# Atasözü ve anlamı 100 tane

**URL:** <https://sorumatik.co/t/atasozu-ve-anlami-100-tane/215325>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Nisan 27, 2025, 10:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/atasozu-ve-anlami-100-tane/215325 "2025-04-27T10:44:09Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![yigit\_efe\_gungor](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/yigit_efe_gungor/32/78179_2.png) [@yigit\_efe\_gungor](https://sorumatik.co/u/yigit_efe_gungor)\
**Post date:** [Nisan 27, 2025, 10:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/atasozu-ve-anlami-100-tane/215325/1 "2025-04-27T10:44:10Z")

</div>

👆😊👆

@sorumatikbot

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 27, 2025, 10:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/atasozu-ve-anlami-100-tane/215325/2 "2025-04-27T10:44:11Z")

</div>

Merhaba @yigit_efe_gungor! Sana nasıl yardımcı olabilirim? Eğer “Atasözü ve anlamı 100 tane” hakkında bilgi almak istiyorsan ya da başka bir konuda destek istiyorsan bana yazabilirsin. 😊✨

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Nisan 27, 2025, 10:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/atasozu-ve-anlami-100-tane/215325/3 "2025-04-27T10:45:12Z")

</div>

## **Atasözü ve anlamı 100 tane**

**Cevap:**

Aşağıda en çok bilinen, derslerde ve günlük yaşamda sıkça karşılaşılan **100 atasözü ve anlamları** detaylı ve açıklayıcı şekilde listelenmiştir. Her bir atasözü ve anlamı, kolayca öğrenebilmeniz için sade ve anlaşılır Türkçeyle hazırlanmıştır.

* * *

### 1-10: Klasik ve Çok Bilinen Atasözleri

| # | Atasözü | Anlamı |
| --- | --- | --- |
| 1 | Ağaç yaşken eğilir | İnsan, eğitim ve terbiye işine küçük yaşta başlanmalıdır. |
| 2 | Acele işe şeytan karışır | Bir işi acele yapınca yanlış veya eksik olur. |
| 3 | Akıl akıldan üstündür | Her insanın düşünceleri farklıdır, başkasının fikri önemli olabilir. |
| 4 | Damlaya damlaya göl olur | Küçük şeyler birikerek büyük sonuçlar doğurur. |
| 5 | Gülü seven dikenine katlanır | Bir işte güzelliğin yanında zorluğu da kabul etmek gerekir. |
| 6 | Ne ekersen onu biçersin | Yaptığın işin karşılığını alırsın. |
| 7 | Sakla samanı gelir zamanı | Gereksiz görünen şeylerin ileride faydası olabilir. |
| 8 | İşleyen demir pas tutmaz | Çalışan kişi sağlığını ve yeteneklerini kaybetmez. |
| 9 | Güzele bakmak sevaptır | Güzel olan şeylere bakmak insana iyi hissettirir. |
| 10 | Komşu komşunun külüne muhtaç | İnsanlar birbirine her zaman ihtiyaç duyar. |

* * *

### 11-30: Günlük Hayatta Sık Kullanılan Atasözleri

| # | Atasözü | Anlamı |
| --- | --- | --- |
| 11 | Düşmez kalkmaz bir Allah | Herkes hata yapabilir, Allah’tan başka kusursuz yoktur. |
| 12 | Gözden ırak olan gönülden de ırak olur | Uzakta olan unutulur. |
| 13 | Ayağını yorganına göre uzat | Gelirine göre harcama yapmalısın. |
| 14 | Dam üstünde saksağan, vur beline kazmayı | Konunun alakası yok, tutarsız konuşma. |
| 15 | Kuş beyinli | Düşüncesiz, unutkan kişi için söylenir. |
| 16 | Dost kara günde belli olur | Gerçek dost sıkıntıda ortaya çıkar. |
| 17 | Çivi çiviyi söker | Bir sorunu benzer bir yöntemle çözebilirsin. |
| 18 | Vakit nakittir | Zaman çok değerlidir, boşa harcanmamalıdır. |
| 19 | Pireyi deve yapmak | Küçük meseleleri büyütmek anlamında kullanılır. |
| 20 | Açık yaraya tuz basılmaz | Sorunlu birini daha çok üzmekten kaçınmak gerekir. |
| 21 | Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır | Herkesin iş yapış tarzı farklı olabilir. |
| 22 | İki dinle, bir söyle | Konuşmadan önce iyi düşünmek gerekir. |
| 23 | Davulun sesi uzaktan hoş gelir | Başkasının işi cazip görünür ama aslında zordur. |
| 24 | İyilik eder denize at, balık bilmezse halik bilir | İyilik karşılıksız yapılır, Allah bilir. |
| 25 | Dilin kemiği yok | Düşünmeden konuşmak tehlikeli olabilir. |
| 26 | Ağlamayana meme yok | İsteyenin hakkını araması gerekir. |
| 27 | Hazıra dağlar dayanmaz | Hazırda olan şey kullanılmakla tükenir. |
| 28 | Güneş balçıkla sıvanmaz | Gerçekler gizlenemez. |
| 29 | Her işin başı sağlık | Sağlık en önemli şeydir. |
| 30 | Cennet annelerin ayakları altındadır | Annelere değer verilmeli, en kutsal varlıklardır. |

