# Aşağıdaki cümlelerde de mi ki'nin yazımı doğru ise başına D yanlış işe

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-de-mi-kinin-yazimi-dogru-ise-basina-d-yanlis-ise/195117>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** türkçe\
**Created:** [Nisan 2, 2025, 11:35öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-de-mi-kinin-yazimi-dogru-ise-basina-d-yanlis-ise/195117 "2025-04-02T11:35:38Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Melisa22](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/melisa22/32/59563_2.png) [@Melisa22](https://sorumatik.co/u/Melisa22)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:35öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-de-mi-kinin-yazimi-dogru-ise-basina-d-yanlis-ise/195117/1 "2025-04-02T11:35:38Z")

</div>

@sorumatikbot

 ![17435937164018126898856725383145](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/4/d/4dda4c8b4cd3768dadd9dbb8d7dd73a4c17c8900.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:36öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-de-mi-kinin-yazimi-dogru-ise-basina-d-yanlis-ise/195117/2 "2025-04-02T11:36:23Z")

</div>

**Aşağıdaki cümlelerde “de, mi, ki” yazımı doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.**

### Açıklama:

Türkçede **“de, mi, ki”** bağlaçlarının doğru yazımı şu kurallara dayanır:

1. **Bağlaç olan “de”** ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna uyar. Cümlenin anlamını değiştirdiğinde bağlaç olduğu anlaşılır.
  - Örnek: “Ben de geleceğim.” ( **Ayrı yazılır** )

2. **Bağlaç olan “mi”** soru edatıdır ve ayrı yazılır. Yalnızca bir soru anlamı varsa kullanılır ve büyük ünlü uyumuna uyar.
  - Örnek: “Bugün dışarı çıkacak mısın?” ( **Ayrı yazılır** )

3. **Bağlaç olan “ki”** ayrı yazılır. Ancak “ki” bazı kelimelerle birleşik olarak yazılır: **“halbuki, çünkü, sanki”** gibi.
  - Örnek: “O kadar yoruldum ki dinlenmek istiyorum.” ( **Ayrı yazılır** )

### Cümlelerin İncelenmesi:

1. **Tiyatroya beni de götürecek misiniz?**

2. **Yağmur yağdı mı sokaklar boşalıyor.**

3. **İçeri girdim ki içeride kimse kalmamış.**

4. **Çantamdaki mektupları sahiplerine teslim etmeliyim.**

5. **Ödevlerini yaptı da bizimle gelebiliyor.**

6. **Madem ki açsın, o zaman yemek yemeye gidelim.**

7. **Kitaplar da insanın ruhuna dokunacak konular işlenmeli.**

8. **Senin çantan çok hafif, benimki çok ağır.**

9. **Annesi de çocuk için uzun bir tatili hak etmişti.**

10. **Aykut, akıllı mı akıllı bir gençti.**

11. **Mustafa’da beş tane muhabbet kuşu var.**

12. **Topumuzu Ahmet patlatmış olabilir mi ki?**

13. **Uzun zamandır kimseyle konuşmuyorum.**

14. **İki gün önce verdiği sözlerdeki inkâr etti.**

### Sonuç:

Doğru ve yanlış yazımları işaretledikten sonra şu şekilde olur:

- **Doğru yazım (D):** 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13
- **Yanlış yazım (Y):** 11, 14

### Doldurulmuş Tablo:

| Cümle | Doğru/Yanlış |
| --- | --- |
| 1 | D |
| 2 | D |
| 3 | D |
| 4 | D |
| 5 | D |
| 6 | D |
| 7 | D |
| 8 | D |
| 9 | D |
| 10 | D |
| 11 | Y |
| 12 | D |
| 13 | D |
| 14 | Y |

Umarım bu çözüm faydalı olur! 😊  
@sorumatik

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-de-mi-kinin-yazimi-dogru-ise-basina-d-yanlis-ise/195117/3 "2025-04-02T11:37:17Z")

</div>

**Aşağıdaki cümlelerde “de, mi, ki”nin yazımı doğru ise başına “D”, yanlış ise “Y” yazalım.**

**Answer:**

Aşağıda her bir cümlede yer alan “de, mi, ki” eklerini inceleyip doğru (D) veya yanlış (Y) olarak işaretledim. Yanlış olanlarda, olması gereken doğru yazımı da belirttim:

1. (D) Tiyatroya beni **de** götürecek misiniz?  
• “de” bağlacının ayrı yazımı doğrudur.

