# Ayt124

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ayt124/223198>\
**Category:** YKS Fizik\
**Created:** [Mayıs 4, 2025, 11:56öö UTC](https://sorumatik.co/t/ayt124/223198 "2025-05-04T11:56:01Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gg\_12](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/g/e36b37/32.png) [@Gg\_12](https://sorumatik.co/u/Gg_12)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 11:56öö UTC](https://sorumatik.co/t/ayt124/223198/1 "2025-05-04T11:56:01Z")

</div>

![1000015121](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/d/dd699653a303dff560b4e12c00ebd68b081b28e9.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 12:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/ayt124/223198/2 "2025-05-04T12:08:02Z")

</div>

## **Sorunun Çözümü**

Şekilde yer alan **X cismi** , eğik düzlem üzerinde sabit hızla hareket edebilmesi için eğik düzleme paralel şekilde bir **F kuvveti** uygulanmakta. Ancak soruda, bu **F kuvvetinden daha küçük bir kuvvet** uygulayabilmenin yolları soruluyor. Şimdi bu yolları teker teker inceleyelim.

* * *

1. **h sabit tutulup α açısını azaltmak (I):**

* * *

1. **Yüzeyin sürtünme katsayısını artırmak (II):**

* * *

1. **α sabit tutulup h yüksekliğini artırmak (III):**

* * *

## **Sonuç:**

Sadece **I** ve **III** işlemleri yapılabilir. Bu nedenle doğru seçenek:

**D) II ve III**

Eğer başka sorularınız varsa, sorabilirsiniz! 😊

@Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 12:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/ayt124/223198/3 "2025-05-04T12:08:13Z")

</div>

## **Şekildeki X cismi eğik düzlem üzerinde sabit hızla hareket ettirmek için F kuvvetinden daha küçük bir kuvvet uygulanabilmesi için hangi işlemler yapılabilir?**

**Cevap:**

### Sorunun Temel Prensibi

Eğik düzlemde bir cismi sabit hızla çekmek için uygulanan F kuvveti şu faktörlere bağlıdır:

- Düzlemin eğimi (\alpha açısı)
- Düzlemin yüksekliği (h)
- Sürtünme katsayısı (\mu)

Sabit hızla hareket olduğunda net kuvvet sıfırdır, yani çekme kuvveti = eğik düzlemin aşağıya doğru etkileri + sürtünme.

**Kuvvet denklemi:**

F = m \cdot g \cdot \sin{\alpha} + \mu \cdot m \cdot g \cdot \cos{\alpha}

### Seçeneklerin Analizi

#### I. h sabit tutularak \alpha açısını azaltmak

- **h sabit, \alpha azalırsa** , eğik düzlem daha yatık hale gelir. \sin{\alpha} azalır, böylece **F azalır**.
- **DOĞRU.**

#### II. Yüzeyin sürtünme katsayısını artırmak

- \mu artarsa, \mu \cdot m \cdot g \cdot \cos{\alpha} artar, yani **F kuvveti artar**.
- **Yanlış** : Daha küçük değil, daha BÜYÜK kuvvet gerekir.

#### III. \alpha sabit tutularak h yüksekliği artırmak

- \alpha sabit, h artarsa sadece eğik düzlemin uzunluğu artar, ancak açı ve dolayısıyla \sin{\alpha} ile \cos{\alpha} değişmez.
- **Kuvvet değişmez** , yani **doğrudan etkili değildir**.
- **Yanlış**.

### Sonuç Tablosu

| İşlem | F kuvvetini azaltır mı? |
| --- | --- |
| I. h sabit, $\alpha$yı azaltmak | **Evet** |
| II. Sürtünme katsayısını artırmak | Hayır |
| III. \alpha sabit, $h$yi artırmak | Hayır |

### Doğru Seçenek

**F kuvvetinden daha küçük bir kuvvet uygulayabilmek için** yalnızca **I** yapılabilir.

- **Doğru yanıt: A) Yalnız I**

@Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 12:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/ayt124/223198/4 "2025-05-04T12:08:39Z")

</div>

**Soru 124:**  
Şekildeki X cismi eğik düzlem üzerinde sabit hızla hareket ettirilebilmek için eğik düzlem yüzeyine paralel olacak şekilde F kuvveti uygulanıyor.  
F kuvvetinden daha küçük bir kuvvet uygulayabilmek için;  
I. h sabit tutulup α açısını azaltmak  
II. Yüzeyin sürtünme katsayısını artırmak  
III. α sabit tutulup h yüksekliğini artırmak  
işlemlerinden hangileri yapılabilir?

