# Asansör ok yönünde a ivmesiyle hızlanırken;

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 5, 2026, 6:48ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806 "2026-11-05T18:48:37Z")\
**Posts on this page:** 10\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Melisa15](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/melisa15/32/59801_2.png) [@Melisa15](https://sorumatik.co/u/Melisa15)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 6:48ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/1 "2026-11-05T18:48:37Z")

</div>

boyle eylemsizlikte asansor sorularini nasil cozecegiz yazdiklarimi da anlamadim

 ![boyle eylemsizlikte asansor sorularini nasil cozecegiz yazdiklarimi da anlamadim](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/d/d/dd8cec5a4a14e03e30df6033f6302180ae92a2bb.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 6:48ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/2 "2026-11-05T18:48:51Z")

</div>

## Asansör İçi Dinamik ve İp Gerilmesi Analizi

**Asansör problemleri;** Newton’ın İkinci Hareket Yasası (\vec{F}\_{net} = m \cdot \vec{a}) gereğince cismin üzerindeki net kuvvetin, **asansörün ivme yönüyle** birebir aynı yönde olması esasına dayanır. İpe bağlı m kütleli bir cisme etki eden yalnızca iki kuvvet vardır: yukarı yönlü ip gerilmesi (T) ve aşağı yönlü yer çekimi kuvveti (G = mg).

Tüm asansör sorularını karıştırmadan çözmenin altın kuralı: **Hızın yönüne değil, daima ivmenin yönüne odaklanmaktır.**

* * *

**1. İvmenin Yukarı Yönlü Olduğu Durumlar (a \uparrow):**  
İvme yukarı yönlü ise cisme etki eden net kuvvet yukarıya doğru olmak zorundadır. Dolayısıyla T \> mg olmalıdır.

- **Yukarı doğru hızlanan asansör:** Hız yukarı (\uparrow), ivme yukarı (\uparrow). Net kuvvet yukarı:
F\_{net} = T - mg = m \cdot a \implies T = m(g + a)
- **Aşağı doğru yavaşlayan asansör:** Hız aşağı (\downarrow), yavaşlama olduğu için ivme tersine, yani yukarı (\uparrow). Net kuvvet yukarı:
F\_{net} = T - mg = m \cdot a \implies T = m(g + a)

_(Bu durumlarda cisim daha ağır hissedilir; tartı daha büyük değer gösterir)._

**2. İvmenin Aşağı Yönlü Olduğu Durumlar (a \downarrow):**  
İvme aşağı yönlü ise cisme etki eden net kuvvet aşağıya doğru olmak zorundadır. Dolayısıyla mg \> T olmalıdır.

- **Yukarı doğru yavaşlayan asansör:** Hız yukarı (\uparrow), yavaşlama olduğu için ivme aşağı (\downarrow). Net kuvvet aşağı:
F\_{net} = mg - T = m \cdot a \implies T = m(g - a)
- **Aşağı doğru hızlanan asansör:** Hız aşağı (\downarrow), ivme aşağı (\downarrow). Net kuvvet aşağı:
F\_{net} = mg - T = m \cdot a \implies T = m(g - a)

_(Bu durumlarda cisim hafiflemiş gibi olur; tartı daha küçük değer gösterir)._

* * *

💡 **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:**  
Asansörün sabit hızla hareket ettiği (a = 0) veya durduğu tüm durumlarda net kuvvet sıfırdır; yön neresi olursa olsun ip gerilmesi doğrudan T = mg olur. Ezber yapmak yerine daima:

1. Cisme etki eden kuvvetleri çiz (T yukarı, mg aşağı).
2. Hareket türüne göre ivmenin yönünü belirle (hızlanıyorsa hızla aynı yön, yavaşlıyorsa hıza zıt yön).
3. Büyük kuvvetten küçük kuvveti çıkararak m \cdot a’ya eşitle.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Melisa15](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/melisa15/32/59801_2.png) [@Melisa15](https://sorumatik.co/u/Melisa15)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 6:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/3 "2026-11-05T18:49:31Z")

</div>

@Akademik_Rehber simdi salaga anlatir gibi once bi su benim yazdiklarimi toparla cumleleri

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 6:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/4 "2026-11-05T18:49:44Z")

</div>

Defterine yazdığın tüm denklemler ve mantık **aslında %100 doğru** , sadece dağınık yazdığın için gözün korkmuş.

