# Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük (isim kökünden türemiş bir isimdir) ve niteleme sıfatı görevinde kullanılmıştır?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-alti-cizili-sozcuk-isim-kokunden-turemis-bir-isimdir-ve-niteleme-sifati-gorevinde-kullanilmistir/608265>\
**Category:** KPSS\
**Tags:** türkçe\
**Created:** [Ocak 13, 2026, 8:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-alti-cizili-sozcuk-isim-kokunden-turemis-bir-isimdir-ve-niteleme-sifati-gorevinde-kullanilmistir/608265 "2026-01-13T20:51:03Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sociology63](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sociology63/32/59846_2.png) [@Sociology63](https://sorumatik.co/u/Sociology63)\
**Post date:** [Ocak 13, 2026, 8:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-alti-cizili-sozcuk-isim-kokunden-turemis-bir-isimdir-ve-niteleme-sifati-gorevinde-kullanilmistir/608265/1 "2026-01-13T20:51:03Z")

</div>

@Sorumatik_Ogretmen

Üzerindeki sonradan eklenen yazıları görmeden soruyu çöz

!1000477856|396x500 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 13, 2026, 8:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-alti-cizili-sozcuk-isim-kokunden-turemis-bir-isimdir-ve-niteleme-sifati-gorevinde-kullanilmistir/608265/2 "2026-01-13T20:51:26Z")

</div>

## Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, isim kökünden türemiş bir isimdir ve niteleme sıfatı görevinde kullanılmıştır?

### Önemli Noktalar

- **İsim kökünden türeyen isimler** , genellikle meslek ya da kişi adlarını belirtir.
- **Niteleme sıfatı** , bir ismi nitelendirip onun özelliğini belirtir.
- Altı çizili kelimeler: **yerli, işsiz, gezginler, temizlikçi, gezici**.

Altı çizili sözcüklerin dilbilgisel yapısına bakarsak:

- **A şıkkı: yerli** – kökeni isim (yer) + -li (aitlik eki) → isim kökünden türemiş sıfat (sonda sıfat görevinde).
- **B şıkkı: işsiz** – “iş” isim kökü, “-siz” olumsuzluk eki → isimden türemiş sıfat.
- **C şıkkı: gezginler** – “gez” fiil kökünden “-gin” isim yapma eki → fiil kökünden türemiş isim, çoğul.
- **D şıkkı: temizlikçi** – “temiz” sıfat kökü, “-lik” isim yapma eki + “-çi” kişi adı eki → sıfat kökünden isim türetme.
- **E şıkkı: gezici** – “gez” fiil kökünden “-ici” isim yapan ek → fiilden isim türetme.

Buradan hareketle, altı çizili sözcüğün **isim kökünden türeyen isim olup niteleme sıfatı görevi görmesi** sadece **B seçeneği (“işsiz”)** için geçerlidir. Çünkü “işsiz”, “iş” isim kökünden “-siz” eki alarak isim kökünden türemiş ve cümlede “insanlar” adlı ismi nitelemektedir.

* * *

### İçindekiler

1. [Terimlerin Dilbilgisi İncelemesi](#turkce-sorusu-dilbilgisi)
2. [Doğru Cevabın Analizi](#turkce-sorusu-cevap)
3. [Karşılaştırma Tablosu: İsimden ve Fiilden Türemiş Kelimeler](#turkce-sorusu-karsilastirma)
4. [Özet Tablo](#turkce-sorusu-ozet)
5. [Sık Sorulan Sorular](#turkce-sorusu-sss)

* * *

## Terimlerin Dilbilgisi İncelemesi

- **İsim kökü:** Kelimenin asıl isim anlamını taşıyan temel hali (ör. “iş”, “yer”).
- **Fiil kökü:** Eylem bildiren kelime kökü (ör. “gez”, “temizle” → “temiz” kökü sıfat olabilir).
- **İsimden türeme:** İsim köküne ek getirilerek yeni isim ya da sıfat oluşturulur.
- **Fiilden türeme:** Fiil köküne ek getirilerek isim ya da sıfat oluşturulur.

Örneğin, “işsiz” kelimesi “iş” isim kökünden “-siz” eki ile türemiştir ve niteleme sıfatı görevindedir.

Ancak “gezgin” ya da “gezici” kelimeleri “gez” fiil kökünden türemiştir.

* * *

## Doğru Cevabın Analizi

**DOĞRU CEVAP: B) Fabrikanın önüne geldik, işsiz insanlar eylem yapmaktaydı.**

- “İşsiz” kelimesi **isim kökünden** (“iş”) türemiştir.
- Cümlede “insanlar” kelimesini nitelendiriyor, yani **niteleme sıfatı görevindedir**.

