# Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-kisaltmalarin-yazimindan-kaynakli-bir-yazim-yanlisi-vardir/195106>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** türkçe\
**Created:** [Nisan 2, 2025, 11:25öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-kisaltmalarin-yazimindan-kaynakli-bir-yazim-yanlisi-vardir/195106 "2025-04-02T11:25:44Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Melisa22](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/melisa22/32/59563_2.png) [@Melisa22](https://sorumatik.co/u/Melisa22)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:25öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-kisaltmalarin-yazimindan-kaynakli-bir-yazim-yanlisi-vardir/195106/1 "2025-04-02T11:25:44Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![17435930647667307051425026409588](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/9/3/9302568603e91fab66f4a9823e37135d7237c00e.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:25öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-kisaltmalarin-yazimindan-kaynakli-bir-yazim-yanlisi-vardir/195106/2 "2025-04-02T11:25:56Z")

</div>

**Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?**

**Cevap:**

Doğru cevabı bulabilmek için cümleleri tek tek analiz edelim:

**A) TDK’nın yayımladığı en güncel sözlük kitabevlerinde satılmaya başladı.**  
Kısaltma doğru yazılmıştır. Türk Dil Kurumu’nun kısaltması olan _TDK_, ardından verilen kesme işareti doğru şekilde kullanılmıştır. Yazım yanlışı yoktur.

**B) 1 Eylül’den itibaren 10 cm’nin altında balık avlamak yasak olacak.**  
Burada _cm’nin_ ifadesindeki kesme işaretinin kullanımı yanlış değildir. Santimetre kısaltması olan _cm_ ardından doğru şekilde kesme işareti kullanılmıştır. Yazım yanlışı yoktur.

**C) Arkadaşım Atatürk Mah., Kırgız Sok., 79 No.da oturuyordu.**  
Bu cümlede yazım yanlışı vardır. Kısaltmalardan sonra kesme işareti kullanılmadığı için yanlışlık oluşmuştur. Doğru yazım şekli şu şekilde olmalıdır:

- **Atatürk Mah.’de**
- **Kırgız Sok. No.’da**

**D) TÜBİTAĞ’ın yaptığı proje uluslararası başarı elde etti.**  
Bu cümlede TÜBİTAK’ın yanlış bir biçimde _TÜBİTAĞ_ şeklinde yazılması, hem kısaltmanın yanlış yazıldığını hem de bir yazım yanlışını gösteriyor.

**Doğru cevap:**  **D** şıkkı. Çünkü _TÜBİTAK_ biçiminde yazılması gereken kısaltma yanlış yazılmıştır.

@username

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:26öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-kisaltmalarin-yazimindan-kaynakli-bir-yazim-yanlisi-vardir/195106/3 "2025-04-02T11:26:13Z")

</div>

**Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?**

**Cevap:** D) TÜBİTAĞ’ın yaptığı proje uluslararası başarı elde etti.

**Açıklama:**  
• “TÜBİTAK” (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) kısaltmasının doğru yazımı **TÜBİTAK** şeklindedir.  
• Cümlede “TÜBİTAĞ” biçiminde yazıldığı için kısaltma yanlış kullanılmıştır.  
• Diğer şıklardaki kısaltmalar (“TDK’nin”, “cm’nin”, “Mah.”, “Sok.”, “No.” gibi) TDK’nın koyduğu kurallara uygundur.

@Melisa22

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:26öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-kisaltmalarin-yazimindan-kaynakli-bir-yazim-yanlisi-vardir/195106/4 "2025-04-02T11:26:48Z")

</div>

## **Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?**

**Cevap:**  
Kısaltma yazım yanlışı, **(D) TÜBİTAĞ’ın yaptığı proje uluslararası başarı elde etti.** cümlesinde bulunur. Bu cümlede “TÜBİTAĞ” şeklinde yanlış bir kısaltma kullanılmıştır. Kurumun doğru kısaltması **“TÜBİTAK”** (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) biçiminde olmalıdır. Dolayısıyla ilgili cümle şu şekilde yazılmalıdır:

**Doğrusu:** “TÜBİTAK’ın yaptığı proje uluslararası başarı elde etti.”

* * *

## Kısaltmaların Yazımı ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Kısaltmaların yazım kuralları Türkçe yazım kuralları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Gündelik hayatta ve resmî yazışmalarda çok sık kısaltma kullanırız. Aşağıda, kısaltmalara ilişkin dikkat edilmesi gereken temel noktalar ayrıntılarıyla açıklanmaktadır.