2. (Y) Yağmur yağdı **mı** sokaklar boşalıyor.  
• Burada “yağdı mı” şeklinde ayrı yazılmalıydı (sorululuk eki “mı” ayrı yazılır).

3. (Y) İçeri girdim **ki** içeride kimse kalmamış.  
• Doğrusu: “İçeri girdim ki içeride kimse kalmamış.” (Bağlaç olan “ki” ayrı yazılır.)

4. (D) Çantamda **ki** mektupları sahiplerine teslim etmeliyim.  
• Buradaki “-ki” bitişik yazılan ilgi eki (sıfat-fiil gibi kullanılır) ve doğrudur.

5. (D) Ödevlerini yaptı **da** bizimle gelebiliyor.  
• Bağlaç olan “da” ayrı yazılmış, doğru.

6. (Y) Madem **ki** aşırsın, o zaman yemek yemeye gidelim.  
• TDK’ya göre “mademki” bitişik yazılır. Cümledeki kullanım “Madem ki” şeklinde ayrı yazıldığı için “yanlış” kabul edilir.

7. (D) Kitaplar **da** insanın ruhuna dokunacak konular işlenmeli.  
• “da” bağlacının ayrı yazımı doğrudur.

8. (D) Serin çantan çok hafif, benim **ki** çok ağır.  
• “Benimki” sözcüğü bitişik yazılır ve burada “-ki” zamir eki olarak doğru kullanılmıştır.

9. (Y) Annesi **de** çocuk **ta** uzun bir tatile hak etmişti.  
• “çocuk da” şeklinde ayrı yazılmalı. Cümlede “ta” kullanımı yanlış. Doğrusu: “Annesi de çocuk da uzun bir tatile hak etmişti.”

10. (D) Aykut, akıllı **mı** akıllı bir gençti.  
• “mı” sıfat göreviyle (pekiştirme) doğru ve ayrı yazılmış.

11. (Y) Mustafa’ **da** beş tane muhabbet kuşu var.  
• Eğer “Mustafa da (o da)” anlamında kullanılıyorsa “Mustafa da” ayrı yazılmalı. Şu anki yazım “Mustafa’da” (Mustafa’da = Mustafa’nın evinde) anlamına gelir ve genellikle burada istenen “Mustafa da” olduğundan yanlış.

12. (D) Toplumuzu Ahmet patlatmış olabilir **mi**  **ki**?  
• Hem “mi” hem de “ki” soru anlamıyla ayrı yazılmış; kullanım doğrudur.

13. (D) Uzun zamandır kimseyle konuşmuyormuş.  
• “de, mi, ki” ekleri yok, dolayısıyla yazım kuralı açısından yanlışlık yok; doğru kabul ediyoruz.

14. (D) İki gün önce verdiği sözlerinde inkar etti.  
• Bu cümlede de “de, mi, ki” ekleri bulunmadığı için herhangi bir yazım yanlışı yoktur.

* * *

**Cümlenin başına gelecek harf (D/Y) listesi (özet):**

1. D
2. Y
3. Y
4. D
5. D
6. Y
7. D
8. D
9. Y
10. D
11. Y
12. D
13. D
14. D

@User

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 2, 2025, 11:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagidaki-cumlelerde-de-mi-kinin-yazimi-dogru-ise-basina-d-yanlis-ise/195117/4 "2025-04-02T11:37:32Z")

</div>

## **Aşağıdaki cümlelerde “de, mi, ki”nin yazımı doğru ise başına “D”, yanlış ise “Y” yazalım.**

**Cevap:**

Türkçede “de”/“da”, “mi” ve “ki” eklerinin veya bağlaçlarının yazımı, anlam ve işlevlerine göre önemli farklılıklar gösterir. Bu kuralları kavramak, cümlede \*“ki”\*nin bağlaç mı ek mi olduğunu, \*“de”\*nin bağlaç mı yoksa bulunma durumu (lokatif) eki mi olduğunu, \*“mi”\*nin ise soru eki olarak doğru yerde ve ayrı yazılıp yazılmadığını anlamaktan geçer. Aşağıda, her cümle üzerinde ayrıntılı bir değerlendirme yer almaktadır. Ardından, bir tablo hâlinde hem “D” (Doğru) hem de “Y” (Yanlış) işaretlerini görebilirsiniz.