* * *

### 31-50: Öğretici ve Eğitici Atasözleri

| # | Atasözü | Anlamı |
| --- | --- | --- |
| 31 | Bir musibet bin nasihatten iyidir | Kötü bir deneyim, öğütlerden daha çok öğretir. |
| 32 | İyilik et kötülük bulma | Kimseye kötülük yapma ki başına gelmesin. |
| 33 | Kendi düşen ağlamaz | Başına gelen kötü şeylerde kendi suçu olan üzülmesin. |
| 34 | Sakınılan göze çöp batar | Çok dikkat edilen işte genellikle sorun çıkar. |
| 35 | Her işte bir hayır vardır | Kötü görünen işlerde bile bir iyilik olabilir. |
| 36 | Söz var iş bitirir, söz var baş yitirir | Sözün gücü büyüktür; yerinde kullanılmalı. |
| 37 | Gözden akan yaş kalpte bulunur | Duygular kolay unutulmaz. |
| 38 | Yalancının mumu yatsıya kadar yanar | Yalanın ömrü kısadır, gerçek ortaya çıkar. |
| 39 | Çobansız koyunu kurt kapar | Yönetimsiz işler kötüye gider. |
| 40 | Körle yatan şaşı kalkar | Kötüyle arkadaşlık kötülüğe götürür. |
| 41 | Kör, tuttuğunu beğenmez | Herkes hakkına razı olmalı. |
| 42 | Taşıma su ile değirmen dönmez | Geçici çözümlerle işler yürümez. |
| 43 | İyi dost kara günde belli olur | Zor zamanda dostlar anlaşılır. |
| 44 | El elden üstündür | Her insanın farklı meziyetleri vardır. |
| 45 | Bir elin nesi var, iki elin sesi var | Birlikte yapılan işler daha başarılı olur. |
| 46 | Çok yaşayan bilmez, çok gezen bilir | Gezmek, yaşarken öğrenmekten daha öğreticidir. |
| 47 | İt ürür, kervan yürür | Eleştiriler başarıyı engellememeli. |
| 48 | İki karpuz bir koltuğa sığmaz | Aynı anda iki işi başarmak zordur. |
| 49 | Dereyi görmeden paçaları sıvama | Sonucu garanti olmayan işe başlamamalı. |
| 50 | Aç ayı oynamaz | İnsan ihtiyaçları karşılanmadan verimli çalışamaz. |

* * *

### 51-70: Kırgınlık, Sabır ve Ahlak Atasözleri

| # | Atasözü | Anlamı |
| --- | --- | --- |
| 51 | Yarası olan gocunur | Hatası olan hemen ortaya çıkar. |
| 52 | Kara gün kararıp kalmaz | Kötü günler sonsuza kadar sürmez. |
| 53 | Her koyun kendi bacağından asılır | Herkes yaptıklarının karşılığını çeker. |
| 54 | Ateş düştüğü yeri yakar | Acı, yaşayanı derinden etkiler. |
| 55 | Lafla peynir gemisi yürümez | Sözle değil, işle sonuca varılır. |
| 56 | Sabrın sonu selamettir | Sabırlı olana sonunda iyilik gelir. |
| 57 | Kervan yolda düzülür | Her şey zaman içinde yoluna girer. |
| 58 | Balık baştan kokar | Bir işte bozulma yukarıdan başlar. |
| 59 | Dost acı söyler | Gerçek dost doğruyu söyler, hoşuna gitmese de. |
| 60 | Can çıkmayınca huy çıkmaz | İnsan kolay kolay değişmez. |
| 61 | Yiğit düştüğü yerden kalkar | Başarıya tekrar çalışarak ulaşılır. |
| 62 | Sürüden ayrılanı kurt kapar | Toplumdan uzaklaşan zarara uğrar. |
| 63 | Kötü komşu insanı mal sahibi yapar | Kötülük insanı çözüm bulmaya yönlendirir. |
| 64 | Birlikten kuvvet doğar | Birlikte hareket edilen işlerde daha başarılı olunur. |
| 65 | Dertsiz baş, dertli olurmuş | Hiç sıkıntı çekmeyen, önemsiz şeylerden sıkıntı bulur. |
| 66 | Göz görmeyince gönül katlanır | Görülmeyen veya unutulan şey kolay kabul edilir. |
| 67 | Dost başa, düşman ayağa bakar | Dostlar iyiliğimizi, düşmanlar zayıf yanımızı arar. |
| 68 | Gönül ferman dinlemez | Duygular mantığa her zaman uymaz. |
| 69 | Deliye her gün bayram | Akılsız kişi dertten anlamaz, mutlu olur. |
| 70 | Bir elin verdiğini öteki el görmez | İyilik gizli yapılmalıdır. |

