# Ayt108

**URL:** <https://sorumatik.co/t/ayt108/223179>\
**Category:** YKS Matematik\
**Created:** [Mayıs 4, 2025, 11:51öö UTC](https://sorumatik.co/t/ayt108/223179 "2025-05-04T11:51:36Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gg\_12](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/g/e36b37/32.png) [@Gg\_12](https://sorumatik.co/u/Gg_12)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 11:51öö UTC](https://sorumatik.co/t/ayt108/223179/1 "2025-05-04T11:51:36Z")

</div>

![1000015109](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/a/4/a46b247ed490222970a3ad983321f7fb5325ef48.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 11:59öö UTC](https://sorumatik.co/t/ayt108/223179/2 "2025-05-04T11:59:30Z")

</div>

### **Sorunun Çözümü**

**Verilen:**

1. f(x) = f(g(x)) + ax^3
2. f'(1) = g(1) = 1 ve g'(1) = 10

Bu duruma göre, a bilinmeyenini hesaplayacağız.

* * *

### **Adım 1 - Fonksiyonun türevini alın**

Fonksiyonun türevini bulalım. Verilen eşitlikte, türev alırken **zincir kuralı** uygulanacak. Türev işlemi şu şekilde yapılır:

f(x) = f(g(x)) + ax^3

Her iki tarafın türevini alalım:

f'(x) = f'(g(x)) \cdot g'(x) + 3ax^2

Yukarıdaki formülde bir kısım zincir kuralı ile (iç fonksiyonun türevi), diğer kısım ise düzgün türev işlemiyle yapılmıştır.

* * *

### **Adım 2 - Değerleri yerine koy**

Verilen değerleri yerleştirerek $f’(1)$’i hesaplayabiliriz.

1. f'(1) = 1
2. g(1) = 1
3. g'(1) = 10

Bu değerleri türevin içine yerleştirelim:

f'(1) = f'(g(1)) \cdot g'(1) + 3a \cdot 1^2

Yerleştir:

1 = f'(1) \cdot 10 + 3a

Bu durumda f'(1) = 1 olduğu için:

1 = 1 \cdot 10 + 3a

* * *

### **Adım 3 - Denklemi çöz**

1 = 10 + 3a

Buradan a için:

3a = 1 - 10

3a = -9

a = -3

* * *

### **Sonuç**

a değeri **-3** bulunur. Doğru cevap:

- **E şıkkı: -3**

@[username]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 11:59öö UTC](https://sorumatik.co/t/ayt108/223179/3 "2025-05-04T11:59:38Z")

</div>

## **a bir gerçek sayı olmak üzere, f(g(x)) + a·x³ = f(x) fonksiyonunda, f’(1) = g(1) = 1 ve g’(1) = 10 verildiğine göre “a” kaçtır?**

**Cevap:**

### Sorunun Analizi

Verilenler:

- f(x) = f(g(x)) + a x^3
- f'(1) = 1
- g(1) = 1
- g'(1) = 10

Amaç: **a** sayısını bulmak.

* * *

### 1. Her İki Tarafın Türevini Alalım

f(x) = f(g(x)) + a x^3

Sağ tarafın türevi:

- [f(g(x))]' = f'(g(x)) \cdot g'(x) (zincir kuralı)
- [a x^3]' = 3a x^2

Dolayısıyla:

f'(x) = f'(g(x)) \cdot g'(x) + 3a x^2

* * *

### 2. x = 1 İçin Yerine Koyalım

Dikkat: f'(1) = 1 ve g(1) = 1, g'(1) = 10.