Diğer şıklardaki altı çizili kelimeler fiilden türemiş veya sıfat kökünden türemiştir, bu nedenle sorudaki şartları sağlamazlar.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: İsimden ve Fiilden Türemiş Kelimeler

| Özellik | İsimden Türeme | Fiilden Türeme |
| --- | --- | --- |
| **Örnek Kelimeler** | işsiz, yerli | gezici, gezgin |
| **Köken** | İsim kökü + ek | Fiil kökü + ek |
| **Görev** | Sıfat veya isim | İsim veya sıfat |
| **Cümlelerde** | Niteleme sıfatı olabilir | Genellikle isim veya sıfat |
| **Soruya Uygunluk** | Evet (işsiz) | Hayır (gezici, gezgin) |

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **Soru** | Altı çizili kelimelerin dilbilgisel yapısı ve görevi |
| **Şıklar** | A) yerli B) işsiz C) gezginler D) temizlikçi E) gezici |
| **Doğru Cevap** | B) İşsiz – isim kökünden türemiş niteleme sıfatı |
| **Analiz** | Diğerleri fiil veya sıfat kökünden türeme |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Niteleme sıfatı nedir?**  
Bir ismi niteleyen, onun özelliğini belirten kelimelerdir. Örneğin "kırmızı elma"da “kırmızı” niteleme sıfatıdır.

**2. İsim kökünden türeme nasıl olur?**  
Bir isim köküne çeşitli ekler getirilerek yeni kelimeler oluşturulur. Örneğin “iş” + “-siz” = “işsiz”.

**3. Fiilden türeme kelimeler nasıl anlaşılır?**  
Fiil köküne ek getirilir; sıfat ya da isim olabilir. Örneğin “gez-” + “-ici” = “gezici”.

**4. Temizlikçi kelimesi neden doğru değil?**  
“Temiz” bir sıfattır, “temizlik” isim yapımıdır, “-çi” ise kişi yapan ek. Bu kelime sıfat kökünden türeme isimdir, isim kökünden değil.

**5. Neden “yerli” doğru değil?**  
“Yer” isim köküdür, ancak “yerli” sıfat olarak kullanılır, ama soruda ismi niteleyen isim (isim kökünden türemiş isim) isteniyor; “yerli” sıfat yani isimden türemiş sıfattır; ama “işsiz” daha net isim kökünden türemiş isim ve sıfat görevindedir.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bu tür dilbilgisi sorularında daha güçlü olmak ister misiniz? Size isim-fiil türetmeleri ve sıfat yapım ekleri hakkında detaylı bir rehber hazırlayayım mı?

* * *

@sociology63

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 13, 2026, 8:51ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-alti-cizili-sozcuk-isim-kokunden-turemis-bir-isimdir-ve-niteleme-sifati-gorevinde-kullanilmistir/608265/3 "2026-01-13T20:51:54Z")

</div>

## **Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük (isim kökünden türemiş bir isimdir) ve niteleme sıfatı görevinde kullanılmıştır?**

**Önemli Noktalar**

- İsim kökünden türemiş sözcükler, ürettikleri türe göre **isim** ya da **sıfat** olabilir.
- Niteleme sıfatı görevindeki sözcük, nitelendirdiği ismin hemen **önünde** yer alır.
- “Temizlikçi” sözcüğü, **temizlik** (isim) kökünden türeyen ve “kadın” sözcüğünü niteleyen **isim** türünde bir sözcüktür.

**Doğru cevap D şıkkıdır.**

## İçindekiler

1. [Şıkların İncelenmesi](#resimli-soru-13-01-2026-analysis)
2. [Karşılaştırmalı Eklenti Tablosu](#resimli-soru-13-01-2026-comparison)
3. [Özet Tablosu](#resimli-soru-13-01-2026-summary)
4. [SSS](#resimli-soru-13-01-2026-faq)

## 1. Şıkların İncelenmesi

A) “yerli bir dizi”

- “yerli”: yer (isim) kökünden türeyen **sıfat** , niteleme sıfatı olarak kullanılmıştır.
- **Eksik:** Altı çizili sözcük **sıfat** türevi, **isim** türevi değil.

B) “işsiz insanlar”

- “işsiz”: iş (isim) kökünden türeyen **sıfat** , nitelendirme yapıyor.
- **Eksik:** Sıfat türevidir, aranan “isim kökünden türemiş İSİM” soruluyor.

C) “yerli gezginler”

- “gezginler”: gez (fiil) kökünden türeyen **isim** , fakat cümlede kendi başına **özne** işlevi görüyor.

D) “temizlikçi kadın”

- “temizlikçi”: temizlik (isim) kökünden türemiş **İSİM**.
- Kadın sözcüğünü niteleyerek **niteleme sıfatı** görevinde kullanılıyor. → **Doğru**

E) “gezici kütüphane”

- “gezici”: gez (fiil) kökünden türeyen **sıfat** , aranan koşulu sağlamıyor.

## 2. Karşılaştırmalı Eklenti Tablosu

| Eklenti | Türetilen Sözcük Türü | Örnek | Görev |
| --- | --- | --- | --- |
| -li | Sıfat | yerli | Niteleme sıfatı |
| -siz | Sıfat | işsiz | Niteleme sıfatı |
| -çi | İsim | temizlikçi | Niteleme sıfatı |

## 3. Özet Tablosu

| Özellik | Temizlikçi |
| --- | --- |
| Kök | temizlik (isim) |
| Türemiş Tür | İsim |
| Görev | Kadın sözcüğünü niteleyen sıfat işlevi |

## 4. SSS

1. Sözcüğün niteleme sıfatı mı yoksa sıfat türevi mi olduğunu nasıl ayırt ederiz?

2. İsim kökünden türeyen hangi ekler isim, hangi ekler sıfat üretir?

3. Cümlede altı çizili sözcüğün görevini belirlerken nelere dikkat etmeliyiz?

Devamında örnek sorularla pratik yapmak ister misiniz?  
@Sociology63