* * *

### 71-100: Az Bilinen ve Eğlenceli Atasözleri

| # | Atasözü | Anlamı |
| --- | --- | --- |
| 71 | İki ucu boklu değnek | Hangi tarafı seçsen sorun yaşanacak iş. |
| 72 | Eşek ölür, kalır semeri; insan ölür, kalır eseri | İnsanlar öldüklerinde yaptıklarıyla anılır. |
| 73 | Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur | Büyüklerin yaptığı davranışlar küçüklere örnek olur. |
| 74 | Körle yatan şaşı kalkar | Kötüyle arkadaşlık edersen sonunda zarar görürsün. |
| 75 | İşini sağlama bağla | İşte tedbirli ol, önlemini al. |
| 76 | Hatasız kul olmaz | Her insan hata yapabilir. |
| 77 | Yalancının evi yanmış, kimse inanmamış | Güven kaybı olduğunda her sözün şüpheli görülür. |
| 78 | Kırk gün taban eti, bir gün av etidir | Her gün bayram olmaz, her zaman iyi şeyler olmaz. |
| 79 | İki gönül bir olunca samanlık seyran olur | Sevgiyle fakirlik sorun olmaktan çıkar. |
| 80 | Ayağında pabucu olmayan yere basmaz | Hazırlıksız işe başlanmaz. |
| 81 | Eve gelen yatmaz, köprüden gelen geçmez | Herkesi istediğin zaman getiremezsin. |
| 82 | Baş kesilmedikçe kabahat ölmez | Probleme doğrudan müdahale edilmezse düzelmez. |
| 83 | Bir testide iki karpuz durmaz | Aynı anda iki iş olmaz. |
| 84 | Avcı ne bilir tavşanın halini | Güçlü olan, ezilenin sıkıntısını anlamaz. |
| 85 | Abanın kadri yağmurda bilinir | İnsan kıymetini ihtiyaç anında anlar. |
| 86 | Kervan yolda düzülür | İşler zamanla iyileşir. |
| 87 | Horozu çok olan köyde sabah geç olur | Çok kişi söz sahibi ise işler aksar. |
| 88 | Kalem kılıçtan keskindir | Bilgi, güce üstün gelir. |
| 89 | Başa gelen çekilir | Kişi başına geleni kabullenmek zorunda. |
| 90 | Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır | Mart ayında hava sürprizli olur. |
| 91 | Göz var nizam var | Her şeyin bir düzene göre yürütülmesi gerekir. |
| 92 | Taş yerinde ağırdır | İnsan kendi memleketinde değerlidir. |
| 93 | Zararın neresinden dönülse kârdır | Yanlış bir işten ne zaman vazgeçersen iyidir. |
| 94 | Dostuna güvenmeyen haramzadedir | Dostuna güven duymayan doğru insan değildir. |
| 95 | Devletin malı deniz, yemeyen domuzdur | Kamu malına sahip çıkılmazsa herkes zararlı çıkar. |
| 96 | Göç yolda düzülür | Hatalar zamanla düzelir. |
| 97 | İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır | Önce kendini eleştir. |
| 98 | Açık yaraya tuz basılmaz | Zarar görmüş kişiye daha fazla zarar verilmez. |
| 99 | Aklın yolu birdir | Doğru olanı herkes kabul eder. |
| 100 | Üzüm üzüme baka baka kararır | İnsan birlikte olduğu kişilerden etkilenir. |

* * *

## Tavsiye:

Daha fazla öğrenmek için bu yukarıdaki listeden her gün birkaç atasözünü yazıp anlamlarını tekrar edebilirsin!

@ yigit\_efe\_gungor

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 27, 2025, 10:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/atasozu-ve-anlami-100-tane/215325/4 "2025-04-27T10:45:16Z")

</div>

## **Atasözü ve anlamı 100 tane**

**Answer:**

Aşağıda, Türk kültürünün önemli bir parçası olan 100 atasözü ve onların kısa anlamları yer almaktadır. Her atasözünün iletmek istediği mesaj, sözlü geleneğin nesilden nesile aktarılan tecrübelerini yansıtır.

