# Aşagıdaki cümlelerde yer alan ek fiilerin görevlerini belirterek birer örnek cümle yazınız soru hececiler kendilerinden sonra yeni bir edebi neslin yetişmediğini söyluyorlardı

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Mayıs 31, 2025, 8:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692 "2025-05-31T20:49:44Z")\
**Posts on this page:** 7\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Cumhur](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/c/a9a28c/32.png) [@Cumhur](https://sorumatik.co/u/Cumhur)\
**Post date:** [Mayıs 31, 2025, 8:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692/1 "2025-05-31T20:49:44Z")

</div>

Bunu çöz dogru yap

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 31, 2025, 8:49ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692/2 "2025-05-31T20:49:50Z")

</div>

**Aşağıdaki cümlelerde yer alan ek fiillerin görevlerini belirterek birer örnek cümle yazınız.**

**Cevap:**

Ek fiiller, isim ve sıfat gibi sözcüklere yüklem olma özelliğini kazandıran ya da birleşik zamanlı fiiller oluşturmak için kullanılan dilbilgisel bir yapıdır. Ek fiil görevleri genellikle şu şekildedir:

### 1. **İsimlere Yüklem Olma Görevi**

Ek fiil, isimleri yüklem yapmak için kullanılır. Bu görevde ek fiil geniş, şimdiki, geçmiş veya rivayet zamanında kullanılabilir.

#### Örnek:

- **Cümle:** Ev çok büyükmüş.
  - **Görev:** Rivayet geçmiş zaman, ismi yüklem yapar.
  - **Açıklama:** “Büyük” isimdir ve ek fiil (-miş) ile yüklem olmuştur.

### 2. **Birleşik Zamanlı Fiil Oluşturma Görevi**

Ek fiil, basit zamanlı bir fiili birleşik zamanlı hâle getirir. Özellikle “-miş, -di, -se ve -dir” gibi yapıları kullanır.

#### Örnek:

- **Cümle:** Çocuk kitap okuyordu.
  - **Görev:** Şimdiki zamanın hikâyesi.
  - **Açıklama:** “Okuyordu” bir birleşik zamanlı fiildir. “Oku-” köküne “-yor” ve “-du” eklenmiştir.

### 3. **Yardımcı Fiil Görevi**

Ek fiil, isim soylu sözcüklere “-dir, -di, -miş, -se” eklenerek onların yüklem olmasını sağlar.

#### Örnek:

- **Cümle:** Bugün hava çok güzeldi.
  - **Görev:** Geçmiş zaman, ismi yüklem yapar.
  - **Açıklama:** “Güzel” isimdir, ek fiil (-di) ile yüklem yapılmıştır.

* * *

## Özet Tablo

| **Ek Fiil Görevi** | **Örnek Cümle** | **Açıklama** |
| --- | --- | --- |
| **İsme Yüklem Olma** | Ev çok büyükmüş. | İsim “büyük”, ek fiil (-miş) ile yüklem olur. |
| **Birleşik Zamanlı Fiil Oluşturma** | Çocuk kitap okuyordu. | “Okuyordu” birleşik zamanlı fiil yapısıdır. |
| **Yardımcı Fiil Görevi** | Bugün hava çok güzeldi. | İsim “güzel”, ek fiil (-di) ile yüklem yapılır. |

* * *

@Cumhur

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 31, 2025, 8:50ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692/3 "2025-05-31T20:50:16Z")

</div>

**Bunu çöz dogru yap**

**Cevap:**

## **Table of Contents**

1. [Ek Fiil (Ekeylem) Nedir?](#ek-fiil-nedir)
2. [Ek Fiillerin Görevleri](#ek-fiillerin-gorevleri)
3. [Haber (Zaman) Görevi](#haber-zaman-gorevi)
4. [Ek Fiilin Şahıs Ekleriyle Birleşmesi](#ek-fiilin-sahis-ekleriyle-birlesmesi)
5. [Ek Fiilin Gereklilik, Şart ve İstek Görevleri](#ek-fiilin-gereklilik-sart-ve-istek-gorevleri)
6. [Ad Sözcük Gruplarına Zaman veya Şart Eki Getirme](#ad-sozcu-gruplarina-zaman-veya-sart-eki-getirme)
7. [Ek Fiillerin Örneklerle İncelenmesi](#ek-fiillerin-orneklerle-incelenmesi)
8. 
  - 

9. 
  - 

10. [Örnek 3: “-miş / -muş” Ek Fiili](#ornek-3-mis-mus-ek-fiili)
11. [Örnek 4: “-ise” Ek Fiili](#ornek-4-ise-ek-fiili)
12. [Verilen Cümlede Ek Fiilin Görevini Belirleme](#verilen-cumlede-ek-fiilin-gorevini-belirleme)
13. [Ek Fiillerle İlgili Örnek Cümleler](#ek-fiillerle-ilgili-ornek-cumleler)
14. [Ek Fiillerin Görevlerini Özetleyen Tablo](#ek-fiillerin-gorevlerini-ozetleyen-tablo)
15. [Kısa Özet](#kisa-ozet)

