# Aşağıdakilerden hangisinde yapılan açıklama ile karş- B Sözcüğün türetilmesi sırasında ünlü düşmesi gerçekle-

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asagidakilerden-hangisinde-yapilan-aciklama-ile-kars-b-sozcugun-turetilmesi-sirasinda-unlu-dusmesi-gercekle/690481>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ağustos 25, 2026, 8:51öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidakilerden-hangisinde-yapilan-aciklama-ile-kars-b-sozcugun-turetilmesi-sirasinda-unlu-dusmesi-gercekle/690481 "2026-08-25T08:51:28Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Oguzhan\_Elkan](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/o/858c86/32.png) [@Oguzhan\_Elkan](https://sorumatik.co/u/Oguzhan_Elkan)\
**Post date:** [Ağustos 25, 2026, 8:51öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidakilerden-hangisinde-yapilan-aciklama-ile-kars-b-sozcugun-turetilmesi-sirasinda-unlu-dusmesi-gercekle/690481/1 "2026-08-25T08:51:28Z")

</div>

Aşağıdakilerden hangisinde yapılan açıklama ile karş-  
sinda verilen örnek uyumlu değildir?  
B Sözcüğün türetilmesi sırasında ünlü düşmesi gerçekle-  
gerçekleşebilir: Duygular, aklın denetiminde olmalı.  
şebilir: Çevre sorunlarına karşı duyarlı olmamız gerekir.  
CVBirleşik kelime oluşturulurken aşınma şeklinde bir ünlü  
düşmesi meydana gelebilir: Neyi anlatacağını bilmek  
kadar nasıl anlatacağını bilmek zorundadır öykücü.  
DY Bir sõzcükte birden fazla ses olayı gerçekleşebilir: Ça  
ğımız insanının kaybolduğu bir labirenttir kendi benliği.  
E)Bir sözcükte hem ünlü düşmesi hem de ünsüz benzeş-  
Ymesi meydana gelebilir: Bazen bir ayrıntının bilinmesi,  
hayat kurtarır.

 ![Aşağıdakilerden hangisinde yapılan açıklama ile karş- sinda verilen örnek uyumlu değildir?](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/0/30e2146a2264c34fc91813d6ffbf8a1a3f456b1a.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ağustos 25, 2026, 8:51öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidakilerden-hangisinde-yapilan-aciklama-ile-kars-b-sozcugun-turetilmesi-sirasinda-unlu-dusmesi-gercekle/690481/2 "2026-08-25T08:51:38Z")

</div>

## Ses Olayları ile İlgili Açıklama ve Örneklerin Eşleştirilmesi

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — A Seçeneğinin İncelenmesi**

- **Açıklama:** Sözcüğün çekim eki alması sırasında ünlü düşmesi gerçekleşebilir.
- **Cümle:** “Duygular, **aklın** denetiminde olmalı.”
- **Analiz:** “Akıl” sözcüğü tamlayan eki olan çekim ekini (-ın) alırken ikinci hecedeki dar ünlü düşmüştür (\text{akıl} + \text{ın} \rightarrow \text{aklın}). Açıklama ile örnek **uyumludur**.

**Adım 2 — B Seçeneğinin İncelenmesi**

- **Açıklama:** Sözcüğün türetilmesi sırasında ünlü düşmesi gerçekleşebilir.
- **Cümle:** “ **Çevre** sorunlarına karşı duyarlı olmamız gerekir.”
- **Analiz:** “Çevre” sözcüğü “çevir-” fiil kökünden “-e” yapım eki alarak türetilirken ünlü kaybına uğramıştır (\text{çevir-} + \text{e} \rightarrow \text{çevre}). Yapım eki alırken gerçekleştiği için açıklama ile örnek **uyumludur**.

**Adım 3 — C Seçeneğinin İncelenmesi**

- **Açıklama:** Birleşik kelime oluşturulurken aşınma şeklinde bir ünlü düşmesi meydana gelebilir.
- **Cümle:** “Neyi anlatacağını bilmek kadar **nasıl** anlatacağını bilmek zorundadır öykücü.”
- **Analiz:** “Nasıl” sözcüğü “ne” ve “asıl” sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuştur (\text{ne} + \text{asıl} \rightarrow \text{nasıl}). Yan yana gelen iki ünlüden birinin düşmesiyle oluşan bir ünlü aşınmasıdır. Açıklama ile örnek **uyumludur**.

**Adım 4 — D Seçeneğinin İncelenmesi**

- **Açıklama:** Bir sözcükte birden fazla ses olayı gerçekleşebilir.
- **Cümle:** “Çağımız insanının **kaybolduğu** bir labirenttir kendi benliği.”
- **Analiz:** “Kaybolduğu” sözcüğünde birden fazla ses olayı mevcuttur:
  1. \text{kayıp} + \text{ol-} \rightarrow **Ünlü düşmesi** (\text{kayıp} \rightarrow \text{kayp}) ve **ünsüz yumuşaması** (\text{p} \rightarrow \text{b})
  2. \text{-dık} + \text{-u} \rightarrow **Ünsüz yumuşaması** (\text{k} \rightarrow \text{ğ})

- Açıklama ile örnek **uyumludur**.

**Adım 5 — E Seçeneğinin İncelenmesi**

- **Açıklama:** Bir sözcükte hem ünlü düşmesi hem de ünsüz benzeşmesi meydana gelebilir.
- **Cümle:** “Bazen bir **ayrıntının** bilinmesi, hayat kurtarır.”
- **Analiz:** Cümledeki “ayrıntı” sözcüğünde “ayır-” fiil köküne “-ıntı” yapım eki gelirken ünlü düşmesi (\text{ayır-} + \text{ıntı} \rightarrow \text{ayrıntı}) gerçekleşmiştir. Ancak bu sözcükte ya da cümlenin başka bir sözcüğünde **ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi)** bulunmamaktadır. Açıklama ile örnek **uyumlu değildir**.

**Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması**

- ❌ **A. Çekim eki alırken ünlü düşmesi** — _akıl-ın \rightarrow aklın (Doğru eşleşme)_
- ❌ **B. Türetilirken ünlü düşmesi** — _çevir-e \rightarrow çevre (Doğru eşleşme)_
- ❌ **C. Birleşme sırasında aşınma** — _ne-asıl \rightarrow nasıl (Doğru eşleşme)_
- ❌ **D. Birden fazla ses olayı** — _kaybolduğu (Doğru eşleşme)_
- ✅ **E. Ünlü düşmesi + ünsüz benzeşmesi** — _Ayrıntı kelimesinde benzeşme yoktur (Uyumsuz eşleşme)_

**Adım 7 — Son Doğrulama**  
“Ayrıntı” sözcüğü sadece türetilme esnasında ünlü düşmesine uğramıştır; “f, s, t, k, ç, ş, h, p” sert ünsüzleriyle bitip “c, d, g” ile başlayan bir ek alarak sertleşmeye uğrayan bir ses olayı sözcükte yer almadığından **E** şıkkı kuralı karşılamaz.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** **E) Bir sözcükte hem ünlü düşmesi hem de ünsüz benzeşmesi meydana gelebilir: Bazen bir ayrıntının bilinmesi, hayat kurtarır.**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Bu soruda geçen ses olaylarını veya TYT Türkçe’de sıkça karıştırılan diğer sözcük türetimi esnasındaki ünlü düşmelerini (örneğin _besle-_, _oyna-_, _sarar-_) birlikte incelememizi ister misin?