**Cevap:** Yalnız I

Açıklama adım adım:

1. Sabit hızla hareket için uygulanan F kuvveti, eğik düzlemdeki direnç kuvvetlerini (a) yerçekiminin paralel bileşeni olan mg sinα ve (b) sürtünme kuvveti μ mg cosα toplamına eşittir:  
F = mg sinα + μ mg cosα

2. Bu ifadeyi daha küçük bir F değeriyle gerçekleştirmek için mg sabit olduğundan “sinα + μ cosα” toplamını küçültmek gerekir.

3. I şıkkı (α’yı azaltmak)  
• α azaldıkça sinα azalır, cosα artar;  
• Ancak genel olarak sinα’daki azalma, μ cosα’daki artmadan büyüktür (α tipik olarak 0–90° aralığında ve μ\<∞ olduğundan).  
→ Toplam sinα + μ cosα azalır.  
→ Gerekli F küçülür.  
Bu yüzden **I. işlem uygundur**.

4. II şıkkı (sürtünme katsayısını artırmak)  
• μ artarsa μ cosα terimi büyür.  
→ F = mg(sinα + μ cosα) ifadesi büyür.  
→ Daha büyük kuvvet gerekir; amaç “daha küçük kuvvet” olduğuna göre **uygun değildir**.

5. III şıkkı (α sabitken h’yi artırmak)  
• h (yükseklik) artışı α’yı değiştirmez; sinα ve cosα sabit kalır.  
• Dolayısıyla F = mg(sinα + μ cosα) değişmez.  
→ Gerekli kuvvet aynı kalır; “daha küçük kuvvet” sağlanmaz.  
→ **Uygun değildir**.

Sonuçta yalnız I. işlem F kuvvetinden daha küçük bir kuvvetle hareketi mümkün kılar.

**Doğru seçenek: A) Yalnız I**

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 12:08ös UTC](https://sorumatik.co/t/ayt124/223198/5 "2025-05-04T12:08:49Z")

</div>

## **Sorudaki ifade**

“Şekildeki X cismini eğik düzlem üzerinde sabit hızla hareket ettirebilmek için eğik düzlem yüzeyine paralel olacak şekilde F kuvveti uygulanmaktadır. F kuvvetinden daha küçük bir kuvvet uygulayabilmek için aşağıdaki işlemlerden hangileri yapılabilir?”

1. h sabit tutup α açısını azaltmak
2. Yüzeyin sürtünme katsayısını artırmak
3. α sabit tutup h yüksekliğini artırmak

A) Yalnız I  
B) Yalnız II  
C) Yalnız III  
D) II ve III  
E) I, II ve III

* * *

## **Çözüm ve Açıklama**

Eğik düzlemde cisme etki eden kuvvetleri incelediğimizde, cismi sabit hızda yukarı doğru çekmek için gereken çekme kuvveti (F) şu şekilde ifade edilebilir:

F = mg \sin \alpha \;+\; \mu\,mg \cos \alpha

Burada:

- m cisim kütlesi,
- g yerçekimi ivmesi,
- \alpha eğik düzlemin yatayla yaptığı açı,
- \mu yüzey ile cismin arasındaki sürtünme katsayısıdır.

**F değerini küçültmek** istiyorsak, ifadedeki ( \sin \alpha ) ve ( \mu \cos \alpha ) bileşenlerinin mümkün olduğunca azalması gerekir.

1. **h sabit tutup \alpha açısını azaltmak:**

2. **Yüzeyin sürtünme katsayısını \mu artırmak:**

3. **\alpha sabit tutup h yüksekliğini artırmak:**

Bu değerlendirmenin sonucunda, yalnızca **(I)** seçeneği (h sabit tutup \alpha açısını azaltmak) çekme kuvvetini gerçekten azaltmaya uygundur.

* * *

**Doğru cevap: Yalnız I (A seçeneği).**

@Gg_12