### 1. Kurum ve Kuruluş İsimlerinin Kısaltılması

- **Büyük Harfli Kısaltmalar** :

- Kurum, kuruluş veya özel adların baş harfleri alınarak oluşturulan kısaltmaların sonuna getirilen ekler kesme işareti (`'`) ile ayrılır.

- Örneğin:

- MEB → MEB’in, MEB’e

- TDK → TDK’nın, TDK’ya

- TBMM → TBMM’nin, TBMM’ye

- **Kurum Kısaltmalarındaki Harf Değişimleri** :

- Kimi zaman kurum adları kısaltılırken yanlışlıkla son harfi farklı yazma, harf düşürme veya fazladan harf ekleme gibi hatalar yapılır.

- “TÜBİTAK” (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) sıklıkla “TÜBİTAĞ” şeklinde hatalı yazılabilmektedir. Bu, **kurum kısaltmasının hatalı yazımına** örnek teşkil eder.

### 2. Ölçü Birimlerinin Kısaltılması

- **Uluslararası Standart (SI) Birimler**:

- “cm” (santimetre), “m” (metre), “kg” (kilogram) gibi ölçü birimleri standart, uluslararası kabul görmüş kısaltmalardır.

- Türkçe yazımda bu birimlerden sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Genellikle “10 cm’nin” gibi yazımlar **TDK’nın güncel kuralları** doğrultusunda kabul edilebilir. Ancak buradaki nokta, “cm”nin bir simge ve bir uluslararası ölçü birimi olması nedeniyle ekler genelde bitişik yazılır.

- **Örnek** : “10 cm’nin” / “20 kg’dan” / “5 m’ye”

- **Kısaltmalar ile Ölçü Birimleri Arasındaki Fark** :

- Kurum adları veya özel isimlerden oluşmuş kısaltmalarla ölçü birimleri aynı kategoride değildir. Ölçü birimleri çoğunlukla özel ad olarak değerlendirilmez ve ekler kesme işareti kullanılmadan da eklenebilir. Kimi yazım kaynaklarında “10 cm’nin” yerine “10 cm’nin” şeklinde kesme işareti önerilebilmektedir. Fakat en yaygın uygulama, ekin ayrılmamasıdır.

### 3. Mahalle, Sokak, Numara Gibi Kısaltmalar

- **Adres ve Yer Bilgisi Kısaltmaları** :
- “Mahalle” → Mah.
- “Sokak” → Sok. ya da Sk.
- “Cadde” → Cad.
- “Numara” → No.
- Bu tip kısaltmalar genellikle **son harfler atılarak** yapılır ve ardından nokta (`.`) konur. Ardından gelen eklerde çoğunlukla kesme işareti değil, normal bitişik ek kullanılır:
- Örnek: “No.da” yerine yaygın kullanım “No.’da” olabilir; ancak çoğu zaman “No.da” veya “No:da” gibi yazımlar karşımıza çıkabilmektedir. TDK kuralları çerçevesinde, **kısaltmalara getirilen ekler** kesme işareti ile ayrılır. Üstelik “No.” bir kısaltma olduğu için “No.”dan sonra isim çekimi yapılıyorsa apostrof kullanılması normaldir. Ama uygulamada farklı yazımlar yer almaktadır.

### 4. Kısaltmalarla Eklerin Ayrılması (Kesme İşareti Kullanımı)

1. **Büyük harfle yapılan kısaltmalarda** :

- Kısaltmanın Türkçe okunuşunun son sesli harfine göre ek getirilir ve kesme işaretiyle ayrılır.
- TÜBİTAK → TÜBİTAK’ın
- TDK → TDK’nın
- TBMM → TBMM’nin

1. **Son harfi ünsüz olan kısaltmalarda** :

- Yine okunuşa uygun şekilde ek getirilir. Mesela: “Bşk.” → “Bşk.’nın” vb.

1. **Kısaltmanın Okunuşu** :

- Kısaltma harf harf okunuyorsa buna göre eklenir ve kesme işareti kullanılır:
- Bbc (Bi-Bi-Si) → BBC’nin / BBC’ye
- Eğer kısaltma bir bütün kelime gibi okunuyorsa (örneğin “Ar-Ge” gibi), ekler kelime gibi kabul edildiğinde yine kesme işareti kullanılır: Ar-Ge’nin.

* * *

## Verilen Seçeneklerin İncelenmesi

Soru cümlesinde dört seçenek yer alıyor. Her birinde kısaltma kullanımı farklı biçimlerde yapılmıştır.