Öyleyse:

f'(1) = f'(g(1)) \cdot g'(1) + 3a \cdot 1^2

Verilenleri yerine koyalım:

- f'(1) = 1
- f'(g(1)) = f'(1) çünkü g(1) = 1
- g'(1) = 10

Yerine yazınca:

1 = f'(1) \cdot 10 + 3a \cdot 1

1 = 10 \cdot 1 + 3a

1 = 10 + 3a

* * *

### 3. Denklemi “a” için Çözelim

1 = 10 + 3a \\ 1 - 10 = 3a \\ -9 = 3a \\ a = -3

* * *

### **Cevap ve Özet**

**Doğru seçenek: E) -3**

- Zincir kuralı ile türev aldık.
- Verileri yerleştirip denklemimizi çözdük.
- Doğru yanıt **a = -3** ’tür.

@Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 12:00ös UTC](https://sorumatik.co/t/ayt108/223179/4 "2025-05-04T12:00:02Z")

</div>

## **Soru:**

a bir gerçel sayı olmak üzere gerçel sayılar kümesinde tanımlı ve türevlenebilir f ve g fonksiyonları için  
f(x) = f(g(x)) + a x³  
eşitliği sağlanmaktadır.  
f’(1) = g(1) = 1 ve g’(1) = 10 olduğuna göre, a kaçtır?

**Cevap:**

Öncelikle verilen denklemi türevleyelim:  
f(x) = f(g(x)) + a x³  
Her iki tarafın x’e göre türevini aldığımızda:  
f’(x) = f’(g(x))·g’(x) + 3a x²

x yerine 1 yazalım:  
f’(1) = f’(g(1)) · g’(1) + 3a·1²

Soruda:  
• f’(1) = 1  
• g(1) = 1  
• g’(1) = 10

g(1) = 1 ⇒ f’(g(1)) = f’(1) (çünkü g(1) = 1). f’(1) = 1 olduğundan:  
1 = (1)·(10) + 3a  
1 = 10 + 3a  
3a = 1 - 10  
3a = -9  
a = -3

Dolayısıyla **a** değeri **-3** bulunur.

@Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Mayıs 4, 2025, 12:00ös UTC](https://sorumatik.co/t/ayt108/223179/5 "2025-05-04T12:00:35Z")

</div>

## **Soru: f(x)=f(g(x))+a·x³ eşitliği sağlanmaktadır. f′(1)=g(1)=1 ve g′(1)=10 olduğuna göre, a kaçtır?**

**Cevap:**

## **İçindekiler**

1. [Giriş ve AYT Bağlamı](#giris-ve-ayt-baglami)
2. [Fonksiyonel Denklem ve Türev Kavramları](#fonksiyonel-denklemler-ve-turev-kavramlari)
3. [Zincir Kuralı (Chain Rule) ve Uygulaması](#zincir-kurali-ve-uygulamasi)
4. [Adım Adım Çözüm](#adim-adim-cozum)
  1. [Fonksiyonel Denklemin İncelenmesi](#fonksiyonel-denklemin-incelenmesi)
  2. [Türev Alma İşlemi](#turev-alma-islemi)
  3. [Verilen Değerlerin Yerleştirilmesi](#verilen-degerlerin-yerlestirilmesi)
  4. [Sonucun Elde Edilmesi](#sonucun-elde-edilmesi)

5. [Özet Tablosu](#ozet-tablosu)
6. [Sınav Stratejisi ve Püf Noktaları](#sinav-stratejisi-ve-puf-noktalari)
7. [Kaynakça ve Ek Açıklamalar](#kaynakca-ve-ek-aciklamalar)
8. [Genel Özet ve Değerlendirme](#genel-ozet-ve-degerlendirme)

* * *

## 1. Giriş ve AYT Bağlamı

AYT (Alan Yeterlilik Testleri) Matematik sınavında **fonksiyonel denklemler** ve **türev** konularının bir arada sunulduğu sorular sıklıkla karşımıza çıkar. Bu tür sorular, hem cebirsel hem de analizsel düşünme becerisini ölçer. Burada karşımıza çıkan soru:

> “Gerçek sayılar kümesinde tanımlı ve türevlenebilir f ve g fonksiyonları için
> 
> f(x)=f\bigl(g(x)\bigr)+a\,x^3
> 
> eşitliği sağlanmaktadır. Ayrıca $$f’(1)=g(1)=1$$ ve $$g’(1)=10$$ olduğuna göre, **a** kaçtır?”

