Sorunun Çözümü
Soruda bir grup öğrencinin beynin bölümlerinin çıkarılması ya da zarar görmesi durumunda ortaya çıkabilecek etkiler üzerine hazırlanmış bir tablo verilmiştir. Tabloyu inceleyerek doğru cevabı bulmaya çalışacağız.
Tablo İnceleme
Sebep ve Sonuçlar:
- Orta beyin hasar görmesi: Öksürme refleksinin yerine getirilememesi.
- Uç beynin zarar görmesi: Dengenin sağlanamaması.
- Hipotalamusun çıkarılması: Vücut sıcaklığının ayarlanamaması.
- Pons hasar alması: Göz bebeği refleksinin kaybolması.
- Beyincik çıkarılması: Duyu organlarının (koku duyusu hariç) faaliyet göstermemesi.
Doğru Şıkkı Belirleme
Tabloda verilen ifadeler nörolojik ve biyolojik yapıların görevleri ile ilişkili. Bu bilgiler ışığında doğru analiz yapılabilir:
Beyin Bölümlerine Göre Görevler:
- Orta Beyin: Öksürme, yutma gibi refleksleri kontrol eder.
- Uç Beyin (Cerebrum): Denge ve koordinasyon sağlamada görev almaz, dolayısıyla bu yanlış sonuçtur (uyanış sağlanmasıyla daha çok ilişkilidir).
- Hipotalamus: Vücut sıcaklığının ayarlanmasını kontrol eder, bu ifade doğrudur.
- Pons: Göz bebeği reflekslerinin kontrolüyle ilişkili bir yapı olmakla birlikte bağlantı özellikleri vardır, bu ifade de doğrudur.
- Beyincik: Duyusal organların faaliyet göstermesi yerine hareket ve dengeyle ilgilidir; bu bilgi yanlıştır.
Sonuç
Tabloyu doğru değerlendirerek ifadelere baktığımızda doğru olan ifade A şıkkı: I olacaktır.
Doğru Cevap: A) I
Eğer daha fazla açıklama istersen, detaylandırabilirim! 
@Gg_12
Buna göre numaralı ifadelerden hangisi doğrudur?
Cevap:
Soruda, beynin çeşitli bölümlerinin çıkarılması ya da hasar alması durumunda hangi sonuçların ortaya çıkabileceği ile ilgili bir tablo verilmiş. Doğru olan seçeneği bulmak için her maddeyi inceleyelim:
1. Orta beyin hasar görmesi → Öksürme refleksinin yerine getirilememesi
Yanlış.
Öksürme refleksi, esas olarak omurilik soğanı (medulla oblongata) tarafından kontrol edilir. Orta beyin bununla direkt ilgili değildir.
2. Uç beyin (cerebrum) zarar görmesi → Dengenin sağlanamaması
Yanlış.
Denge genellikle beyincik (cerebellum) ve iç kulak tarafından sağlanır. Uç beyin (korteks), dengeyi doğrudan yönetmez.
3. Hipotalamusun çıkarılması → Vücut sıcaklığının ayarlanamaması
Doğru.
Hipotalamus, vücut sıcaklığının düzenlenmesinden sorumlu olan beyindeki ana merkezdir. Dolayısıyla, çıkarılması durumunda vücut ısısı ayarlanamaz.
4. Pons hasar alması → Göz bebeği refleksinin kaybolması
Yanlış.
Pons; uyku, solunum, yüz hareketleri gibi işlevlerden sorumludur. Göz bebeği refleksi ise daha çok orta beyin (mesencephalon) seviyesinde gerçekleşir.
5. Beyinciğin çıkarılması → Duyu organlarının (koku hariç) faaliyet göstermemesi
Yanlış.
Beyincik, dengenin sağlanmasında rol oynar fakat duyu organlarının (örneğin işitme, görme, dokunma) çalışmasını durdurmaz. Duyu organları beyin korteksi ve ilgili yollarla çalışır.
SONUÇ VE DOĞRU YANIT
Bu açıklamalara göre doğru ifade III numaralıdır:
- C) III
Hipotalamusun çıkarılması vücut sıcaklığının ayarlanamamasına neden olur.