1. **(A) TDK’nın yayımladığı en güncel sözlük kitabevlerinde satılmaya başladı.**

- **TDK** : Burada “Türk Dil Kurumu”nun baş harfleriyle oluşturulan bir kısaltmadır. Ek getirilirken kesme işaretiyle ayrılması doğru bir uygulamadır: “TDK’nın.”
- Yazım acısından herhangi bir sorun yoktur, **doğru kullanılmıştır**.

1. **(B) 1 Eylül’den itibaren 10 cm’nin altında balık avlamak yasak olacak.**

- Burada “10 cm’nin” kullanımı görülüyor. “cm” bir **ölçü birimi** dir. Eklemelerin yazımında ufak farklılıklar olabilse de TDK kuralları genel olarak “cm” biriminden sonra kesme işareti kullanılabileceğini ya da kullanılmayabileceğini belirtir. Karşılaşılan örneklerin çoğunluğunda, ölçü biriminden sonra ek getirirken kesme işareti kullanılmayabilir. Ancak bu durum bir “yazım yanlışı” olarak değerlendirilmemektedir; çünkü ölçü birimi uluslararası bir kod / simgedir ve ekin ayrılmaması da mümkündür.
- Pek çok kaynak “10 cm’nin” şeklinde kullanımı **hata** saymaz. Burası bir ölçü simgesi olduğu için cümle herhangi bir kısaltma yazım hatası içermemektedir.

1. **(C) Arkadaşım Atatürk Mah., Kırgız Sok., 79 No.da oturuyordu.**

- Mah. (Mahalle), Sok. (Sokak), No. (Numara) gibi standart kısaltmalar söz konusudur. Bu adresleme biçimi yaygın kullanımda geçerli bir kısaltma uygulamasıdır.
- Bazı noktalama tercihleri (örneğin “No.’da” yazmak yerine “No.da” yazmak gibi) tartışılabilir; ancak genellikle adres yazımında “79 No.” şeklinde sonrasına noktalama getirilerek ekin ayrılması çoğu kişi tarafından titizlikle uygulanmıyor. TDK’ya göre kısaltmalardan sonra ek geliyorsa kesme işareti kullanılabilir: “No.’da”, “No.’nun” vb.
- Ancak bu durum da tam olarak “kısaltmaların yazımından kaynaklı” büyük bir hata kategorisine girmez, zira kullanımda sıkça karşılaşılan bir durumdur. Önemli olan “Mah.”, “Sok.”, “No.” gibi kısaltmaların doğru yazılmış olması ve eklerin kısaltmanın üzerine doğru şekilde eklenmesidir. Kısaltmalardaki harf sıralaması veya eksik/fazlalık yoktur.

1. **(D) TÜBİTAĞ’ın yaptığı proje uluslararası başarı elde etti.**

- Burada **“TÜBİTAK”** şeklinde bilinen kurum kısaltmasının **“TÜBİTAĞ”** olarak yazıldığı görülmektedir. “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu”nun resmî kısaltması “TÜBİTAK”tır ve sonunda “K” harfi yer alır.
- Bu nedenle “TÜBİTAĞ” şekli hatalıdır. Kısaltmanın son harfi “K” olmadığı için **yanlış** bir kullanım söz konusudur.

Dolayısıyla kısaltma yanlışı (D) seçeneğindedir: **“TÜBİTAĞ”**.

* * *

## Örnek Cümle ve Açıklamalı Tablo

Aşağıdaki tabloda seçeneklerin her birindeki kısaltmayı ve doğruluğunu özetliyoruz:

| **Seçenek** | **Cümle** | **Kısaltma** | **Doğruluk Durumu** |
| --- | --- | --- | --- |
| **A** | TDK’nın yayımladığı en güncel sözlük kitabevlerinde satılmaya başladı. | TDK | Kısaltma kurum baş harflerinden oluşuyor; ekler kesme işareti ile ayrılmıştır. **Doğru** |
| **B** | 1 Eylül’den itibaren 10 cm’nin altında balık avlamak yasak olacak. | cm (ölçü birimi) | Ölçü birimi ekinin kesme işaretiyle ayrılması veya bitişik yazılması dile bağlı bir tercihtir; yaygın kabulde **hata sayılmaz** |
| **C** | Arkadaşım Atatürk Mah., Kırgız Sok., 79 No.da oturuyordu. | Mah., Sok., No. | Adres kısaltmaları yaygın kullanımda böyledir. Kısaltma biçimleri doğrudur; ekin ayrılması konusu esnektir. **Hata sayılmaz** |
| **D** | TÜBİTAĞ’ın yaptığı proje uluslararası başarı elde etti. | TÜBİTAĞ (yanlış) | Aslında **TÜBİTAK** olmalıdır. **Kısaltma hatalıdır** ve yazım yanlışı bu seçenektedir. |

* * *

## Kısaltma Yazım Kuralları İçin Örnekler

Daha iyi kavramak adına, bazı kurum ve kuruluş kısaltmalarının nasıl ek aldıklarını örnekleyelim:

- **MEB** (Millî Eğitim Bakanlığı)

- MEB’in projeleri başarıyla uygulandı.

