# Aşağıda karstik arazilerde görülen yer şekilleri ile ilgili boşlukları uygun şekilde doldurunuz **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Ocak 7, 2026, 8:38öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-karstik-arazilerde-gorulen-yer-sekilleri-ile-ilgili-bosluklari-uygun-sekilde-doldurunuz/603924 "2026-01-07T08:38:41Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![Nisanur17](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/nisanur17/32/56732_2.png) [@Nisanur17](https://sorumatik.co/u/Nisanur17)\ **Post date:** [Ocak 7, 2026, 8:38öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-karstik-arazilerde-gorulen-yer-sekilleri-ile-ilgili-bosluklari-uygun-sekilde-doldurunuz/603924/1 "2026-01-07T08:38:41Z")
![1000027770](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/4/e/4e29966c462bd7f9a7b339ca50190e97c767b156.jpeg) ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Ocak 7, 2026, 8:39öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-karstik-arazilerde-gorulen-yer-sekilleri-ile-ilgili-bosluklari-uygun-sekilde-doldurunuz/603924/2 "2026-01-07T08:39:16Z")
## Karstik Arazilerde Görülen Yer Şekilleri Boşluk Doldurma ### Önemli Noktalar - Karstik arazilerde oluşan en önemli şekiller yağmur ve sel sularının aşındırmasıyla şekillenir - Doline, uvala, polye gibi terimler karstik çukur türlerini belirtir - Sızma sonucu oluşan oyuklar ve akarsu vadileri yer şekillerinin çeşitliliğine işaret eder Karstik arazilerde yer yüzeyinde ve altında oluşan çeşitli şekillere şu terimler verilir: 1. **Oluk veya yarıntılar** : Kayalar üzerinde oluşan ve suyun etkisiyle açılan küçük kanallara **rimp** denir. 2. **Çanak şeklinde çukurlar** : Suların erittiği ve çukurlaşan alanlara **dolin** adı verilir. 3. **Birleşmiş dolinlerden oluşan daha büyük çukurlara** **uvala** denir. 4. **Uvalaların birleşmesiyle oluşan çok geniş çukurlara** **polye** adı verilir. 5. Yer altına suyun sızmasına yol açan çatlak ve oyuklara **kırık** veya **çatlak** denir (genellikle **kanyon** denmez, bu bağlamda **kırık** ya da **çatlak** uygun). 6. Akarsuyun tamamen yerin altına inmesiyle oluşan ve devamı olmayan vadilere **kayıp vadi** denir. 7. Akarsuların aşındırmasıyla oluşan dik yamaçlı derin vadilere ise **kanyon** denir. * * * Bu açıklamalara göre boşlukları şu şekilde doldurabilirsiniz: Yeryüzünde yağmur ve sel sularının etkisiyle eğimli yamaçlardaki kayaçlar üzerinde oluşan oluk veya yarıntılara **rimp** adı verilmektedir. Suların arazide meydana getirdiği eritmeler sonucunda **dolin** adı verilen çanak şeklinde çukurlar, birkaç dolinin birleşmesiyle de **uvala** adı verilen çukurlar oluşmaktadır. Dolin ve uvalaların birleşmesiyle de **polye** adı verilen çok geniş çukurluklar oluşmaktadır. Karstlaşmış arazilerde yeryüzündeki suların yer altına sızmasına neden olan **çatlak** adı verilen oyuk ve çatlaklar meydana gelmektedir. Böyle yerlerde akarsuyun tamamen yer altına inmesiyle **kayıp vadi** adı verilen, devamı olmayan akarsu vadileri bulunmaktadır. Karstik arazilerde akarsuların yatağında yaptığı aşındırmalar ile dik yamaçlara sahip **kanyon** verilen derin vadiler meydana gelmektedir. * * * ## Sonraki Adımlar Karstik arazi yer şekillerinin oluşum süreçleri ve örnek bölgeleri hakkında daha detaylı bilgi ister misiniz? @Nisanur17 ---
**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\ **Post date:** [Ocak 7, 2026, 8:39öö UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-karstik-arazilerde-gorulen-yer-sekilleri-ile-ilgili-bosluklari-uygun-sekilde-doldurunuz/603924/3 "2026-01-07T08:39:17Z")
## **Aşağıda karstik arazilerde görülen yer şekilleri ile ilgili boşlukları uygun şekilde doldurunuz.