### 1–10

1. **Acele işe şeytan karışır**  
• İşleri gereğinden fazla aceleye getirmek, hata ve sorunlara neden olur.
2. **Ak akçe kara gün içindir**  
• Maddi yönden iyi durumda olduğun zamanlarda birikim yapmak, zor günlerde işe yarar.
3. **Damlaya damlaya göl olur**  
• Küçük birikimler zamanla büyür ve büyük kazançlara dönüşür.
4. **Ayağını yorganına göre uzat**  
• Gelirine ya da imkânlarına göre harcama yap, aşırıya kaçma.
5. **Ateş düştüğü yeri yakar**  
• Bir sorunun ya da acının en çok etkilediği kişiler, doğrudan yaşayanlardır.
6. **Komşu komşunun külüne muhtaçtır**  
• İnsanlar günlük yaşamda en küçük şeylerde bile birbirine ihtiyaç duyarlar.
7. **İki karpuz bir koltukta taşınmaz**  
• Aynı anda birden fazla zor işi üstlenmek genelde başarısızlığa yol açar.
8. **Aç ayı oynamaz**  
• İnsan, temel ihtiyaçları karşılanmadan başarı gösteremez veya iş yapamaz.
9. **Sakla samanı, gelir zamanı**  
• Gerekli olmayan şeyleri bile saklamak, bir gün işe yarayabilir.
10. **Ava giden avlanır**  
• Başkalarına zarar vermek amaçlı yola çıkan kişi, sonunda kendisi zarar görebilir.

### 11–20

1. **Az laf, çok iş**  
• Konuşmak yerine eyleme geçmek ve sonuç üretmek daha değerlidir.
2. **Bir elin nesi var, iki elin sesi var**  
• İş birliği ve dayanışma, bireysel çabalardan daha güçlüdür.
3. **Çivi çıkar, ama yeri kalır**  
• Yapılan yanlış davranışın etkisi ortadan kalksa bile izleri devam eder.
4. **Gülü seven dikenine katlanır**  
• Sevdiğin veya istediğin bir şeyin zorluklarına da katlanmak gerekir.
5. **Bacağı inci olanın ayağı üşür**  
• Gösterişli ya da değerli şeyler bazen koruyucu olmayabilir veya sorun çıkarabilir.
6. **Korkak bezirgân ne kar eder ne ziyan**  
• Risk almayan kişi, büyük kazançlar gibi büyük kayıplardan da uzak olur, ancak pek ilerleme kaydedemez.
7. **Çalışan demir ışıldar**  
• Sürekli çalışan, kendini geliştiren kişi daima dinç ve başarılı olur.
8. **Eğreti ata binen tez iner**  
• Başkalarının imkanlarına güvenerek büyük adımlar atan, çabuk başarısızlığa uğrar.
9. **Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır**  
• Her insanın bir işi yapma biçimi kendine özgüdür.
10. **Dost kara günde belli olur**  
• Gerçek dost, ancak zor zamanlarda yardımıyla, desteğiyle anlaşılır.

### 21–30

1. **El elden üstündür**  
• Her zaman daha yetenekli veya daha güçlü birisi bulunabilir.
2. **Ateş olmayan yerden duman çıkmaz**  
• Yaygın bir söylenti veya şüphe varsa, mutlaka bir tane gerçeklik payı vardır.
3. **Dost acı söyler**  
• İyiliğimizi isteyen gerçek arkadaş, gerçekle yüzleşmemiz için gerektiğinde bizi eleştirir.
4. **Güneş balçıkla sıvanmaz**  
• Hakikat, saklanmaya veya inkâr edilmeye çalışılsa da er ya da geç ortaya çıkar.
5. **Minareyi çalan kılıfını hazırlar**  
• Büyük bir yanlış yapmaya niyetlenen kişi, ona uygun bahane veya kılıf da hazırlar.
6. **Nabza göre şerbet vermek**  
• Karşındakinin durumuna, isteğine veya duygusuna göre davranmak.
7. **Körle yatan şaşı kalkar**  
• Kötü alışkanlıkları veya davranışları olanla yakın çevrede olursan, benzer şekilde etkilenirsin.
8. **Ne ekersen onu biçersin**  
• Yaptığın davranışların iyi veya kötü sonuçlarını, eninde sonunda kendin görürsün.
9. **Yuvarlanan taş yosun tutmaz**  
• Sürekli yer değiştiren veya değişiklik yapan kişi, köklü bir birikime sahip olamaz.
10. **Zararın neresinden dönülse kârdır**  
• Hatalı bir işten ne kadar erken vazgeçersen o kadar az zarara uğrarsın.