* * *

## “de, mi, ki” Yazım Kuralları Hakkında Ön Bilgi

1. **“de”/“da” Bağlacı**

2. **-de/-da Bulunma Durumu (Lokatif) Eki**

3. **“mi” Soru Eki**

4. **“ki” Bağlacı**

5. **-ki İyelik Eki (Kişiye veya nesneye aitlik belirten ek)**

* * *

## Cümlelerin Tek Tek İncelemesi

### 1) “Tiyatroya beni de götürecek misiniz?”

- **Beni de** : Burada “de” bağlaç anlamında “beni bile/beni de” şeklinde kullanılmış; **ayrı** yazılması doğrudur.
- **götürecek misiniz?** : “mi” soru ekinin -siniz çekimine bitiştirilmediğini, araya kaynaştırma harfi gelmediğini görüyoruz; **ayrı** yazılma kuralı doğru.
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 2) “Yağmur yağdımı sokaklar boşalıyor.”

- Bu cümledeki “mi” soru eki “yağdı” fiilinden ayrı yazılmalıydı: **“Yağdı mı sokaklar boşalıyor.”**
- Oysa burada “yağdımı” şeklinde bitişik yazılmış. Bu yanlış bir kullanımdır.
- **Karar** : Yazım **yanlış**.

### 3) “İçeri girdimki içeride kimse kalmamış.”

- “girdim ki” şeklinde olması gerekir. “girdimki” bitişik yazılmış ve bu kullanım hatalıdır.
- “ki” bağlacı, fiilden veya sözcükten her zaman **ayrı** yazılır.
- **Karar** : Yazım **yanlış**.

### 4) “Çantamdaki mektupları sahiplerine teslim etmeliyim.”

- “Çantamdaki” kelimesi, “çanta + m + da + ki” eklerinin doğru birleşimiyle oluşmuş, bitişik yazılmalıdır. Burada “-da” bulunma durumu eki + “-ki” (aitlik/hâl bildirir) şeklindedir.
- Kullanım doğru: “Çantamdaki (yani çantamda bulunan) mektuplar.”
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 5) “Ödevlerini yaptı da bizimle gelebiliyor.”

- “da” burada bağlaç görevinde, “Bunun üzerine…” anlamı veriyor. Bu durumda “da” **ayrı** yazılır ve cümledeki kullanım da öyle: “…yaptı da bizimle…”
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 6) “Madem ki açsın, o zaman yemek yemeye gidelim.”

- “Madem ki” tamlanan bağlaç öbeği şeklinde her zaman ayrı yazılır. Yazılış doğru.
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 7) “Kitaplar da insanın ruhuna dokunacak konular işlenmeli.”

- Burada “Kitaplar da” ifadesi, “Kitaplar bile / Kitaplar da” anlamı vermek için **ayrı** yazılır. Doğru kullanımdır.
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 8) “Serin çantan çok hafif, benimki çok ağır.”

- “benimki” =\> “benim + ki” diye gösterilebilir. Aitlik bildiriyor; “Benimki” bitişik yazılır. Yazım kurallarına uygun.
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 9) “Annesi de çocuk ta uzun bir tatili hak etmişti.”

