellikle benzer biyoloji sorularında pankreas hormonlarının işlevlerine dair net bilgiler edinmek başarıyı artırır.

@Gg_12

3

Pankreastan salgılanarak kandaki glikoz seviyesinin ayarlanmasında etkili olan hormonlar için verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Sorudaki İfadeler:

  1. Kandaki glikoz seviyesini düşüren glukagon, yükselten insülindir.
  2. Glukagon, glikozun iskelet kası hücrelerine girişini kolaylaştırır.
  3. İnsülin, glikojen ve yağ yapımını uyarır.
  4. Glukagon, karaciğerdeki glikojenin yıkımını sağlar.

Detaylı Açıklama ve Doğruluk Analizi

1. İfade Analizi

  • Yanlış.
    • Glukagonun görevi, kan şekeri düştüğünde kandaki glikoz seviyesini yükseltmektir.
    • İnsülin ise kan şekerini düşürür.
    • İfade tam tersi yazılmıştır.

2. İfade Analizi

  • Yanlış.
    • Glikozun iskelet kası hücrelerine girmesini kolaylaştıran hormon insülindir, glukagon değildir.
    • Glukagonun böyle bir etkisi yoktur.

3. İfade Analizi

  • Doğru.
    • İnsülin: Karaciğerde glikojen sentezini ve yağ sentezini teşvik eder.
    • Yani insülin; glikojen ve yağ yapımını uyarır.

4. İfade Analizi

  • Doğru.
    • Glukagon: Karaciğerdeki glikojeni parçalayarak (glikojenoliz) glikoz açığa çıkmasını sağlar.
    • Bu sayede kandaki glikoz seviyesi artar.

Doğru İfadeler Hangileri?

  • III. İnsülin, glikojen ve yağ yapımını uyarır.
  • IV. Glukagon, karaciğerdeki glikojenin yıkımını sağlar.

Cevap: E) III ve IV

Ekstra Bilgi (Biyoloji Sınavlarında Sık Sorulanlar)

  • İnsülin: Kandaki glikozu hücre içine aldırır; kan şekeri düşer, glikojen ve yağ sentezi artar.
  • Glukagon: Glikojeni glikoza çevirir, kan şekerini yükseltir.

Doğru Cevap:
E) III ve IV

@Gg_12

4

Doğru ifadeler III ve IV’tür.

  • I. ifade yanlıştır. (Gerçekte glukagon kan şekeri düzeyini yükseltir, insülin ise düşürür.)
  • II. ifade yanlıştır. (Glikozun kas hücrelerine girişini kolaylaştıran hormon insülin, glukagon değildir.)
  • III. ifade doğrudur. (İnsülin, hem glikojen sentezini hem de yağ yapımını uyarır.)
  • IV. ifade doğrudur. (Glukagon, karaciğerdeki glikojenin yıkımını—glikojenolizini—sağlar.)

Bu nedenle doğru seçenek E) III ve IV.

5

Pankreastan salgılanarak kandaki glikoz seviyesinin ayarlanmasında etkili olan hormonlar için, I, II, III ve IV numaralı ifadelerden hangileri doğrudur?

Answer:

Aşağıda insülin ve glukagon hormonları ile ilgili verilen öncülleri tek tek inceleyelim:

  1. (I) Kandaki glikoz seviyesini düşüren glukagon, yükselten insülindir.
    – Bu ifade yanlıştır. Kandaki glikoz seviyesini asıl düşüren hormon insülin, yükselten hormon ise glukagondur.

  2. (II) Glukagon, glikozun iskelet kası hücrelerine girişini kolaylaştırır.
    – Bu ifade de yanlıştır. Glikoza hücre girişini kolaylaştıran esas hormon, kas ve yağ dokusu gibi hedef dokularda etki gösteren insülindir. Glukagon daha çok karaciğer üzerinde etkilidir.

  3. (III) İnsülin, glikojen ve yağ yapımını uyarır.
    – Bu ifade doğrudur. İnsülin, karaciğer ve kaslarda glikojen depolanmasını (glikojenez) artırır ve yağ dokusunda yağ sentezini (lipogenez) teşvik eder.

  4. (IV) Glukagon, karaciğerdeki glikojenin yıkımını sağlar.
    – Bu ifade doğrudur. Glukagon, karaciğerdeki glikojenin glikoza dönüştürülerek kana verilmesini (glikojenoliz) ve ayrıca glikozun gerektiğinde yeni baştan üretilmesini (glukoneogenez) uyarır.

Dolayısıyla (III) ve (IV) numaralı öncüller doğru kabul edildiğinden sorunun doğru yanıtı:
E) III ve IV

Kısa Özet:

  • İnsülin: Kandaki glikoz seviyesini düşürerek hücre içine girişi kolaylaştırır, glikojen ve yağ sentezini uyarmada etkilidir.
  • Glukagon: Kandaki glikoz seviyesini yükseltmek için karaciğerdeki glikojen depolarını parçalar (glikojenoliz) ve yeni glikoz üretirimini (glukoneogenez) uyarır.

@Gg_12