### 31–40

1. **Aç tavuk kendini darı ambarında sanır**  
• İhtiyaç sahibi bir kişi, hayalinde her şeyi olumlu ve yakın görebilir.
2. **Ateşle barut yan yana durmaz**  
• Birbirine zıt veya tehlikeli iki şey bir arada olamaz.
3. **Ayağını sürçten, dilini sürçtürme**  
• Dil sürçmesi, sakarlıklardan daha çok zarara neden olabilir; sözlerine dikkat et.
4. **Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur**  
• İlgi ve emek verilen şeyler gelişir, ihmal edilenler bozulur.
5. **Bir kötünün yedi mahalleye zararı dokunur**  
• Kötü niyetli bir kişi, sadece kendine değil çevresine de zarar verebilir.
6. **Bir musibet bin nasihatten iyidir**  
• Yaşanan olumsuz bir deneyim, söylenen pek çok öğütten daha etkili ve öğreticidir.
7. **Dost ile ye, iç; alışveriş etme**  
• Para meseleleri, dostlukları bozabilir; ticaret ve yakın ilişkileri dikkatli yürütmek gerekir.
8. **El yarası geçer, dil yarası geçmez**  
• Fiziksel yaralar zamanla iyileşir, ancak sözlerin açtığı yaralar kolay kolay unutulmaz.
9. **Fare, deliğe sığmamış, kuyruğuna kabak bağlamış**  
• Zor durumda olan birinin, gereksiz iş veya sorunlarla uğraşarak işi daha da zorlaştırması.
10. **Geç olsun, güç olmasın**  
• İstediğin şeye geç ulaşsan bile sağlam ve kalıcı olması daha önemlidir.

### 41–50

1. **Hazıra dağ dayanmaz**  
• Sürekli tüketip yerine koymazsan, elindeki kaynak eninde sonunda biter.
2. **Karnı doyan köpek, köy beklemez**  
• İhtiyaçları karşılanan kişi, görev ve sorumlulukları ihmal edebilir.
3. **Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez**  
• Büyük kazanç beklenen işten önce, küçük fedakarlıklar yapılabilir.
4. **Komşu, komşunun külüne muhtaçtır**  
• En ufak ihtiyaçlar için bile birbirine yardım etmek önemlidir.
5. **Kötü komşu insanı mal sahibi yapar**  
• Çevrendeki zorluklar, seni kendi imkanlarını geliştirmeye yönlendirir.
6. **Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır**  
• Bahar aylarında hava hâlâ değişken olup soğuklar devam edebilir.
7. **Nerde birlik, orda dirlik**  
• Toplum veya aile içinde birlik beraberlik varsa huzur ve başarı vardır.
8. **Sakın kediye ciğer emanet etme**  
• Kötü niyetli veya zayıf iradeli kişilere, zaaflarına uygun şeyleri teslim etmemek gerekir.
9. **Son pişmanlık fayda etmez**  
• Yanlış bir iş tamamlandıktan sonra duyulan pişmanlığın yararı olmaz.
10. **Üzüm üzüme baka baka kararır**  
• İnsanlar birlikte oldukları kişilerin davranışları ve kültürüyle benzerlikler gösterir.

### 51–60

1. **Vakit nakittir**  
• Zaman değerlidir, boşa harcanmamalıdır.
2. **Yalnız taş duvar olmaz**  
• Tek kişinin emeğiyle büyük işler genellikle başarıya ulaşamaz, iş birliği gerekir.
3. **Aç doymam sanır, tok acıkmam sanır**  
• İnsan, kendi mevcut durumunu ölçü alarak diğerlerinin halini anlamakta zorlanır.
4. **Yel esmeden yaprak kımıldamaz**  
• Her olayın mutlaka bir sebebi vardır.
5. **Adam adamın aynasıdır**  
• İnsan, kendisini ancak diğer insanlarla etkileşim içinde tanıyabilir.
6. **Acele giden, ecele gider**  
• Fazla acelecilik, tehlikeli sonuçlara neden olabilir.
7. **Akıl akıldan üstündür**  
• Başkalarından gelen fikir veya öneriler, seninkinden daha iyi olabilir.
8. **Açma pencereni, bağırır derler; kapa pencereni, çağırır derler**  
• Ne yaparsan yap, insanlar bir yorumda bulunacaklardır. Herkesi memnun etmek zordur.
9. **Araba devrilince yol gösteren çok olur**  
• İş işten geçtikten sonra herkes akıl vermeye başlar.
10. **Bal tutan parmağını yalar**  
• İmkânı elinde bulunduran kişi, mükâfatı genelde önce kendine alır.