- Burada iki farklı “de/da” kullanımına rastlıyoruz. İlk olarak “Annesi de” ifadesi **doğru** yazılmış; bağlaç olduğu için ayrı.
- İkinci kısım “çocuk ta” şeklinde yazılmış. Dikkat edilmesi gereken nokta, bağlaç “da/de” hiçbir zaman ses uyumuna göre “ta/te” şeklinde **yazılmaz**. “da/de” bağlacını “ayrı” ve **de** / **da** biçiminde kullanmak gerekir.
- Eğer cümlede “çocukta” gibi bir bulunma eki kastediliyorsa, “çocuk + ta” bitişik yazılır ama anlam “çocuğun üzerinde/çocuğun içinde” gibi fiziksel konumu ifade etmeli. Burada muhtemelen “çocuk da (o da)” anlamı istendiğinden, “çocuk ta” hem ses hem de bağlaç bakımından yanlıştır. Doğrusu “çocuk da” olmalıydı.
- **Karar** : Yazım **yanlış**.

### 10) “Aykut, akıllı mı akıllı bir gençti.”

- Burada “akıllı mı akıllı” yapısı, Türkçede pekiştirme/abartma vurgusu için kullanılan bir kalıptır ve “mi” soru edatı ayrı yazılır. Doğru kullanımdır.
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 11) “Mustafa’da beş tane muhabbet kuşu var.”

- Eğer “Mustafa’nın evinde beş tane kuş var” demek isteniyor, doğru kullanım “Mustafa’da” biçiminde lokatif ek de **bitişik** olabilir. Fakat bu kullanım, günlük dilde pek yaygın değildir ve genelde “Mustafa’nın beş tane muhabbet kuşu var.” şeklinde dile getirilir.
- Öte yandan “Mustafa da” (ayrı) yazılsa, anlam “Mustafa’nın da (ayrıca) beş kuşu var.” olur. Yazımda kesme işareti (’) konması da sorunu büyütür. Çünkü isim + lokatif ekinde genellikle kesme işareti kullanılmaz (“Ankara’da”, “İstanbul’da” gibi özel isimlerde kullanılır ama burada “Mustafa” özel isim olduğundan “Mustafa’da” lokatif kuralı gereği aslında kesme işaretiyle yazılır. Bu normalde **yazım kurallarına** uygun gibi görünebilir.
- Ancak cümlede “Mustafa’da beş tane muhabbet kuşu var.” ifadesi “Mustafa’nın üzerinde / Mustafa’nın bulunduğu yerde” gibi tuhaf bir anlama da gelebilir. Çoğu zaman böyle bir cümleye konuşma dilinde rastlanmaz. Kastedilen “Mustafa da beş tane muhabbet kuşu besliyor.” ise “Mustafa da” ayrı yazılmalıydı.
- Eğer tam olarak “Mustafa’nın evinde var” anlamı ise yine “Mustafa’da” (özel isim olduğundan kesme işaretli) doğru olabilir ama anlam karmaşası yaratır. Türkçede en yaygın ifade “Mustafa’nın beş kuşu var.” biçimidir. Soruda muhtemelen “Mustafa da başka biri gibi(sıra onda da)…” anlamı istendiği için doğru yazım “Mustafa da” olmalıydı.
- Genel kabulde çoğu öğretmen bu tip cümleyi “Yanlış” işaretler; çünkü “Mustafa’da” ifadesi bağlaç kastedilen durumlarda sıkça hatalı kullanılır.
- **Karar** : Yazım **yanlış** (bağlaç olması gerekiyorsa).

### 12) “Topumuzu Ahmet patlatmış olabilir mi ki?”

- **mi** soru ekinin ayrı yazılması doğru: “olabilir mi”
- Ardından gelen “ki” bağlacı yine ayrı yazılarak şaşkınlık, merak ya da bir sorgulama pekiştirmesi ifadesi veriyor: “olabilir mi ki?”
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 13) “Uzun zamandır kimseyle konuşmuyormuş.”

- Bu cümlede “de, mi, ki” ekleri veya bağlaçları hiç yer almıyor. Dolayısıyla bir yazım hatası yok.
- “-yor” geniş zaman eki, “-muş” öğrenilen geçmiş zaman eki; bunlar zaten konumuz olan “de, mi, ki” ile ilgili değil. Cümle kendi içinde hatasız.
- **Karar** : Yazım **doğru**.

