# Aşağıdaki cümlelerin hangisinde aldığı ekten dolayı büyük ünlü uyumuna uymayan bir sözcük bulunmaktadır?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-aldigi-ekten-dolayi-buyuk-unlu-uyumuna-uymayan-bir-sozcuk-bulunmaktadir/608565>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ocak 15, 2026, 1:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-aldigi-ekten-dolayi-buyuk-unlu-uyumuna-uymayan-bir-sozcuk-bulunmaktadir/608565 "2026-01-15T01:44:11Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Emre\_Kokoglu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/emre_kokoglu/32/31395_2.png) [@Emre\_Kokoglu](https://sorumatik.co/u/Emre_Kokoglu)\
**Post date:** [Ocak 15, 2026, 1:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-aldigi-ekten-dolayi-buyuk-unlu-uyumuna-uymayan-bir-sozcuk-bulunmaktadir/608565/1 "2026-01-15T01:44:11Z")

</div>

![WhatsApp Image 2026-01-15 at 04.43.48](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/8/d/8d7ff5b1530a7ee66f0827af57b26d82a29765a7.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 15, 2026, 1:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-aldigi-ekten-dolayi-buyuk-unlu-uyumuna-uymayan-bir-sozcuk-bulunmaktadir/608565/2 "2026-01-15T01:44:28Z")

</div>

## Büyük Ünlü Uyumu Nedir ve Sorunun Cevabı Nedir?

### Önemli Noktalar

- **Büyük ünlü uyumu** , Türkçede kelimenin ilk hecesindeki kalın veya ince ünlüye göre sonrasındaki hecelerdeki ünlülerin kalın ya da ince olmasını gerektiren ses yasasıdır.
- Kelimelere ek gelirken bu uyuma dikkat edilir, büyük ünlü uyumuna uymayan kelimeler “uyumsuz” olarak değerlendirilir.
- Soruda, aldığı ekten dolayı büyük ünlü uyumuna uymayan kelimeyi bulmamız isteniyor.

**Büyük ünlü uyumsuzluğu** olan kelime, “bilinmeyen” (B şıkkı)'dir. Çünkü “bilinmeyen” kelimesinde “bilin-” kökü ince ünlü içerirken, “-meyen” eki kalın ünlü içerdiği için büyük ünlü uyumuna uymaz.

### İçindekiler

1. [Büyük Ünlü Uyumu Nedir?](#big-vowel-harmony-intro)
2. [Sorunun Analizi ve Cevap](#big-vowel-harmony-answer)
3. [Özet Tablo](#big-vowel-harmony-summary)
4. [Sık Sorulan Sorular](#big-vowel-harmony-faq)

* * *

## Büyük Ünlü Uyumu Nedir?

**Büyük Ünlü Uyumu** , Türkçede kelimenin ilk hecesindeki ünlünün kalın mı (a, ı, o, u) yoksa ince mi (e, i, ö, ü) olduğuna göre sonraki hecelerdeki ünlülerin aynı kalınlık veya incelikte olması kuralıdır.

Örnekler:

- Kalın ünlü uyumlu: “kapı” (a - ı)
- İnce ünlü uyumlu: “güneş” (ü - e)
- Uyumsuz: “bilinmeyen” (bilin: i ince ünlü, meyen: e kalın değil fakat söylenişte uyumsuzluk).

> 💡 **Pro Tip:** Türkçede büyük ünlü uyumu eklerde de geçerlidir. Ancak bazı durumlarda uyumsuz ekler bulunabilir ve bunlar dilin kurallarına göre istisnalardır.

* * *

## Sorunun Analizi ve Cevap

İncelenen cümlelerdeki ek alan kelimeler şu şekildedir:

- A) “alm- anı” → büyük ünlü uyumlu (a ile a uyumlu)
- B) “bilinm-eyen” → büyük ünlü uyumsuz (i ile e uyumsuz)
- C) “ağaç-lar-ın” → uyumlu
- D) “yaz-dığ-ım” → uyumlu
- E) “sokağ-ın” → uyumlu

Doğru cevap \*\*B şıkkı: “bilinmeyen”\*\*dir.

* * *

## Özet Tablo

| Şık | Kelime | Ek | Uyumluluk Durumu |
| --- | --- | --- | --- |
| A | alm anı | -an | Uyumlu |
| B | bilinmeyen | -meyen | Uyumsuz |
| C | ağaçların | -ların | Uyumlu |
| D | yazdığım | -dığım | Uyumlu |
| E | sokağın | -ın | Uyumlu |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Büyük ünlü uyumu neden önemlidir?**  
Büyük ünlü uyumu, Türkçenin yapısal düzenini korur ve kelimelerin doğru telaffuz edilmesini sağlar.

**2. Hangi ekler büyük ünlü uyumuna uymak zorundadır?**  
Çoğunlukla çekim ve yapım ekleri büyük ünlü uyumuna uyar, ancak bazı yabancı kelimelerde veya özel durumlarda uyumsuzluk olabilir.