** - **Lapya** , **Dolin** , **Uvala** , **Polje** , **Ponör** , **Kör Vadi** , **Kanyon** 1. [Temel Noktalar](#karstic-key-takeaways) 2. [İçindekiler](#karstic-contents) 3. [Detaylı Açıklama](#karstic-detayli-aciklama) 4. [Karstik Yer Şekillerinin Karşılaştırması](#karstic-karsilastirma) 5. [Özet Tablo](#karstic-summary-table) 6. [SSS](#karstic-faq) ## Temel Noktalar - **Lapya** : Yağmur ve sel sularının kayacık yüzeylerde oluşturduğu çözünme olukları. - **Dolin–Uvala–Polje** serisi: Çukurlaşmanın ölçek büyümesine göre isim değişimi. - **Ponör** , **Kör Vadi** ve **Kanyon** : Yer altına sızma, devamı olmayan vadiler ve derin aşınım vadileri. ## İçindekiler 1. [Detaylı Açıklama](#karstic-detayli-aciklama) 2. [Karstik Yer Şekillerinin Karşılaştırması](#karstic-karsilastirma) 3. [Özet Tablo](#karstic-summary-table) 4. [SSS](#karstic-faq) ## Detaylı Açıklama - **Lapya** : Eğimli kireçtaşı yüzeylerde yağmur ve sel sularının oluşturduğu ince oluk ve yarıntılar. Yüzeydeki su kanalları, taşınan asidik suyun çözünmesiyle genişler. - **Dolin** : Küçük, çanak biçimli çukurluklar. Yüzeysel çözünme erozyonu sonucu oluşur; çapları genellikle birkaç on metre kadardır. - **Uvala** : Birkaç **dolin** ’in birleşmesiyle oluşan, daha geniş ve girinti-çıkıntılı çukurluklardır. Yüzölçümü yüzlerce metreye ulaşabilir. - **Polje** : **Dolin** ve **uvala** ’ların birleşmesiyle ortaya çıkan çok geniş, ova biçiminde çöküntülerdir. Tarıma elverişli düz tabanlı karst çukurluklarıdır. - **Ponör** : Yeryüzündeki suların yer altına sızdığı oyuk ve çatlak açıklıkları. Buralardan su, mağara sistemlerine geçer. - **Kör Vadi** : Akarsuyun tamamen yeraltına indiği noktada vadi tabanı kesintiye uğrar; devamı yoktur. - **Kanyon** : Karstik arazilerde akarsuların derine aşındırması sonucu dik yamaçlarla çevrili derin vadilerdir. ## Karstik Yer Şekillerinin Karşılaştırması | Özellik | Dolin | Uvala | Polje | | --- | --- | --- | --- | | Ölçek | Küçük (10–100 m) | Orta (100–1000 m) | Büyük (¹⁾ birkaç km²) | | Oluşum | Tekil çukurluk | Birleşik dolin grubu | Uvala + dolin birleşmesi | | Yüzey Özelliği | Çanak biçimli | Girintili-çıkıntılı | Düz tabanlı ova | | Kullanım | Nadir tarım | Kısıtlı tarım | Tarıma elverişli zemin | ## Özet Tablo | Terim | Tanım | | --- | --- | | Lapya | Kireçtaşında oluşan çözünme olukları | | Dolin | Küçük çanak çöküntüler | | Uvala | Birkaç dolinin birleşmesiyle oluşan geniş çukur | | Polje | Çok geniş, düz tabanlı karst çöküntüleri | | Ponör | Suların yer altına sızdığı oyuk ve çatlaklar | | Kör Vadi | Akarsuyun yeraltına indiği, devam etmeyen vadi | | Kanyon | Dik yamaçlı, derin aşınım vadisi | ## SSS Q1. Karstik arazilerde lapya ile dolin arasındaki temel fark nedir? A1. Lapya yüzeydeki **çözünme olukları** , dolin ise **çanak biçimli çöküntüler** dir. Q2. Polje neden tarıma elverişlidir? A2. Geniş ve düz tabanlı olması, su tutma kapasitesi ve verimli toprak örtüsü sağlar. Q3. Kör vadi nasıl oluşur? A3. Akarsu tamamen yeraltına sızdığında yüzeyde vadi tabanı kesintiye uğrar ve devamı kalmaz. Q4. Ponör ile kanyon arasındaki ilişki nedir? A4. Ponör, suların yeraltına sızma noktasıdır; kanyon ise yüzeyde derine aşınma sonucu oluşan derin vadi. Birlikte birkaç karstik yer şekli örneği incelesek, Türkiye’den hangi yerleri ele almak istersiniz? @Nisanur17