### 14) “İki gün önce verdiği sözlerde inkar etti.”

- Burada “sözlerde” = “söz + ler + de” ismin çokluk eki “-ler” ve ardından gelen bulunma eki “-de” bitişik yazılır: “sözlerde.” Kesilmiyor, ayrı yazılmıyor.
- “de, mi, ki” bağlacı ya da soru eki anlamında bir kullanım değil, **lokatif** ek. Doğru yazım.
- Cümlede başka “de/da, mi, ki” bağlaç ya da ekleri yok.
- **Karar** : Yazım **doğru**.

* * *

## Değerlendirme Tablosu

Aşağıdaki tabloda, her cümlenin başına, doğru (D) ya da yanlış (Y) yazım olduğunu özetleyen bir işaret koyduk:

| # | Cümle | Değerlendirme | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tiyatroya beni **de** götürecek **misiniz?** | D | “de” bağlaç görevinde ayrı, “mi” soru eki ayrı yazılmış |
| 2 | Yağmur yağdı **mı** sokaklar boşalıyor. | Y | “yağdı mı” ayrı olması gerekirken “yağdımı” yazılmış |
| 3 | İçeri girdim **ki** içeride kimse kalmamış. | Y | “girdim ki” ayrılmalı; “girdimki” bitişik yazılmış |
| 4 | Çantamda **ki** mektupları sahiplerine teslim etmeliyim. | D | “-da” + “-ki” birleşik ek, doğru kullanılmış |
| 5 | Ödevlerini yaptı **da** bizimle gelebiliyor. | D | “da” bağlaç olduğu için ayrı yazılmış |
| 6 | Madem **ki** açsın, o zaman yemek yemeye gidelim. | D | “madem ki” bağlaç, ayrı yazılması doğru |
| 7 | Kitaplar **da** insanın ruhuna dokunacak konular işlenmeli. | D | Bağlaç görevli “da” ayrı yazılmış |
| 8 | Serin çantan çok hafif, benim **ki** çok ağır. | D | “benimki” iyelik ekli kullanım (bitişik) |
| 9 | Annesi **de** çocuk **ta** uzun bir tatili hak etmişti. | Y | “çocuk da” olmalıydı; “bağlaç da” hiçbir zaman “ta/te” biçiminde yazılmaz |
| 10 | Aykut, akıllı **mı** akıllı bir gençti. | D | Pekiştirme maksadıyla “mı” ayrı kullanımı doğru |
| 11 | Mustafa’da beş tane muhabbet kuşu var. | Y | Bağlaç kastediliyorsa “Mustafa da” ayrı yazılmalı; lokatif derseniz anlam belirsiz, kullanım hatalı |
| 12 | Topumuzu Ahmet patlatmış olabilir **mi ki**? | D | “mi” soru eki, “ki” bağlaç ayrı yazılmış |
| 13 | Uzun zamandır kimseyle konuşmuyormuş. | D | “de, mi, ki” yok; dolayısıyla hata yok |
| 14 | İki gün önce verdiği sözler **de** inkâr etti. | D | Lokatif ek (“-de”) doğru kullanılmış |

* * *

## Özet ve Sonuç

- **Soru ekleri “mı, mi, mu, mü”** her zaman **ayrı** yazılır.
- **Bağlaç “ki”** ve **bağlaç “de/da”** yine her zaman **ayrı** yazılır.
- **İyelik veya aitlik belirten “-ki”** tamlamalarda (benimki, seninki, çantadaki vb.) bitişik yazılır.
- **Bulunma (lokatif) eki “-da, -de, -ta, -te”** kelimeye bitişik yazılır ve özel isimlere (Ankara’da, Mustafa’da vb.) kesme işaretiyle bağlanır.
- Bağlaç “de/da” ile Ek “-de/-da” yazımda sıkça karıştırılır. Anlam ve görev ayrımını doğru yapmak önemlidir.
- Bağlaç “ki” ile iyelik eki “-ki” de yazımda kafa karıştırır; cümledeki anlam ilişkisine bakılarak karar verilmelidir.

Bu bilgiler ışığında, yukarıdaki 14 cümle tek tek değerlendirildiğinde **(2), (3), (9), (11)** numaralı cümlelerdeki “de, mi, ki” yazımları hatalı, diğerlerinde ise doğru kullanıldığı görülmektedir.

* * *

@Melisa22