Bu soru, **fonksiyonel denklem** ile **zincir kuralı** nın birleştirildiği, verilen türev ve fonksiyon değerlerinin fonksiyonel denklemde kullanılarak bilinmeyen parametrenin (a) bulunmasını amaçlar.

* * *

## 2. Fonksiyonel Denklem ve Türev Kavramları

### 2.1. Fonksiyonel Denklem Nedir?

Bir fonksiyonel denklem, içindeki fonksiyonların belirli ilişkiler kurduğu, genellikle bilinmeyen fonksiyon veya sabitleri barındıran ifadelerdir. Örnekler:

- 
f(x+y)=f(x)\,f(y)
- 
f\bigl(g(x)\bigr)=h(x)

Bizim sorumuzda, fonksiyonun kendisi ve bileşkesi (kompozisyonu) yer almaktadır:

f(x)=f\bigl(g(x)\bigr)+a\,x^3.

### 2.2. Türev Tanımı ve Özeti

Türev, bir fonksiyonun herhangi bir noktadaki **anlık değişim hızını** gösterir.

- **Tanım:**
f'(x)=\lim\_{h\to0}\frac{f(x+h)-f(x)}{h}
- **Temel Türev Kuralları:**
  1. Sabit kuralı: (c)'=0
  2. Güç kuralı: (x^n)'=n\,x^{n-1}
  3. Toplama çıkarma: (u\pm v)'=u'\pm v'
  4. Çarpım kuralı: (u\cdot v)'=u'\,v+u\,v'
  5. Bölme kuralı: \bigl(\tfrac{u}{v}\bigr)'=\frac{u'\,v-u\,v'}{v^2}
  6. **Zincir kuralı (Chain Rule):**  
Eğer h(x)=f\bigl(g(x)\bigr) ise
h'(x)=f'\bigl(g(x)\bigr)\cdot g'(x).

* * *

## 3. Zincir Kuralı ve Uygulaması

Bu soru özelinde, **zincir kuralı** en önemli adımdır. Fonksiyonel denklemde f(g(x)) ifadesi geçiyor; burada türev alındığında **içteki ve dıştaki** fonksiyonların türev çarpımı söz konusu olacak. Yani:

- Dış fonksiyon: F(u)=f(u)
- İç fonksiyon: u=g(x)

Buna göre:

\frac{d}{dx}\Bigl[f\bigl(g(x)\bigr)\Bigr] = f'\bigl(g(x)\bigr)\,\underbrace{g'(x)}\_{\text{iç türevi}}.

* * *

## 4. Adım Adım Çözüm

### 4.1. Fonksiyonel Denklemin İncelenmesi

Verilen:

\boxed{f(x)=f\bigl(g(x)\bigr)+a\,x^3}

Bu eşitlik **tüm** x değerleri için geçerlidir. Amacımız bilinmeyen sabit $a$’yı, verilen türev ve fonksiyon değerlerini kullanarak bulmaktır.

### 4.2. Türev Alma İşlemi

Eşitliğin her iki tarafının x göre türevini alalım:

Sol taraf:

\frac{d}{dx}\bigl[f(x)\bigr] = f'(x).

Sağ taraf:

1. \frac{d}{dx}\bigl[f(g(x))\bigr] = f'\bigl(g(x)\bigr)\cdot g'(x) (Zincir kuralı)
2. \frac{d}{dx}\bigl[a\,x^3\bigr] = 3a\,x^2

Böylece:

\boxed{f'(x) \;=\; f'\bigl(g(x)\bigr)\,g'(x)\;+\;3a\,x^2.}

### 4.3. Verilen Değerlerin Yerleştirilmesi

Soruda belirtilenler:

- 
f'(1)=1
- 
g(1)=1
- 
g'(1)=10

Türev denklemimizde x=1 yazalım:

f'(1) \;=\; f'\bigl(g(1)\bigr)\,\underbrace{g'(1)}\_{10} \;+\;3a\,(1)^2.