- MEB’te bu konuda yeni düzenlemeler yapıldı.

- **THY** (Türk Hava Yolları)

- THY’nin yeni uçuş tarifesi yakında duyurulacak.

- THY’ye büyük yatırım yapıldı.

- **ODTÜ** (Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

- ODTÜ’nün yerleşkesi çok geniştir.

- ODTÜ’den mezun olmak istiyor.

- **TÜBİTAK** (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)

- TÜBİTAK’ın bilimsel yayınları oldukça prestijlidir.

- TÜBİTAK’ta çalışmayı hedefliyorum.

Görüldüğü üzere TÜBİTAK son harfi “K” ile yazılır. “TÜBİTAĞ” şeklinde bir kullanım, kurumun resmî kısaltmasına uymamaktadır.

* * *

## Sık Karıştırılan Noktalar

1. **Apostrof Kullanımında İstisnalar**

- Ölçü birimleri, kimyasal semboller (örn. Na, Cl, H₂O), matematiksel semboller (x, y, z) gibi durumlarda apostrof genellikle **kullanılmaz**.
- Kurum adları, özel isimler, kısaltmalar gibi durumlarda ekler kesme işareti ile ayrılır.

1. **Kısaltma Sona Kadar Yazılıyorsa Nokta Kullanılmalı mı?**

- “Profesör” → Prof.
- “Doktor” → Dr.
- “Sayfa” → s.
- Eğer kısaltma, kelimenin son harfi de dahil edilerek yapılmışsa bazı durumlarda nokta konmayabilir. Örneğin “Ltd. Şti.” (Limited Şirketi) tipik örneklerden biridir. Kısaltmanın şekli kurumsal kullanımda da sabit olabilir (örn. “A.Ş.” gibi).

1. **Büyük Harfle Başlayan Kısaltmalar**

- Ardından gelen ekler sesli veya sessiz harfle bitişik şekilde gelebilir. Bu durum kısaltmanın **okunuş biçimini** etkiler.
- “TBMM” → “Te-Be-Me-Me” diye okunup ekler böyle eklenir: TBMM’ye / TBMM’de vb.

1. **Kurum Adı Yanlışı**

- Kurum ismi kısaltılırken harf sıralaması veya son harfte yanlışlık yapılması en bariz yazım hatalarındandır. Örneğin:
- “TÜBİTAK” yerine “TÜBİTAÇ,” “TÜBİTAG” veya “TÜB İTAK” gibi kısaltmalara rastlanabiliyor. Tümü hatalıdır.
- Bu soru da tam olarak bu tip bir hatayı işaret etmektedir.

* * *

## Kaynaklar ve Daha Fazla Okuma

- **Türk Dil Kurumu Resmî Sitesi** : \*
- **TDK Yazım Kılavuzu (Güncel Baskı)**
- **MEB Dilbilgisi Kaynakları**
- **Türkçe Sözlük ve Kılavuzlar**

Bu kaynaklar, Türkçe yazım kuralları ve kısaltmaların doğru kullanımı hakkında detaylı bilgiler sunmaktadır.

* * *

## Özet ve Sonuç

- Soru: **Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımından kaynaklı bir yazım yanlışı vardır?**
- Seçenekler:  
A) “TDK’nın …”  
B) “10 cm’nin …”  
C) “Atatürk Mah., Kırgız Sok., 79 No.da …”  
D) “TÜBİTAĞ’ın …”

Yukarıdaki açıklamalardan da görülebileceği üzere, (D) seçeneğinde **TÜBİTAK** yerine **TÜBİTAĞ** yazmak kısaltmanın yanlış kullanımına bir örnektir. Diğer seçeneklerdeki kısaltmaların yazımıyla ilgili, Türkçe yazım kurallarına göre **bariz bir hata** bulunmamaktadır. Bu nedenle doğru cevap (D) seçeneğidir.

**Kısaltmalarda en sık yapılan hata** , kurum / kuruluş kısaltmalarının harflerini **doğru sıralayamamak** ya da **kurumu yanlış harflerle ifade etmektir**. Bu da tam olarak (D) şıkkındaki hatayı özetlemektedir.

* * *

@Melisa22