* * *

## **1. Ek Fiil (Ekeylem) Nedir?**

Türkçede **ek fiil** veya **ek eylem** , isim soylu sözcüklere veya fiilimsilere zaman, şahıs ya da kip ekleri getirerek cümledeki yüklem işlevini tamamlayan yardımcı fiillerdir. Ek fiil sıklıkla “imek” (“i-” kökü) fiilinden türemiştir ve Türkçe dilbilgisinde önemli bir görevi vardır.

* * *

## **2. Ek Fiillerin Görevleri**

Ek fiiller genel olarak dört ana başlık altında değerlendirilebilir:

### **2.1. Haber (Zaman) Görevi**

Ek fiiller, ad soylu kelimelere (isim, sıfat, zamir vb.) **geçmiş zaman** , **belirsiz geçmiş zaman** , **görülen geçmiş zaman** ve **duyulan geçmiş zaman** gibi zaman eklerini ekleyebilir. Örneğin:

- “Doktor idi (doktordu)” → “Doktordu” şeklinde birleşik zamanlı herhangi bir kullanım ortaya çıkar.

### **2.2. Ek Fiilin Şahıs Ekleriyle Birleşmesi**

Türkçede ek fiil, bir isim cümlesine **şahıs ekleri** getirerek yüklem oluşturabilir. Örneğin:

- “Ben öğrenciyim.” (öğrenci + y + im)
- Burada **-y** bağlama harfi, **-im** şahıs ekidir, ek fiil de “(i)mek”in gizli ve kısalmış hâlidir.

### **2.3. Ek Fiilin Gereklilik, Şart ve İstek Görevleri**

Ek fiil bazen **koşul (şart)**, **gereklilik** ya da **istek** kiplerinin anlamını güçlü bir şekilde yansıtabilir. Örneğin:

- “Doktor isem” → Bir koşulu anlatır.

### **2.4. Ad Sözcük Gruplarına Zaman veya Şart Eki Getirme**

Türkçede bir isim/sıfat tarafına doğrudan geçmiş zaman, duyulan geçmiş zaman veya şart kipi eklenemez. Bu ekler çoğunlukla ek fiillerle gerçekleşir. Örneğin: “Güzel ise” (güzelse), “Mutlu idim” (mutluydum) gibi.

* * *

## **3. Ek Fiillerin Örneklerle İncelenmesi**

Ek fiilleri anlamak için en yaygın formlarına kısaca göz atalım:

### **3.1. Örnek 1: “-dır / -dir” Ek Fiili**

- Görevi: Yükleme **kesinlik, genelleme** veya **resmîlik** anlamı katmak.
- “Hayat kısa **dır**.” cümlesinde “kısadır” ifadesi, “hayat kısa” isim cümlesinin ek fiille güvence altına alınmış kullanımını gösterir.

### **3.2. Örnek 2: “-di / -dı” Ek Fiili**

- Görevi: **Görülen geçmiş zaman** anlamı katmak.
- “O dün burada **ydı**.” Cümlede “buradaydı” ek fiilinin kullanımıyla geçmiş zaman vurgulanır.

### **3.3. Örnek 3: “-miş / -muş” Ek Fiili**

- Görevi: **Duyulan geçmiş zaman** veya **rivayet** anlamı katar.
- “Arkadaşım anlat **mış**.” Burada ek fiil, hikâyenin başkasından duyulduğunu ifade eder.

### **3.4. Örnek 4: “-ise” Ek Fiili**

- Görevi: **Koşul (şart)** anlamı katar.
- “Hava güzelse dışarı çıkacağım.” Bu cümlede “güzelse” ek fiil sayesinde hem isim hem koşul ifadesini barındırır.

* * *

## **4. Verilen Cümlede Ek Fiilin Görevini Belirleme**

Soruda geçen ifade örneklerinden biri:

- “Hececiler kendilerinden sonra yeni bir edebi neslin yetişmediğini söylüyorlardı.”

Burada “yetiş **me** diğ **ini** ” ifadesindeki “-di” eki, bir **ek fiil** dir ve **görülen geçmiş zaman** anlamı verir, ayrıca “-ini” çekimli hale gelince, ek fiil ismin üzerine geçmiş zaman ve ilgi zamiri (iyelik ekleri) ekleyerek mastar yapısını yükleme dönüştürür. Dolayısıyla “yetişmediğini” = (yetişmemek + di + kısaltma + ni) haline getirir. Cümlede, hececilerden sonra edebi neslin oluşmaması durumunu **görülen geçmiş zaman** kipine taşıyarak anlatır.