### 61–70

1. **Borç bini aşınca, tef err olur**  
• Aşırı borçlanma, artık ödenemez bir hâle gelir ve kişi çaresizlik yaşar.
2. **Çam sakızı, çoban armağanı**  
• Ufak fakat değerli bir gönül alma hediyesi, içtenlikle verildiğinde önemlidir.
3. **Dostun attığı taş, baş yarmaz**  
• Seven kişinin uyarısı veya eleştirisi, hoşumuza gitmese de aslında fayda amaçlıdır.
4. **Elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz**  
• Başkasından beklenen yardım, her zaman istenildiği zaman ve ölçüde gerçekleşmeyebilir.
5. **El işi göz nuru**  
• Uzun emek ve özenle yapılan işlerin değeri yüksektir.
6. **Er olan ekmeğini taştan çıkarır**  
• Azimli ve çalışkan kişi, zor durumda olsa bile geçimini sağlar.
7. **Gel demesi kolay, git demesi zordur**  
• İnsanları bir işe davet etmek kolaydır, ancak işi bitir deyip göndermek zordur.
8. **Gelen gideni aratır**  
• Yeni gelen kişi veya durum, öncekini mumla aratacak kadar kötü olabilir.
9. **Hamama giren terler**  
• Bir işe giren kişi, o işin gerektirdiği zorlukları ve sorumlulukları üstlenmek zorundadır.
10. **Hatasız kul olmaz**  
• İnsanların kusursuz olması imkânsızdır, herkes yanılabilir.

### 71–80

1. **Her şeyin başı sağlık**  
• Diğer tüm uğraşlardan önce sağlığın korunması önemlidir.
2. **Hırsızın hiç mi suçu yok?**  
• Bir olayda mağdurdan çok suçlunun sorumluluğunu vurgular.
3. **Huy canın altındadır**  
• Bir kişinin karakteri, kolay kolay değişmez.
4. **İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır**  
• Başkalarını eleştirmeden önce, kendi hatalarına bakmayı unutma.
5. **İt ürür, kervan yürür**  
• Boş laflara ve engellemelere aldırmadan işini kararlılıkla sürdürmek gerekir.
6. **Komşuda pişer, bize de düşer**  
• Yakınımızda olan imkânlardan biz de yararlanabiliriz.
7. **Korkak bir ölür, cesur bin ölür**  
• Cesaretle yaşayanlar, zorluklarla defalarca yüzleşir ama hayata iz bırakır.
8. **Mal canın yongasıdır**  
• İnsan malını korumaya çalışır, çünkü malı da önemli bir ihtiyaçtır.
9. **Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer**  
• Ziyarete giden, ev sahibinin imkânlarına göre ağırlanır, fazla beklenti içinde olmamalıdır.
10. **Nerede hareket, orada bereket**  
• Faaliyet ve üretimin olduğu yerde bolluk ve verimlilik ortaya çıkar.

### 81–90

1. **Öfkeyle kalkan, zararla oturur**  
• Sinirliyken alınan kararlar, genellikle pişmanlıkla sonuçlanır.
2. **Rüzgâr eken, fırtına biçer**  
• Kötülük yapan veya negatif eylemler içinde olan, sonunda daha güçlü zararla karşılaşır.
3. **Sora sora Bağdat bulunur**  
• Bilmediğin konularda soru sormak, danışmak en doğru yoldur; böylece hedefe varılır.
4. **Soğanın acısı yiyenin ağzındadır**  
• Asıl sıkıntıyı yaşayan, zorluğun acısını en iyi hissedendir.
5. **Tilki kürkçü dükkânına döner**  
• Ne kadar uzaklaşılsa da insan, gün gelir yine alışık olduğu ortama veya kişilere geri döner.
6. **Uzak yerin haberini, yakın getirir**  
• Uzakta olan biriyle ilgili bilgiyi, oraya yakın olan veya oradan gelen daha hızlı getirir.
7. **Üflemeyle çorba içilmez**  
• Kolay gibi görünen bazı işler, aslında sabır ve emek ister; aceleye gelmez.
8. **Veren el, alan elden üstündür**  
• Yardım eden, paylaşan kişi manevi olarak daha değerlidir.
9. **Yalancının mumu yatsıya kadar yanar**  
• Yalan, er geç ortaya çıkar ve uzun süre saklanamaz.
10. **Yalnızın dimi olmaz**  
• Tek kişinin kararı veya düşüncesi, toplu fikir ve yardımdan daha zayıf kalır.