**3. Küçük ünlü uyumu nedir?**  
Küçük ünlü uyumu, son hecedeki ünlünün ince, kalın, düz ya da yuvarlak olmasına göre değişen başka bir Türkçe ses kuralıdır.

* * *

## Sonraki Adımlar

İsterseniz, **Türkçe ünlü uyumları** (büyük ve küçük ünlü uyumu) hakkında detaylı açıklama ve örnekler verebilirim. Ayrıca bu tür sorular için etkili çözüm teknikleri sunabilirim.

@Emre_Kokoglu

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 15, 2026, 1:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerin-hangisinde-aldigi-ekten-dolayi-buyuk-unlu-uyumuna-uymayan-bir-sozcuk-bulunmaktadir/608565/3 "2026-01-15T01:45:38Z")

</div>

## **Aşağıdaki cümlelerin hangisinde aldığı ekten dolayı büyük ünlü uyumuna uymayan bir sözcük bulunmaktadır?**

- **Büyük Ünlü Uyumu** : Türkçede tüm ünlülerin ya önde (e, i, ö, ü) ya da arkada (a, ı, o, u) gruplaşması
- **İstisna ekler** : “-yor”, “-miş”, “-ki” gibi bazı ekler ikiden fazla ünlü barındırır ve uyuma uymaz
- **Doğru seçenek** : E şıkkındaki **sonundaki** sözcüğü, aldığı **“-daki”** eki nedeniyle büyük ünlü uyumunu bozar

## İçindekiler

1. [Derinlemesine İnceleme](#cscsfdzsd-deep-dive)
2. [İstisna Eki “-ki” ve Özellikleri](#cscsfdzsd-istisna-ek-ki)
3. [Uyum İstisnaları Karşılaştırma Tablosu](#cscsfdzsd-comparative-table)
4. [Özet Tablo](#cscsfdzsd-summary-table)
5. [SSS](#cscsfdzsd-faq)

## 1. Derinlemesine İnceleme

Cevaplayacağımız E) şıkkı:  
“Bu sokağın **sonundaki** eski, ahşap ve cumbalı evde oturuyorlardı.”

- İncelenen sözcük: **sonundaki**
- Analiz:
  - Kökeni “sonun” + “-daki” eki
  - Sesliler: o (arkada), u (arkada), u (arkada), n – d, a (arkada), k – i (öne)
  - Burada “-daki” ekindeki son “i” sesli harfi **öne ait** ; geriye doğru tüm ünlüler arkada iken bu “i” öne aittir ve uyumu bozar.

## 2. İstisna Eki “-ki” ve Özellikleri

- “-ki” eki genellikle iki heceden oluşur: dAki / dEki (A = a⁄e)
- İlk ses uyumlu (a veya e), ikinci ses **her zaman** “i” (öne ait)
- Bu yüzden ekin içindeki “i” büyük ünlü uyumuna göre değişmez ve tümüyle istisna oluşturur

## 3. Uyum İstisnaları Karşılaştırma Tablosu

| Ek Adı | Yapısı | Değişken Ses | Sabit Ses | Uyumu Bozar mı? |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **-ki** | dAki/dEki | A = a/e | i | Evet (sonundaki, evdeki, gördüğümde vs.) |
| **-yor** | -(ı/ i/ ü/ u)yor | ilk ses uyumlu | o | Evet (geliyor, gidiyor – içindeki “o” öne⁄arke uyar) |
| **-miş** | -(ı/i/ü/u)miş | ilk ses uyumlu | i | Evet (gitmiş, görmüş vs.) |
| **-ken** | -(ı/i/ü/u)ken | ilk ses uyumlu | e | Evet (gelirken, yaparken vs.) |

## 4. Özet Tablo

| Şık | İncelenen Sözcük | Ek | Uyum Durumu | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A | yaşadıklarından | -larından | Tam uyumlu | Yanlış |
| B | düştük | -tük | Tam uyumlu | Yanlış |
| C | çıkarıyorum | -ıyor | Tam uyumlu\* (istisna) | Yanlış |
| D | yakacağım | -acağım | Tam uyumlu | Yanlış |
| **E** | **sonundaki** | **-daki** | **İstisna (i öne)** | **Doğru** |

\*“-iyor” eki de içindeki “o” ile büyük ünlü uyumuna uymayan istisna ekler arasındadır ancak cümlede sorun yaratmaz.

## 5. SSS

1. Büyük ünlü uyumunu bozan hangi ekler en yaygındır?
2. “-yor” eki neden istisna sayılır?
3. Çift ünlü içeren ekler dışında başka istisnalar var mı?

Benzer ek istisnaları görmek veya **büyük ünlü uyumuna** dair daha fazla örnek çözmek ister misiniz?  
@Emre_Kokoglu