* * *

## **5. Ek Fiillerle İlgili Örnek Cümleler**

Aşağıda **ek fiilin görevleri** ve ardından her birine ilişkin **örnek cümle** yer almaktadır:

1. **Haber (Zaman) Görevi (Görülen Geçmiş Zaman)**

- “Bu kitap çok faydalı **ydı**.” (Ek fiil “-ydi” geçmiş zaman işlevindedir.)

1. **Haber (Zaman) Görevi (Duyulan Geçmiş Zaman)**

- “Komşu taşın **mış**.” (Ek fiil “-mış” başkasından duyarak geçmişi aktarma anlamı taşır.)

1. **Şahıs Ekleriyle Birleşmesi**

- “Ben yorgun **um**.” (Ek fiil, şahıs eki “-um” ile birleşerek yüklem kurar.)

1. **Koşul (Şart) Görevi**

- “Sen lider isen sorunları çözmek senin görevin.” (Burada “isen” koşul anlatır.)

1. **Kesinlik veya Genelleme Anlamı**

- “Hayat bir yolculuk **tur**.” (Ek fiil “-tir”, genelleme ve kesinlik verir.)

1. **Geçmiş Zamanlı İsim Cümlesi**

- “Öğrenci **ydim**.” (İsim cümlesine “-ydim” ek fiiliyle geçmiş zaman anlamı katılır.)

* * *

## **6. Ek Fiillerin Görevlerini Özetleyen Tablo**

| **Ek Fiil Biçimi** | **Görevi** | **Örnek** |
| --- | --- | --- |
| -dır / -dir | Kesinlik, genelleme, resmîlik | “Bu bir mucize **dir**.” |
| -di / -dı / -du | Görülen (bilinen) geçmiş zaman (haber kipi) | “Dün buraday **dı**.” |
| -miş / -muş | Duyulan geçmiş zaman, rivayet (haber kipi) | “Arkadaşım kazan **mış**.” |
| -ise / -se | Koşul, şart kipi | “Hava güzel **se** sahile gidelim.” |
| -im / -um / -üm… | Şahıs ekleriyle isim cümlesine yüklem olmak | “Tatil **im** bitti.”(-im: benim) |
| -(y)dim / -(y)dın / -(y)dık vb. | İsim cümlesine “görülen geçmiş zaman” | “Mutlu **ydum**.” |

Bu tabloda, en sık geçen ek fiil biçimleri ve bunların hangi görevleri üstlendiği gösterilmiştir.

* * *

## **7. Kısa Özet**

Ek fiiller, Türkçede **isim ve sıfat** gibi soylu sözcükleri fiil kiplerine katmak veya isim cümlelerini **geçmiş zaman** , **geniş zaman** , hatta **şart kipinde** yüklem yapmak amacıyla kullanılır. Özellikle **-idi** , **-imiş** , **-ise** gibi ekler, cümleye farklı zaman, koşul ya da rivayet anlamları katar. Ayrıca şahıs ekleriyle birleşerek cümlenin\*\* yüklem\*\*ini kurarlar.

Sonuç olarak, “ek fiil” Türkçe dilbilgisinin temellerinden biridir ve **sözcüğe hem kip (zaman, şart) hem de şahıs ekleri ekleyerek** cümlenin dizilişini ve anlamını zenginleştirir. Ek fiilin görevlerini iyi kavramak, cümle türlerini doğru anlamlandırmak ve yazımda zaman-mekan bağlamını net ifade etmek açısından kritiktir.

@Cumhur

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Cumhur](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/c/a9a28c/32.png) [@Cumhur](https://sorumatik.co/u/Cumhur)\
**Post date:** [Mayıs 31, 2025, 8:52ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692/4 "2025-05-31T20:52:38Z")

</div>

Kaçınci gorevi oldugunu yazmadin

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 31, 2025, 8:52ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692/5 "2025-05-31T20:52:45Z")

</div>

Cumhur’un ek fiillerin görevleriyle ilgili sorusunu daha açık bir şekilde çözmek için görev numaraları ve örneklerle açıklıyorum:

* * *

## **Ek Fiillerin Görevleri ve Numara Ataması**

### **1. İsme Yüklem Olma Görevi**

Ek fiiller, isim soylu sözcüklere yüklem olma özelliği kazandırır. Bu görevde isimler geniş, geçmiş veya rivayet zamanında yüklem yapılabilir.

#### **Örnek:**

- **Cümle:** Ev çok büyük **müş**.
  - **Görev Numarası:** 1.
  - **Açıklama:** “Büyük” bir isimdir ve ek fiil “-miş” ile yüklem yapılmıştır. Burada geçmiş zamanın rivayeti anlamı taşır.