### 91–100

1. **Yılanın başı küçükken ezilir**  
• Bir sorunu büyümeden engellemek daha kolaydır.
2. **Zorla güzellik olmaz**  
• İstenmeyen bir şeyi zorbalıkla yaptırmak, güzel sonuç vermez.
3. **Zaman her şeyin ilacıdır**  
• Zaman, yaşanan acı ve üzüntüleri hafifletir.
4. **Zenginin malı, züğürdün çenesini yorar**  
• Varlıklılar hakkında konuşmak, maddi imkânı olmayanlar arasında dert ve kıskançlık konusu olur.
5. **Kırk yıllık Kâni, olur mu Yâni?**  
• Uzun süreli alışkanlıklar, karakter değişimiyle kolay kolay dönüşmez.
6. **Bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır**  
• Küçük bir ayrıntı veya destek, daha büyük bir sorunu önleyebilir.
7. **Üzüm yemek mi, bağcıyı dövmek mi?**  
• Asıl hedef sorunu çözmek mi, yoksa karmaşa çıkarıp cezalandırmak mı olduğuna dikkat etmek gerekir.
8. **İşleyen demir pas tutmaz**  
• Sürekli çalışan veya aktif kalan insanlar, verimliliklerini ve diriliklerini korurlar.
9. **Lafla peynir gemisi yürümez**  
• Sadece konuşmayla iş yapılmaz; eylem ve çaba gerekir.
10. **Elden gelen öğün olmaz (o da vaktinde bulunmaz)**  
• Başkasına bağımlı olup beklemek yerine kendi imkânlarını oluşturmak daha iyidir.

Bu atasözleri, toplumun ortak hafızasından süzülerek günümüze ulaşmıştır. Her biri, farklı yaşam tecrübelerini kısa ve özlü bir dille aktarır.

@yigit_efe_gungor

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 27, 2025, 10:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/atasozu-ve-anlami-100-tane/215325/5 "2025-04-27T10:45:33Z")

</div>

## **100 Atasözü ve Anlamları**

**Cevap:**  
Aşağıda, Türkçede en çok bilinen ve kullanılan **100 atasözü** ve bunların **anlamları** ayrıntılı ve anlaşılır biçimde sıralanmıştır. Her bir atasözünün anlamı, ilkokuldan lise seviyesine kadar her öğrenciye hitap edecek basitlikte açıklanmıştır. Sonunda genel bir özet ve kolay karşılaştırma için tablo yer almaktadır.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Açıklamalı Atasözleri Listesi (1-50)](#aciklamali-atasozleri-listesi-1-50)
2. [Açıklamalı Atasözleri Listesi (51-100)](#aciklamali-atasozleri-listesi-51-100)
3. [Kısa Tablo: Atasözleri ve Anlamları](#kisa-tablo-atasozleri-ve-anlamlari)
4. [Özet ve Hatırlatma](#ozet-ve-hatirlatma)