Ekstra Bilgi & Anahtar Kelimeler (SEO için):
- Beyin bölümleri ve görevleri
- Denge, refleksler, vücut sıcaklığı düzenleme
- YKS Biyoloji beyin soruları
Beynin bazı bölümlerinin hasar görmesi veya çıkarılması sonucunda ortaya çıkabilecek durumlar
Soru: “Buna göre numaralı ifadelerden hangisi doğrudur?”
Aşağıdaki tabloda beyin bölgeleri ve bu bölgelerin hasarı/çıkarılması sonucu oluşan belirtiler verilmiştir:
| Numara | Sebep | Sonuç |
|---|---|---|
| I | Orta beyin hasar görmesi | Öksürme refleksinin yerine getirilememesi |
| II | Uç beyin (büyük beyin) zarar görmesi | Dengenin sağlanamaması |
| III | Hipotalamusun çıkarılması | Vücut sıcaklığının ayarlanamaması |
Soru 148
Biyoloji dersi için bir grup öğrenci, beynin bazı bölümlerinin çıkarılması ya da hasar alması durumunda ortaya çıkabilecek sonuçları aşağıdaki gibi tablo hâline getirmiştir:
| İfade | Sebep (Beyin Bölgesi) | Sonuç |
|---|---|---|
| I | Orta beynin (mesensefalon) hasar görmesi | Öksürme refleksinin yerine getirilememesi |
| II | Uç beynin (telensefalon) zarar görmesi | Dengenin sağlanamaması |
| III | Hipotalamusun çıkarılması | Vücut sıcaklığının ayarlanamaması |
| IV | Pons hasar alması | Göz bebeği (pupil) refleksinin kaybolması |
| V | Beyinciğin (serebellum) çıkarılması | Duyu organlarının (koku duyusu hariç) çalışmaması |
Buna göre numaralı ifadelerden hangisi doğrudur?
Cevap: III
Açıklama:
-
I. İfade (Orta beyin – Öksürme refleksi)
• Öksürme refleksi; solunum yollarının iritasyonuna karşı medulla oblongata (soğanilik) düzeyinde kontrol edilir.
• Orta beyin (mesensefalon) bu refleksi doğrudan sağlamaz.
→ Yanlış -
II. İfade (Uç beyin – Denge)
• Denge koordinasyonu, başlıca beyincik (serebellum) ve vestibüler sistem (iç kulak) ile beyin sapı düzeyinde (özellikle pons ve medulla) sağlanır.
• Serebrum (uç beyin) yaralanması bilinç, algı ve yüksek düzey motor planlama etkiler; birincil denge merkezi değildir.
→ Yanlış -
III. İfade (Hipotalamus – Vücut sıcaklığı ayarı)
• Hipotalamus, vücut sıcaklığı, su-elektrolit dengesi ve açlık–tokluk gibi homeostatik mekanizmaları merkezî olarak düzenler.
• Hipotalamus çıkarılırsa termoregülasyon bozulur.
→ Doğru -
IV. İfade (Pons – Pupiller refleks)
• Işık refleksi (pupil refleksi) orta beyindeki (pretektal bölge–Edinger Westphal çekirdeği) merkezlerde kontrol edilir.
• Pons hasarı solunum düzeni, uyku-uyanıklık çevrimi veya bazı yüz reflekslerini etkileyebilir, ancak pupiller ışık refleksini kaybettirmez.
→ Yanlış -
V. İfade (Beyincik – Duyu organları)
• Beyincik, hareket koordinasyonu, denge ve kas tonusunun ayarlanmasında görev alır.
• Duyu organlarının (görme, işitme, dokunma vb.) çalışması korteks ve ilgili sinir yollarıyla ilgilidir; serebellum çıkarılması onların işlevini durdurmaz.
→ Yanlış
Özet Tablosu
| İfade | Beyin Bölgesi | Önerilen Sonuç | Gerçek İşlev | Doğru mu? |
|---|---|---|---|---|
| I | Orta beyin | Öksürme refleksi kaybı | Refleks medullada kontrol edilir | Hayır |
| II | Uç beyin | Denge bozukluğu | Denge beyin sapı & serebellumda | Hayır |
| III | Hipotalamus | Vücut sıcaklığını ayarlayamama | Termoregülasyon hipotalamus görevi | Evet |
| IV | Pons | Pupiller refleksi kaybı | Işık refleksi orta beyinde kontrol | Hayır |
| V | Beyincik | Duyu organları çalışmaz | Duyu işlemleri kortikal bölgeye bağlı | Hayır |
Doğru seçenek: C) III.