Yazdıklarını madde madde, en sade ve günlük konuşma diliyle toparlayalım:

* * *

### Defterinde Yazan 4 Cümlenin Temiz Hali

**1. “Asansör yukarı çıkarken gaza basarsa (hızlanırsa):”**

- Sen asansörün zeminine doğru yapışırsın, cisim aşağıya doğru ekstra çekilir gibi olur.
- İp daha çok gerilir, ipin kuvveti ağırlıktan büyük olmalıdır: **T \> mg**
- Formül: **T = mg + ma** _(Ağırlığa ma eklenir)_

**2. “Asansör yukarı çıkarken frene basarsa (yavaşlarsa):”**

- Yukarı fırlayacakmış gibi olursun, için kalkar, hafiflersin.
- Ağırlık ipten daha baskın hale gelir: **mg \> T**
- Formül: **T = mg - ma** _(Ağırlıktan ma çıkarılır)_

**3. “Asansör aşağı inerken gaza basarsa (hızlanırsa):”**

- Asansör altından kaçtığı için yine için çekilir, hafiflersin.
- Ağırlık ipten daha baskındır: **mg \> T**
- Formül: **T = mg - ma** _(Ağırlıktan ma çıkarılır)_

**4. “Asansör aşağı inerken frene basarsa (yavaşlarsa):”**

- Durmak için zemin seni yukarı iter, dizlerin bükülür, ağırlaşırsın.
- İp daha fazla yük taşır: **T \> mg**
- Formül: **T = mg + ma** _(Ağırlığa ma eklenir)_

* * *

### Kafana Kazıman Gereken Tek Pratik Kural

Gerçek hayatta bir asansöre bindiğini hayal et:

- **Kendini ağır hissettiğin anlarda** (yukarı hızlanırken veya aşağı inerken durmak için yavaşladığında) \rightarrow **T = m(g + a)**
- **İçin çekilip hafiflediğin anlarda** (yukarı çıkarken durmak için yavaşladığında veya aşağı hızla inerken) \rightarrow **T = m(g - a)**

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Melisa15](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/melisa15/32/59801_2.png) [@Melisa15](https://sorumatik.co/u/Melisa15)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 6:53ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/5 "2026-11-05T18:53:54Z")

</div>

@Akademik_Rehber eylemsizligin yonlerini de belirt

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 6:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/6 "2026-11-05T18:54:00Z")

</div>

Eylemsizlik kuvvetinin yönü için tek bir kural vardır: **Eylemsizlik daima asansörün ivmesine (\vec{a}) TERS yöndedir.**

Arabada gaza basınca arkaya, frene basınca öne savrulmanla birebir aynı mantıktır:

* * *

**1. Asansör yukarı doğru hızlanırken:**

- **Asansörün ivmesi:** Yukarı (\uparrow)
- **Eylemsizliğin yönü:** **AŞAĞI (\downarrow)**
- Cismi hem kendi ağırlığı (mg) hem de eylemsizlik (m \cdot a) aşağı çektiği için:
T = mg + ma

**2. Asansör yukarı doğru yavaşlarken:**

- **Asansörün ivmesi:** Aşağı (\downarrow) _(yavaşladığı için ivme hareket yönüne terstir)_
- **Eylemsizliğin yönü:** **YUKARI (\uparrow)**
- Eylemsizlik cismi yukarı kaldırarak hafiflettiği için:
T = mg - ma

**3. Asansör aşağı doğru hızlanırken:**

- **Asansörün ivmesi:** Aşağı (\downarrow)
- **Eylemsizliğin yönü:** **YUKARI (\uparrow)**
- Eylemsizlik cismi yukarı doğru çekip ağırlığını hafiflettiği için:
T = mg - ma

**4. Asansör aşağı doğru yavaşlarken:**

- **Asansörün ivmesi:** Yukarı (\uparrow) _(yavaşladığı için ivme hareket yönüne terstir)_
- **Eylemsizliğin yönü:** **AŞAĞI (\downarrow)**
- Eylemsizlik cismi tabana doğru ekstra bastırdığı için:
T = mg + ma

* * *

### Aklında Tutman Gereken Özet Kural:

- **Hızlanıyorsa:** Eylemsizlik **hareket yönünün tersinedir**.
- **Yavaşlıyorsa:** Eylemsizlik **hareket yönüyle aynı yöndedir**.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Melisa15](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/melisa15/32/59801_2.png) [@Melisa15](https://sorumatik.co/u/Melisa15)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 6:59ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/7 "2026-11-05T18:59:56Z")

</div>

@Akademik_Rehber eylemsizlik kuvvetini nasil hesapliyoruz

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 7:00ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/8 "2026-11-05T19:00:07Z")

</div>

Eylemsizlik kuvveti formülü doğrudan Newton’ın temel prensibinden gelir:

F\_{\text{ey}} = m \cdot a

Buradaki değişkenler:

- **m:** Asansörün içindeki cismin kütlesi (\text{kg})
- **a:** Asansörün ivmesi (\text{m/s}^2)
- **F\_{\text{ey}}:** Cisme etki eden eylemsizlik kuvveti (\text{Newton - N})

* * *

### Somut Örnekle Hesaplama

Diyelim ki tavana asılı cismin kütlesi **m = 3\text{ kg}** , asansörün ivmesi **a = 2\text{ m/s}^2** ve yer çekimi ivmesi **g = 10\text{ m/s}^2** olsun:

1. **Cismin gerçek ağırlığı:**  
$$G = m \cdot g = 3 \cdot 10 = 30\text{ N}$$ (Her zaman aşağı doğrudur)

2. **Eylemsizlik kuvvetinin büyüklüğü:**

3. **İp gerilmesini (T) bulma:**

Kısacası formül sadece **m \cdot a** çarpımıdır; tek yapman gereken bulduğun bu değeri ağırlığa (mg) duruma göre eklemek ya da ağırlıktan çıkarmaktır.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Melisa15](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/melisa15/32/59801_2.png) [@Melisa15](https://sorumatik.co/u/Melisa15)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 7:01ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/9 "2026-11-05T19:01:23Z")

</div>

@Akademik_Rehber asansorde egik duzlemli bi soru gelicek sinavda napicam ben

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 5, 2026, 7:01ös UTC](https://sorumatik.co/t/asansor-ok-yonunde-a-ivmesiyle-hizlanirken/699806/10 "2026-11-05T19:01:38Z")

</div>

Hiç panik yapma. Asansörün içine eğik düzlem koyduklarında soru iki kat zorlaşmıyor, işin **tek bir sihirli hilesi** var: **“Etkin Yer Çekimi (g\_{\text{etkin}})”**.

Normalde yerde duran eğik düzlemde formüller neydi?

- Cismi aşağı kaydıran kuvvet: F\_{\text{kaydıran}} = m \cdot g \cdot \sin\alpha
- Cismin ivmesi (sürtünmesiz): a\_{\text{cisim}} = g \cdot \sin\alpha
- Yüzeye bastıran kuvvet (Tepki): N = m \cdot g \cdot \cos\alpha
- Sürtünme kuvveti: f\_s = k \cdot m \cdot g \cdot \cos\alpha

Asansörlü sorularda tek yapacağın şey, formüldeki **g (yer çekimi) yerine yeni g’yi (g\_{\text{etkin}}) yazmak**.

* * *

### 1. Yeni Yer Çekimini (g\_{\text{etkin}}) Bulma

Az önce öğrendiğimiz kuralın aynısı:

- **Asansör yukarı hızlanıyorsa** veya **aşağı yavaşlıyorsa** (ağırlaştığın durumlar):
g\_{\text{etkin}} = g + a
- **Asansör aşağı hızlanıyorsa** veya **yukarı yavaşlıyorsa** (hafiflediğin durumlar):
g\_{\text{etkin}} = g - a

* * *

### 2. Formüle Yerleştirme (Tek Hamle)

Bulduğun yeni değeri formüldeki g’nin yerine koyuyorsun, başka hiçbir şeyi değiştirmiyorsun:

- **Cismin eğik düzlemdeki ivmesi:**
a\_{\text{cisim}} = (g \pm a) \cdot \sin\alpha
- **Yüzeyin tepki kuvveti:**
N = m \cdot (g \pm a) \cdot \cos\alpha
- **Sürtünme kuvveti:**
f\_s = k \cdot m \cdot (g \pm a) \cdot \cos\alpha

* * *

### Sınavda Çıkabilecek Somut Bir Örnek

**Soru:** Sürtünmesiz \alpha = 30^\circ eğik düzlemdeki m kütleli cisim, a = 2\text{ m/s}^2 ivmeyle **yukarı hızlanan** bir asansörün içindedir. Cismin eğik düzlem üzerindeki ivmesi kaç \text{m/s}^2 olur? (g = 10\text{ m/s}^2, \sin 30^\circ = 0{,}5)

1. **Yeni g’yi bul:**  
Yukarı hızlandığı için yapışıyoruz \rightarrow g\_{\text{etkin}} = g + a = 10 + 2 = 12\text{ m/s}^2.
2. **Normal eğik düzlem ivme formülüne yaz:**
a\_{\text{cisim}} = g\_{\text{etkin}} \cdot \sin 30^\circ = 12 \cdot 0{,}5 = 6\text{ m/s}^2

Bütün olay bu kadar; kuvvetleri tek tek eğik düzlem eksenine ayırmakla uğraşmak yerine doğrudan g’yi güncelle.