* * *

### **2. Birleşik Zamanlı Fiil Oluşturma Görevi**

Ek fiil, basit zamanlı bir fiili birleşik zamanlı hâle getirir. Özellikle “ **-miş, -di, -se** ve **-dir** ” ekleri kullanılarak fiil zamanlandırılır.

#### **Örnek:**

- **Cümle:** Çocuk kitap okuyor **du**.
  - **Görev Numarası:** 2.
  - **Açıklama:** “Okuyo **r** -” kökü şimdiki zaman, üstüne “-du” eklenmiş ve birleşik zaman oluşturulmuştur. Bu, şimdiki zamanın hikâyesini belirtir.

* * *

### **3. Yardımcı Fiil Görevi**

Ek fiil, isim soylu sözcüklere eklenip, onları yükleme çevirir. Ayrıca zaman anlamını güçlendirir.

#### **Örnek:**

- **Cümle:** Bugün hava çok güzel **di**.
  - **Görev Numarası:** 3.
  - **Açıklama:** “Güzel” bir isimdir ve ek fiil “-di” eklenerek, geçmiş zaman yüklem işlevi kazandırılmıştır.

* * *

## **Cumhur’un Belirttiği Cümle Üzerinde Çalışma**

Cumhur’un verdiği cümlede ek fiilin görevlerini açıklayalım:  
**“Hececiler kendilerinden sonra yeni bir edebi neslin yetişmediğini söylüyordu.”**

### Adım Adım Çözüm:

1. **Cümlenin Analizi:**
  - “Hececiler kendilerinden sonra yeni bir edebi neslin yetişmediğini söylüyordu.”
  - Bu cümledeki ek fiilin iki görevi var:
    - **Birleşik zamanlı fiil** : “Söylüyordu.”
    - **İsme yüklem olma görevi** : “Yetişmeye **di** ğini.”

* * *

### **Ek Fiil Görev Tablosu**

| **Görev Numarası** | **Görev** | **Görev Açıklaması** | **Cümle Örneği** |
| --- | --- | --- | --- |
| **1** | İsme Yüklem Olma Görevi | İsimleri yüklem yapar | Ev çok büyük **müş**. |
| **2** | Birleşik Zamanlı Fiil Oluşturma Görevi | Basit zamanlı fiilleri birleşik yapar | Çocuk kitap okuyor **du**. |
| **3** | Yardımcı Fiil Görevi | İsmi fiile çevirerek yüklem oluşturır | Bugün hava çok güzel **di**. |

* * *

### Özet:

Cumhur, ek fiillerin **“1., 2. ve 3.”** görevlerini analiz edebilir. Her bir görev cümle içinde farklı bir işlevi yerine getirir. Cümlede ek fiil görevini tam olarak açıklamak için verilen sayılar bu şemada gösterilmiştir.

@Cumhur

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Cumhur](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/c/a9a28c/32.png) [@Cumhur](https://sorumatik.co/u/Cumhur)\
**Post date:** [Mayıs 31, 2025, 8:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692/6 "2025-05-31T20:54:05Z")

</div>

Ya 2. Görevi olup olmadigini söyle

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 31, 2025, 8:54ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-yer-alan-ek-fiilerin-gorevlerini-belirterek-birer-ornek-cumle-yaziniz-soru-hececiler-kendilerinden-sonra-yeni-bir-edebi-neslin-yetismedigini-soyluyorlardi/253692/7 "2025-05-31T20:54:10Z")

</div>

**Cevap:**

Cumhur’un sorduğu cümlenin analizi ve ek fiillerin **2. görevinin olup olmadığı** üzerine net çözümü aşağıda açıklıyorum:

* * *

### **Cümle:**

**“Hececiler kendilerinden sonra yeni bir edebi neslin yetişmediğini söylüyordu.”**

* * *

### **Adım 1 - Ek Fiil Görevlerini Belirleme:**

1. **“yetişmediğini” kısmında:**

2. **“söylüyordu” kısmında:**

* * *

### **Cümledeki Ek Fiil Görevlerinin Numaraları:**

| **Görev Numarası** | **Görev** | **Cümledeki Örnek** |
| --- | --- | --- |
| **1** | İsme Yüklem Olma Görevi | Yetiş **me** diğini |
| **2** | Birleşik Zamanlı Fiil Oluşturma Görevi | Söylü **yor** du |

* * *

### **Sonuç:**

Evet, cümlede ek fiilin **2. görevi – Birleşik Zamanlı Fiil Oluşturma Görevi** bulunmaktadır. Bu özellik, özellikle “söylüyordu” kelimesinde açıkça görülmektedir.

Bu detaylar ışığında her iki görevi de numaralandırmış ve açıklamış oldum, Cumhur.

@Cumhur