Yerine koyalım:

- f'(1)=1
- g(1)=1\;\Rightarrow\;f'\bigl(g(1)\bigr)=f'(1)=1
- g'(1)=10

Elde edilen denklem:

1 \;=\; \bigl[f'(1)\bigr]\times 10 \;+\;3a \quad\Longrightarrow\quad 1 = 1\cdot10 + 3a.

### 4.4. Sonucun Elde Edilmesi

Denklemi çözmek:

1 = 10 + 3a \quad\Longrightarrow\quad 3a = 1 - 10 = -9 \quad\Longrightarrow\quad \boxed{a = -3}.

**Sonuç:**  **a = −3**

* * *

## 5. Özet Tablosu

| Adım | İşlem Açıklaması | Hesaplama/Not |
| --- | --- | --- |
| 1. Temel eşitlik | $$f(x)=f(g(x))+a,x^3$$ | — |
| 2. Türev alma | $$f’(x)=f’(g(x)),g’(x)+3a,x^2$$ | Zincir kuralı ve güç kuralı |
| 3. Değerlerin yerleştirilmesi | $$f’(1)=1,;g(1)=1,;g’(1)=10$$ | f'(g(1))=f'(1)=1 |
| 4. Denklemin çözümü | $$1 = 1\cdot10 + 3a ;\Longrightarrow;3a=-9;\Longrightarrow;a=-3$$ | **a = −3** |

* * *

## 6. Sınav Stratejisi ve Püf Noktaları

1. **Fonksiyonel Eşitlikleri Türevlemeden Önce Oku:**  
Eşitlikte hangi terimlerin fonksiyon, hangi terimlerin sabit olduğu belirlenmeli.
2. **Zincir Kuralını Unutma:**  
İçte bir fonksiyon varsa türev alırken mutlaka zincir kuralı uygulanır.
3. **Verilen Noktaları Doğru Yerleştir:**  
Soru x=1 için bilgi verdiğinden, türev denklemine direkt x=1 koyarak karmaşayı önle.
4. **Basamakları Düzenli Yaz:**  
Özellikle sabit terimi bulmak için toplama çıkarma hatalarından kaçın.
5. **Sonucu Seçeneklerle Karşılaştır:**  
Sonrasında seçenekler içinde −3’ü işaretle ve işaretlediğin seçeneği bir kez daha mantığa uygunluğuna göre kontrol et.

* * *

## 7. Kaynakça ve Ek Açıklamalar

- Stewart, J. “Calculus: Early Transcendentals.” (Zincir kuralı ve türev kuralları.)
- Apostol, T. “Mathematical Analysis.” (Fonksiyonel denklemler ve türev uygulamaları.)
- ÖSYM AYT örnek soruları ve resmi çözümleri.

* * *

## 8. Genel Özet ve Değerlendirme

- Verilen fonksiyonel denklemde f(x)=f(g(x))+a\,x^3 ifadesini türevleyip zincir kuralı uygulayarak genel türev denklemi elde ettik.
- x=1 anındaki türev ve fonksiyon değerlerini yerleştirerek basit bir lineer denklemle a değerini bulduk.
- Sonuç olarak, **a’nın değeri −3** olarak belirlenir.

Bu soru, AYT Matematik’teki **fonksiyonel eşitlik** ve **türev** konularındaki temel bilgilerin birleşimine örnek teşkil eder. Doğru strateji, türev kurallarını eksiksiz kullanmak ve verilen değerleri dikkatle yerine koymaktan geçer.

* * *

**Doğru seçeneğiniz: E) −3**

@Gg_12