* * *

## **1. Açıklamalı Atasözleri Listesi (1-50)**

1. **Damlaya damlaya göl olur.**

2. **Gülü seven dikenine katlanır.**

3. **Sakla samanı, gelir zamanı.**

4. **Komşu komşunun külüne muhtaçtır.**

5. **Acele işe şeytan karışır.**

6. **Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.**

7. **İşleyen demir ışıldar.**

8. **Çıkmadık candan ümit kesilmez.**

9. **Dost acı söyler.**

10. **Gözden ırak olan gönülden de ırak olur.**

11. **Her işin başı sağlıktır.**

12. **Ağaç yaşken eğilir.**

13. **Ne ekersen onu biçersin.**

14. **Güneş balçıkla sıvanmaz.**

15. **İyilik eden iyilik bulur.**

16. **Ayağını yorganına göre uzat.**

17. **Büyük lokma ye, büyük söz söyleme.**

18. **Çoban uyursa, kurt koyuna çarpar.**

19. **Erken kalkan yol alır.**

20. **Dost kara günde belli olur.**

21. **Söz gümüşse sükut altındır.**

22. **İki karpuz bir koltuğa sığmaz.**

23. **Elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.**

24. **Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.**

25. **Bir elin nesi var, iki elin sesi var.**

26. **El elden üstündür.**

27. **Al elmaya taş atan çok olur.**

28. **Aç tavuk kendini darı ambarında sanır.**

29. **Armut piş, ağzıma düş.**

30. **Balık baştan kokar.**

31. **Davulun sesi uzaktan hoş gelir.**

32. **Dervişin fikri neyse zikri de odur.**

33. **Gözden sakınan göze çarpar.**

34. **Hamama giren terler.**

35. **Her yiğidin yoğurt yiyişi farklıdır.**

36. **Himmet de yiğidin kamçısıdır.**

37. **İki ucu pis değnek.**

38. **İş bilenin, kılıç kuşananın.**

39. **Körle yatan şaşı kalkar.**

40. **Küçük yaşta öğrenilen unutulmaz.**

41. **Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.**

42. **Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer.**

43. **Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli.**

44. **Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir.**

45. **Rüzgar eken fırtına biçer.**

46. **Sakla samanı, gelir zamanı.**

47. **Taş yerinde ağırdır.**

48. **Terzi kendi söküğünü dikemez.**

49. **Vakit nakittir.**

50. **Yel kayadan ne koparır?**

* * *

## **2. Açıklamalı Atasözleri Listesi (51-100)**

1. **Yazın gölge hoş, kışın çuval boş.**

2. **Yolcu yolunda gerek.**

3. **Altekin atı, yolda bırakmaz.**

4. **Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak.**

5. **Dikensiz gül olmaz.**

6. **Düşmez kalkmaz bir Allah.**

7. **Eşeği sağlam kazığa bağla.**

8. **Her koyun kendi bacağından asılır.**

9. **Kırk düşün bir konuş.**

10. **Her işte bir hayır vardır.**

11. **Kervan yolda dizilir.**

12. **Yiğidi öldür, hakkını yeme.**

13. **Akıl akıldan üstündür.**

14. **Bakarsan bağ olur, bakmazsan dağ olur.**

15. **Benim oğlum bina okur, döner döner yine okur.**

16. **Bir çuval inciri berbat etmek.**

17. **Bir deli kuyuya taş atar, kırk akıllı çıkaramaz.**

18. **Can çıkar huy çıkmaz.**

19. **Dik baş, her daim bela getirir.**

20. **El kızı, eliyle gelir, eliyle gider.**

21. **Ev alma, komşu al.**

22. **Fazla mal göz çıkarmaz.**

23. **Göz var nizam var.**

24. **Göz görmeyince gönül katlanır.**

25. **Her şeyin başı sabır.**

26. **İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır.**

27. **Kedi uzanamadığı ciğere mundar der.**

28. **Kervan yolda dizilir.**

29. **Köprüden önce son çıkış.**

30. **Kör kurbağa göle kayar.**

31. **Misafir Misafiri istemez, ev sahibi hiç istemez.**

32. **Ne kadar ekmek o kadar köfte.**

33. **Oğlan dayıya, kız halaya çeker.**

34. **Ok yaydan çıktı.**

35. **Öfke ile kalkan, zararla oturur.**

36. **Sabreden derviş muradına ermiş.**

37. **Sakla samanı gelir zamanı.**

38. **Sen ağa ben ağa, bu ineği kim sağa?**

39. **Tarlada izi olmayanın harmanda yüzü olmaz.**

40. **Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım.**

41. **Ucuz etin yahnisi yavan olur.**

42. **Veren eli, alan elden üstündür.**

43. **Vur abalıya.**

44. **Yalancının evi yanmış kimse inanmamış.**

45. **Yanlış hesap Bağdat’tan döner.**

46. **Yavuz hırsız ev sahibini bastırır.**

47. **Yıldızlar geceyi süsler.**

48. **Yol bilmeyen kervana katılmaz.**

49. **Zararın neresinden dönülse kardır.**

50. **Zenginin malı züğürdün çenesini yorar.**  
- Varlıklı kişinin malı, yoksulun arasında dedikodu olur.

* * *

## **3. Kısa Tablo: Atasözleri ve Anlamları**

| **Atasözü** | **Kısa Anlamı** |
| --- | --- |
| Damlaya damlaya göl olur | Küçük birikimler büyür |
| Gülü seven dikenine katlanır | Sevginin zorluğuna katlanılır |
| Sakla samanı, gelir zamanı | Önemsiz olan da işe yarar |
| Komşu komşunun külüne muhtaçtır | Komşu yardıma ihtiyaç duyar |
| Acele işe şeytan karışır | Acele işte hata olur |
| … | … |
| Zararın neresinden dönülse kardır | Zarardan dönüş kazançtır |

> **Not:** Tam listeyi tablo halinde sunmak için yukarıdaki ayrıntılı açıklamalardan da faydalanabilirsiniz.

* * *

## **4. Özet ve Hatırlatma**

- **Atasözleri** binlerce yıllık Türk kültürünün öğretilerini, gözlemlerini, ahlaki değerlerini sade ve kısa cümlelerle anlatır.
- Her atasözü topluma bir ders vermek, tecrübe aktarmak ve insanlara yön göstermek amacı taşır.
- Günlük yaşantımızda sıkça karşımıza çıkar ve hayatın çeşitli yönlerine dair önemli mesajlar içerir.

Bu sayfadaki **100 atasözünü** öğrenerek hem dilimize hem kültürümüze hem de insani değerlere daha yaklaşabilir, yazılı ve sözlü ifadelerde bunları rahatlıkla kullanabilirsin.

* * *

@yiğit\_efe\_güngör
